ca 和=ဆိုဖွယ်ကား=可以说 #80% mahākaruṇā 大悲=ကို=对 #60% desanāya 说法=ဒေသနာတော်၏=教法的 #70% ajjhattasamuṭṭhānabhāeva 内在生起=အဇ္ဈတ္တ သမုဋ္ဌာန်၏အဖြစ်၌=内在生起的状态 #90% vattabbāyathā 应当说=ဆိုထိုက်သကဲ့သို့=应当说的那样 #85% evaṃ 如此=ဤအတူ=同样 #75% dasabalañāṇā dayoca 十力智等=ဒသဗလဉာဏ်အစရှိသည်တို့ကိုလည်း=十力智等也 #90% desanāya 说法=၏=的 #50% ajjhattasamuṭṭhānabhāve 内在生起=၌=在 #70% vattabbā 应当说=ဆိုထိုက်ကုန်၏=应当说 #85% kasmā 为何=အဘယ့်ကြောင့်=为什么 #80% dasabalañāṇādayoca 十力智等=လည်း=也 #60% desanāya 说法=၏=的 #50% ajjhattasamuṭṭhānabhāve 内在生起=၌=在 #70% vattabbā 应当说=ဆိုထိုက်ကုန်သနည်း=应当说吗 #75%

如同大悲一般，十力智等也应当被说为教法内在生起的本质。

ekavīsatiyā ṭhānesuti 二十一处=ကား=即 #100% kāyānupassanāvasena 通过身随观=ကာယာနုပဿနာနှင့် စပ်သော အားဖြင့်=与身随观相关的 #90% cuddasasu 十四处=တစ်ဆယ့်လေးပါးကုန်သော=完全的十四种 #95% ṭhānesu 处=ဌာနတို့လည်းကောင်း=以及诸处 #85% vedanānupassanāvasena 通过受随观=ဖြင့်=以 #80% ekasmiṃ 一处=တစ်ခုသော=一个 #90% ṭhāne 处=ဌာနလည်းကောင်း=以及处 #85% cittānupassanāvasena 通过心随观=ဖြင့်=以 #80% tathā 同样=ထိုတစ်ဌာနလည်းကောင်း=以及那一处 #75% dhammānupassanā sena 通过法随观=ဖြင့်=以 #80% pañcasu 五处=ငါးပါးကုန်သော=完整的五种 #90% ṭhānesu 处=ဌာနတို့လည်းကောင်း=以及诸处 #85% iti evaṃ 如是=ဤသို့=如此 #95% ekavīsahiyā 二十一=နှစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော=二十一种 #100% ṭhānesu 处=ဌာနတို့၌=在诸处中 #85%

《通过身随观十四处，通过受随观一处，通过心随观一处，通过法随观五处，如是二十一处。》 这段注释说明四念处修习的分布情况：身念处占14个观察点，受念处1个，心念处1个，法念处5个，合计21个修习要点。注释采用巴利语数词结构，通过"vasena"（以...方式）连接各观察范畴，体现南传佛教对修行次第的精密划分。

suvaṇṇacaṅkoṭakasuvaṇṇamañjūsāsesu 金色花篮和金箱=ရွှေပန်းတောင်း, ရွှေသေတ္တာတို့၌=金花篮和金箱中 #100% pakkhittāni 被放置=ထည့်ထားအပ်ကုန်သော=被放入的 #95% sumanacampakādinānāpupphānica 如茉莉花、金香木等各种花朵=ပတ္တမြား ပုလဲ အစရှိသော (၇)ပါးသော ရတနာတို့သည်လည်းကောင်း=宝石、珍珠等七种宝物 #70% bhājanasampattiyā 由于容器完美=ယင်းတို့ကို ထည့်ထားရာ ရွှေပန်းတောင်း ရွှေသေတ္တာတို့၏ ကောင်းမွန်လှပမှုပြည့်စုံခြင်းကြောင့်=由于盛放它们的金花篮和金箱完美无缺 #85% manuññabhāvato 因其令人愉悦=စိတ်ကို နှစ်သက်စေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်=因为能取悦心灵 #90% savisesaṃ 特别=ထူးခြားမှုရှိလောက်အောင်=足够独特 #85% sobhanti tā 闪耀=တင့်တယ်ကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း=显得华丽 #90% kiccakarāni 履行职责=မိမိတို့ ဆိုင်ရာကိစ္စကို ပြုလုပ်ကုန် သည်=完成各自的任务 #95% honti yathā ca 如同=ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ လည်းကောင်း=如同 #100% evaṃ 如此=ဤအတူ=同样 #100% sīladassa nādisampattiyā 由于戒律等圆满=သီလကို ညွှန်ပြခြင်းအစရှိသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်=由于具备戒律等完美品质 #85% bhājanavisesabhūtāya 作为特殊容器=တရားဒေသနာတော်၏ တည်ရာဌာနအထူးဖြစ်သော=作为教法的特殊场所 #80% kururaṭṭhavāsiparisāya 居住在憍萨罗国的众位=ကုရုတိုင်း နေကြသူ ပရိသတ်အား=憍萨罗国的居民们 #90% desitā 被教导=ဟောကြား အပ်သော=被宣讲 #95% bhagavato 世尊的=၏=的 #100% ayaṃ desanā 此教导=ဤမဟာသတိပဋ္ဌာန သုတ်ဒေသနာသည်=这部大念处经 #80% mattāya 超越限度=အတိုင်းအတာပမာဏထက်=超过限度 #95% bhiyyoso 更加=လွန်စွာ=非常 #90% sobhatica 光辉=တင့်တယ်လည်း တင့်တယ်၏=闪耀 #95% kiccakāraṃ 履行职责=ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ မဂ်ဖိုလ် တရားထူး သိမြင်စေခြင်း ကိစ္စကို ပြုသည်=使众生觉悟正道 #85% hotica 也是=ဖြစ်လည်းဖြစ်၏=也是 #100% iti 如此=ဤသို့သော=这样 #100% imaṃ attaṃ 此义=ဤအနက်ကို=这个意义 #95% yathā hi puriso tiādinā 如同有人=ယထာ ဟိ ပုရိသော အစရှိသော စကားရပ်ဖြင့် ။=如有人等语句 #90% (ācariyo) dasseti 老师开示=ပြတော်မူ၏=开示 #95%

注释内容翻译：这段经文通过比喻说明，如同珍贵的花朵和宝物因盛放在精美的容器中而更加光彩夺目，佛陀对憍萨罗国众生的教导也因具备戒律等完美品质而显得格外庄严，并能有效引导众生觉悟。

etthāti 就是=ကား။=就是 #100% kururaṭṭhe 在俱卢国=ကုရုတိုင်းပြည်၌။=在俱卢国 #100% (ဒေသေသိ) (所在地)=(所在地) #100%

注释内容： (ဒေသေသိ) - 缅文注释，表示"所在地"的意思，用于说明前文提到的地点信息

hi 因为=အကြင့်ကြောင့်။=由于 #100% nibbānagāmimaggo 通向涅槃的道路=နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရောက်ကြောင်းဖြစ်သော လမ်းသည်။=通往涅槃的道路 #100% añño 其他=သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးမှ အခြားသော လမ်းသည်။=四念处之外的其他道路 #80% natthi 不存在=မရှိ။=没有 #100% iti 因此=ထို့ကြောင့်။=所以 #100% (ekoeva 唯一=သော။=的 #60% maggo 道路=ဟူ၍။=作为 #50% vutto 已被说明=အပ်ပြီ)=已完成 #70%

翻译结果： 因为通向涅槃的道路不存在其他[道路]，所以[这]就是唯一的道路。（注：括号内为补充说明内容）

loke 世间=လောက၌=在世界中 #100% yāva pare．pa．karomīti ādīsu 乃至...我将为你们做=ယာဝ။ပ။ကရောမိ အစရှိသော ဥဒါဟရုဏ်တို့၌=乃至...我将为你们做等譬喻中 #95% seṭṭhopi 即使是最高贵的=မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း=即使是高贵的人 #90% ekoti eko 独一=ဟူ၍=所谓 #80% vuccati 被称为=ဆိုအပ်၏=应当说 #90% iti 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #100% ekassāti seṭṭhassāti 独一者即最胜者=ဟူ၍=所谓 #85% (ācariyo) āha （导师）说=ပြီ=完成 #70%

[注释：在譬喻句中"我将为你们做独一"这句出现在本经注释中，但在《根本五十经注释》(Mulapanasa Atthakatha, p.330)的念处经解释中却作"他独一做"，不太确定。]

hi 实际上=အမှန်စင်စစ်အားဖြင့်=实际上 #100% maggoti vā 或称为"道"=မဂ္ဂေါ-ဟူသည်လည်းဖြစ်သော=或称为"道" #100% ayanoti vā 或称为"路"=အယနော-ဟူသည်လည်းဖြစ်သော=或称为"路" #100% yadidaṃ (yoalaṃbhedo) 即不同的词语=အကြင်ထူးခြားကွဲပြားသော သဒ္ဒါသည်=即不同的词语 #95% vā 或者=အကြင်သဒ္ဒါ၏ ထူးခြားကွဲပြားမှုသည်=或者 #90% (atthi 存在=ရှိ၏=存在 #100% eso 这个=ဤထူးခြားကွဲပြားသော သဒ္ဒါသည်=这个 #90% vā 或者=ဤသဒ္ဒါ၏ ထူးခြား ကွဲပြားမှုသည်=或者 #90% desanābhedo eva 正是教法的不同=ထူးခြားကွဲပြားသော ဒေသနာတော်သာတည်း=正是教法的不同 #95% vā 或者=တနည်းကား=或者 #90%

翻译结果：这实际上只是教法的不同表达方式，即称为"道"或称为"路"

解释说明：该句说明"道"(maggo)与"路"(ayano)都是对同一教法的不同称谓，强调术语差异并不改变教法本质。

anekavārampi ayatīti 多次前往=အနေကဝါရမ္ပိအယတိ-ဟူသော စကားသည်=多次前往之语 #95% purimanayassa 前说的=ဧကဝါရီ နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆတိ-ဟူသော ရှေးနည်း၏=一次即达涅槃的旧说 #85% ayuttatādassanaṃ 显示不恰当=မသင့်သည်အဖြစ်ကို ပြသော စကားတည်း=显示不当之语 #90% anekañcassa ayanaṃ hotīti 他多次前往=ဟောတိ-ဟူသော စကားသည်=存在之语 #75% pacchimanayassa 后说的=ဧကံ အယနမဿ-အစရှိသော နောက်၌ဖြစ်သော နည်း၏=一次前往等后出之说 #80% ayuttatādassanaṃ 显示不恰当=တည်း=即 #60%

(注释内容翻译： " Anekavārampi ayatī" 显示前说（"一次即达涅槃"）的不合理性， " anekañcassa ayanaṃ hotī" 则说明后说（"多次前往"）的观点)

visuddhiādīnaṃ 净等=ဝိသုဒ္ဓိအစရှိကုန်သော အကျိုးတရားတို့၏=净等利益之事 #90% nippariyāyahetukaṃ 无间接原因=ပရိယာယ်မဟုတ် တိုက်ရိုက် မုချဖြစ်သော အကြောင်းကို=非间接的必然原因 #85% saṅgaṇhanto 摄受=ဦးစားပေးကာ ချီးမြှောက်တော်မူလိုသော=优先考虑并欲加褒扬 #80% ācariyatthero 师尊长老=ဆရာဖြစ်သော တိပိဋကစူဠသုမနထေရ်သည်=作为老师的提毗陀迦周罗须摩那长老 #95% missakamaggāhi 杂染道=မိဿကမဂ်ဟူ၍=所谓杂染之道 #90% āha 说=မိန့်ဆိုတော်မူပြီ=已宣说 #85%

注释内容：

1. " Visuddhiādīnaṃ"对应缅文解释中提到的"净等利益"概念，包含众生心识远离贪欲等烦恼的清净利益
2. " missakamaggo"在缅文中特指混杂不纯的修行道路，中文采用"杂染道"既保留佛教术语特色又准确传达原义
3. " ācariyatthero"的缅文详细说明这是精通三藏的周罗须摩那长老，中文简化为"师尊长老"既表明其师长身份又符合汉语表达习惯

āluḷetīti 这“唯一之道”中应理解的修道路径=အယံ ပစ္စော- ဤ “ဧကာယနော အယံ မဂ္ဂေါ”၌ ယူသင့်သော မဂ်ပြဿနာသည်။=这是"唯一之道"中应采纳的修行问题 #85% vilūḷito 被搅乱=ဇဝေဇဝါ ဖြစ်အောင် မွှေနှောက်သည်။=使混乱交错 #90% ākulo 混乱的=ရောထွေးသည်။=混杂的 #95% hoti 是=၏။=是 #100% iti 即=ဤကား။=这就是 #80% attho 含义=အနက်တည်း။=意义 #95%

Āluḷetīti viluḷito ākulo hotīti attho：意为"被搅乱即成为混乱状态，这就是其含义"

pana 然而=ထိုမှတပါး=除此之外 #90% abhijjhā visamalobhādīhīti iminā 以贪欲等恶欲=အဘိဇ္ဈာ ဝိသမလောဘာဒီဟိ-ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်=以"贪欲等恶欲"这个词语 #85% sabbesampi 一切=အားလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော=所有一切 #95% upakkilesānaṃ 烦恼=ညစ်နွမ်းကြောင်း ကိလေသာအကုသိုလ်တို့ကို=使污浊的烦恼恶业 #80% saṅgaṇhanattaṃ 为摄受=သိမ်းယူခြင်းငှာ=为了收摄 #90% te 那些=ထိုရာဂအညစ်အကြေးအစရှိသော သုံးမျိုးတို့ကို=那些贪欲等三种垢染 #75% visuṃ 分别=အသီးအခြား=单独地 #85% (ācariyena) uddhaṭā （由导师）开示=ထုတ်နုတ်ဆောင်ပြအပ်ကုန်ပြီ=已被开示说明 #80%

脚注内容： 「以贪欲等恶欲」这句话是用来统摄一切烦恼，那些（贪欲等三种垢染）被分别开示出来。

ñātibyasanādinimittameva 由于亲属遭遇不幸的缘故=ကြောင့်သာလျှင်=仅仅因为 #100% sokāvatiṇṇato 由于被悲伤所淹没=သောက သည် သက်ရောက်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်=因为悲伤侵袭的状态 #95% ekaputtaka 唯一的儿子=ငါ၏ တစ်ယောက်တည်းသော သားကလေး=我唯一的儿子 #90% kahaṃ 在哪里=အဘယ်မှာနည်း=在哪里呢 #100% eka puttaka 唯一的儿子=လေး=孩子 #80% kahaṃ 在哪里=နည်း=呢 #70% itiādinā 如此等等=ဤသို့အစရှိသည်ဖြင့်=以这样的方式开始 #85% paridevanavasana 以哀叹的方式=ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းအနေအားဖြင့်=通过哭泣哀叹的形式 #90% vācāpippa lāpo 言语的混乱=စကားဖောက်ပြန်စွာပြောဆိုခြင်းတည်းဟူသော=即言语颠倒的状态 #85% paridevanaṃ 悲叹=ငိုကြွေးမြည်တမ်း ခြင်းသည်=即是哭泣哀叹 #95% paridevo 悲叹=ပရိဒေဝမည်၏=称为悲叹 #100%

【注释】
文本中出现的" kahaṃ ekaputtaka kahaṃ ekaputtakā"是悲痛者的呼喊，意为"我的独子在哪里？我的独子在哪里？"，这种重复表达强化了哀伤情绪。
" paridevanaṃ"和" paridevo"在巴利文中都表示"悲叹"，前者是名词形式，后者是术语称谓，缅文解释明确指出了二者的等同关系。
" vācāpippa lāpo"特指因悲痛导致的语无伦次状态，缅文解释为"言语颠倒"，准确传达了精神紊乱的语义。

kiñcananti 所谓执着=ကား။=所谓 #90% rāgādikiñcinaṃ 贪欲等烦恼=ရာဂအစရှိသော ဖိစီးနှိပ်စက်တတ်သော အကုသိုလ်သည်။=以贪欲为首能压迫众生的不善法 #85% etena 由此=(māahu) etena=（所谓）由此 #80% anāga tesu 未来=နောင်လာလတ္တံ့ဖြစ်ကုန်သော。=将要到来的 #90% khandhesu 五蕴中=ခန္ဓာတို့၌。=在诸蕴中 #95% saṃkilesapisodhanaṃ 净化染污=တဏှာအစရှိ သော သံကိလေသကို သုတ်သင်ရခြင်းကို ။=对贪爱等烦恼的清除 #85% vuttaṃ 已说=(bhagavatā) vuttaṃ=（世尊）已说 #90%

注释：

1. 包裹内容"(māahu)"译为"（所谓）"，是插入说明语
2. 包裹内容"(bhagavatā)"译为"（世尊）"，指佛陀尊称
3. "ဤ ပစ္ဆာ တေ မာဟု ကိဉ္စနံ-ဟူသော ဒေသနာတော်ဖြင့်"整句译为"通过'所谓执着'这个教法"，因过长未列入表格
4. "တဏှာအစရှိ"特指"以贪爱为首的"，在译文中作了整合处理

majjheti 是=ကား။=说 #80% tadubhayavemajjhe 两者之间=ထိုအတိတ်ခန္ဓာ, အနာဂတ်ခန္ဓာတို့၏ အလယ်ဖြစ်သော ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ၌။=在过去和未来的五蕴之间的现在五蕴中 #90%

`脚注

1. "majjheti" 在巴利文中表示"是"，缅文解释为"说"，语义相似度80%。
2. "tadubhayavemajjhe" 巴利文意为"两者之间"，缅文详细解释为"在过去和未来的五蕴之间的现在五蕴中"，语义相似度90%。 `

puttāti 儿子=ပုတ္တာ-ဟူသည်ကား=所谓儿子 #90% orasā 亲生的=ရင်၌ဖြစ်သော သားတို့သည်=在怀中出生的孩子们 #85% vā 或者=ထိုမှတပါး=除此之外 #75% aññepi 其他的=ဩရသပုတ္တမှ တပါးကုန်သော=除了亲生儿子之外的其他 #80% dinnakakittimādayo 养子等=သူတပါးတို့က ပေးအပ်သော ကိတ္တိမသား (မွေးစားသား)အစရှိကုန်သော=他人给予的养子等 #85% yekeci 所有的=အားလုံးစုံသော သားတို့သည်=所有的孩子们 #90%

// 注释：这段巴利语经文讨论不同类别的儿子，包括亲生子（orasā）、养子（dinnaka）等，强调广义的亲子关系。缅文解释详细说明了每个术语的具体含义。

巴利文 巴利文的中文译文=缅文=缅文的中文译文 #两个译文的语义相似度（%） Pañcasate 五百=ကား=是 #70% satasatacoraparivāre 每百名盗贼随从=တစ်ရာစီ, တစ်ရာစီသော အခြံအရံရှိကုန်သော=每百人, 每百人的随从们 #80% pañcacore 五个盗贼头目=ငါးယောက်သော ခိုးသားဓားပြကြီးတို့ကို=五个大盗贼 #90% paṭipāṭiyā 依次=အစဉ်အတိုင်း (တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက်)=按顺序 (一个接一个) #95% pesesi 派遣=စေလွှတ်လိုက်ပြီ=已派遣 #85% te 他们=ထိုခိုးသား ဓားပြငါးရာတို့သည်=那五百盗贼们 #75% araññaṃ 森林=တောသို့=进入森林 #80% pavisitvā 进入后=ဝင်ကြကုန်၍=他们进入后 #85% theraṃ 长老=တိဿထေရ်ရဟန်းကို=提萨长老 #90% pariyesantā 寻找=ရှာမှီးကြကုန်လသော်=他们寻找时 #80% anukkamena 逐渐地=လမ်းခရီးအစဉ်အားဖြင့်=沿着道路顺序 #75% therassa 长老的=ထေရ်၏=长老的 #95% samīpe 附近=အနီးအရပ်၌=在附近 #90% samāgacchiṃsu 聚集=ပေါင်းဆုံကြကုန်ပြီ=已聚集 #85%

Pañcasate M2.283 coreti satasatacoraparivāre pañcacore paṭipāṭiyā pesesi , te araññaṃ pavisitvā theraṃ pariyesantā anukkamena therassa samīpe samāgacchiṃsu .
五百盗贼头目依次派遣每百人的随从队伍进入森林寻找长老，他们逐渐聚集到长老附近。

pītipāmojjaṃ 喜悦与快乐=နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်မှုသည်=欢喜愉悦之情 #95% uppajji 生起=ဖြစ်ပြီး=已生起 #90% kasmā 为何=အဘယ့်ကြောင့်=为什么 #85% uppaṭi 生起=ဖြစ်သနည်း=如何生起 #80% vippaṭisāralesassapi 即使丝毫后悔=စိတ်နှလုံး မကြည်လင်မှု အရိပ်အမြွက်မျှ၏သော်မှလည်း=即使心中有不快阴影 #75% asambhavato 由于不可能=မဖြစ်သည်အဖြစ်ကြောင့်=因为不会发生 #85% uppaṭi 生起=ဖြစ်ပြီ=已经生起 #90%

【注释】

1. (kasmā:အဘယ့်ကြောင့်。) 括号内为疑问词"为何"的缅文解释
2. (uppaṭi:ဖြစ်သနည်း。) 括号内为"如何生起"的缅文疑问句式
3. (uppaṭi:ဖြစ်ပြီ) 括号内为"已生起"的缅文完成时态表达

tena 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #100% parisuddhaṃ sīlaṃ nissāyāti 依止净戒=ဟူ၍=如是说 #80% (ācariyo) āha （导师）说=ပြီ=完毕 #60%

[注释]

1. "tena"在缅文中明确对应"因此"，与中文译文完全一致
2. "parisuddhaṃ sīlaṃ nissāyāti"作为完整短语译为"依止净戒"，而缅文"ဟူ၍"是引述标记，故语义相似度降为80%
3. "(ācariyo) āha"是导师的结论语，缅文"ပီ"表示结束，故相似度评为60%

hi 因为=မှန်၏။=确实 #90% therassa 长老的=တိဿထေရ်သည်။=提萨长老 #85% sīlaṃ 戒律=မိမိ၏ သီလကို။=自己的戒律 #95% paccavekkhato 观察时=ဆင်ခြင်စဉ်။=思考时 #80% parisuddhaṃ 清净的=စင်ကြယ်သော။=纯净的 #90% sīlaṃ 戒律=သီလကို။=戒律 #100% nissāya 依靠=မှီ၍။=依赖 #85% uḷāraṃ 殊胜的=မြတ်သော။=崇高的 #90% pītipāmojjaṃ 喜悦=သည်။=是 #70% uppajjamānaṃ 生起的=ဖြစ်လသော် ။=产生时 #80% uppajjamānaṃ 生起的=ဖြစ်သော။=产生的 #90% uḷāraṃ 殊胜的=သော။=的 #60% pītipāmojjaṃ 喜悦=သည်။=是 #70% ūruṭṭhibhedajanitaṃ 由大腿骨折引起的=ပေါင်ရိုး ကျိုးခြင်းသည်ဖြစ်စေအပ်သော။=大腿骨折造成的 #85% dukkhavedanaṃ 痛苦=ဒုက္ခဝေဒနာကို။=痛苦 #95% vikkhambhesi 消除=ပယ်ခွာပြီ။=已经消除 #90%

中文翻译： 当提萨长老观察自己清净的戒律时，依靠戒律生起的殊胜喜悦，消除了由大腿骨折引起的痛苦。

pañjarasmiṃnti 在笼中=ကား=笼中 #90% sarīre 身体中=ခန္ဓာကိုယ်၌=在身体中 #95%

注释：

1. "Pañjarasmin ti sarīre" 整句翻译为"在身体这个笼子中"
2. 缅文解释中"ကား"作为语气助词表示强调，对应中文"笼中"的强调意味
3. "ခန္ဓာကိုယ်၌"直译为"在身体中"，与巴利语"sarīre"完全对应

me 我=ငါ၏။=我的 #100% saṅkhārānaṃ 诸行=သင်္ခါရတရားတို့၏။=诸行的 #100% tayidaṃ accantavūpasamakāraṇaṃ 此究竟寂灭之因=ထိုစင်စစ် ဧကန်ချုပ်ငြိမ်းခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည်။=这确实是究竟寂灭之因的涅槃 #90% iti 如此=ဤအနက်ကို။=此义 #80% dassento 为了显示=ပြတော်မူလိုသည်အဖြစ်ကြောင့်။=为了展示 #90% aniccā vatātigātaṃ "诸行无常"偈=အနိစ္စာဝတ-အစရှိသော ဂါထာကို။="无常啊"等偈颂 #85% thero 长老=ထေရ်ရှင်မြတ်သည်။=尊者长老 #95% āhari 诵出=ဥဒါန်းအနေ ကျူးရင့်ပေသတည်း。=以赞颂方式诵出 #90% tena 因此=ထိုဂါထာဖြင့်။=以此偈 #85% ahaṃ 我=ငါသည်။=我 #100% idāni 现在=အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ပြီးရာ ယခုအခါ၌။=已证阿罗汉果的现在 #80% saṅkhārānaṃ 诸行=သင်္ခါရတရားတို့၏။=诸行的 #100% khaṇa khaṇe 刹那刹那=ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း၌။=每一刹那 #95% bhaṅgasaṅkhātassa 称为坏灭=ပျက်စီးခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။=应称为坏灭 #90% rogassa 病患=နှိပ်စက်တတ် သော အနာရောဂါ၏။=折磨人的病痛 #85% abhāvena 由于无有=မရှိခြင်းကြောင့်။=因为不存在 #90% arogo 无病=ပျက်စီးမှု မရှိသော နိဗ္ဗာန်သည်။=无有坏灭的涅槃 #85% nibbuto 寂灭=ငြိမ်းအေး၏။=寂静 #90% iti 如此=ဤအနက်ကို။=此义 #80% thero dasseti 长老开示=၏။=(无对应缅文) #0%

注释部分： "aniccā vatā" ti gāthamāhari 意为"诵出'诸行无常'之偈"，缅文解释为"以赞颂方式诵出'无常啊'等偈颂"，二者都指向佛陀通过偈颂开示无常真理的场景 #95% tena idānāhaṃ 结构表示"因此现在我"，缅文通过分句处理"已证阿罗汉果的现在"来体现时间状态，虽表述方式不同但核心语义一致 #85%

assāti 即是=ကား=乃 #90% sakkassa 帝释的=သိကြားမင်း၏=属于帝释天 #95%

注释内容： "Assāti M2.284 sakkassa" 是巴利语经典中的一句引文，M2.284代表该句出自经藏中部第2经第284段。整句译为："即是帝释的"。

puna 再=နောက်ထပ်တဖန်=再次 #100% pākatikāva 原本=နဂိုမူလပကတိ သိကြားအဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်မြဲဖြစ်သည်သာလျှင်=以原本的帝释天身份存在 #85% ahosi 成为=ဖြစ်ပြီ=已经存在 #90% sakkabhāveneva 以帝释之身=သိကြားမင်း အဖြစ်ဖြင့် ပင်လျှင်=仅以帝释天身份 #95% upapannattā 由于投生=ပဋိသန္ဓေတည်နေကပ်ရောက်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း=因为投生转世 #90%

"Puna pākatikāva ahosi sakkabhāveneva upapannattā"的中文翻译：再者，他原本就是以帝释天身份投生而存在。 注释：这段巴利语句描述某位存在者因其投生方式而保持帝释天身份的特殊状态。各缅文解释分别对应巴利语词汇的特定含义，其中"pākatikāva"强调本然状态，"sakkabhāveneva"特指帝释天果位，"upapannattā"说明投生原因。翻译时需注意巴利语复合词结构，如"sakkabhāvena+eva"应译为"正是以帝释天身份"。

subrahmāti 苏婆罗摩帝=ကား။=车 #60% evaṃnāmo 如是名=ဤသို့ သုဗြဟ္မာအမည်ရှိသော ။=名为苏婆罗摩帝 #80%

subrahmāti evaṃnāmo . 注释内容： 这段巴利语文本中"subrahmāti"和"evaṃnāmo"分别被解释为缅文"ကား။"和"ဤသို့ သုဗြဟ္မာအမည်ရှိသော ။"。"subrahmāti"在缅文中被解释为"车"，但在巴利语中更可能是一个专有名词，因此译为"苏婆罗摩帝"更合适。"evaṃnāmo"在缅文中解释为"名为苏婆罗摩帝"，根据上下文译为"如是名"更符合巴利语原意。

tattha 在那里=ထို နိစ္စံ ဥတြက္ကမိဒံ စိတ္တံ-ဟူသောဂါထာ၌=在那永恒的、无常的心经中 #80% uostanti 即是=ကား=就是 #90% (idaṃ cittaṃ 此心=ဤတပည့်တော်၏ စိတ်သည်=这位弟子的心 #85% santastaṃ 惊恐的=လွန်စွာ ထိတ်လန့်နေပါ၏=极度惊慌 #95% bhītaṃ 恐惧的=ကြောက်ရွံ့ နေပါ၏=感到害怕 #95%

Tattha utrastan ti santastaṃ bhītaṃP2.359 注释： 此句意为"在那里，惊恐即是指极度惊慌和感到害怕"。P2.359是巴利文经典的页码标记。

ubbiggan ti 惊惧=ကား=就是 #90% saṃviggaṃ 惊惧=ထိတ်လန့်နေပါ၏=正在恐惧 #95% vā 或者=တနည်းကား=另一种说法 #85%

[注释]
"Ubbiggan ti saṃviggaṃ" 整句译为"惊惧就是正在恐惧"，描述一种恐惧状态。
缅文解释中"ကား"作为强调助词，"တနည်းကား"表示释义的递进关系。
巴利语重复使用近义词"ubbiggan"与"saṃviggaṃ"构成同义强调，对应缅文"ထိတ်လန့်နေပါ၏"的进行时态。

uppatitesūti 发生=ကား။=就是 #100% uppannesu 已生起的=ဖြစ်ခဲ့ပြီး ကုန်သော။=已经发生并结束的 #90% kiccesū 由于事务=ကိစ္စတို့ကြောင့်။=因为事务 #95% iti 如此=ဤသို့။=这样 #100% yojanā 解释=အနက်ယောဇနာ ခြင်းသည်။=意义阐释 #90%

(ဟောတိ) (存在)=(存在) #100%

[注释内容]

1. " Uppatitesūti uppannesu kiccesūti yojanā" 是巴利语原文，描述"已发生事务的解释方法"
2. 缅文解释采用简略口语形式，如" ကား။"(就是)对应巴利语强调语气词
3. 最后一行的"(ဟောတိ)"为缅文版省略的巴利语系动词，补充标注为"存在"

etaṃ 此=ဤဥပ္ပတိတေသု-ဟူသော စကားကို="在这些情况下出现"的话语 #80% tadā 那时=သုဗြဟ္မ နတ်သားလျှောက်ထားရာ ထိုအခါ၌=当苏婆罗摩天神禀告之时 #85% attano 自己的=မိမိ၏=我的 #95% parivārassa 随从们的=အခြံအရံ နတ်သမီး ငါးရာ၏=五百天女随从的 #90% uppannaṃ 出现的=ဖြစ်နေသော=正在发生的 #95% dukkhaṃ 痛苦=ငရဲဒုက္ခကို=地狱之苦 #85% sandhāya 关于=ရည်ရွယ်၍=为了 #80% vadati 说=လျှောက်ထား၏=禀告 #90%

[注释] "在这些情况下出现"的话语：指特定情境下产生的表述，与巴利语"etaṃ"(此)构成呼应关系

sesesupi 其余诸如"tapasā"等词中亦=ကြွင်းသော “တပသာ”အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း=在"tapasā"等其余词汇中也 #95% eseva nayo 此即第二义中第五变格之法则=ဒုတိယာကံအနက်၌ ပဉ္စမီဝိတတ်စီရင်ရခြင်းဟူသော ဤနည်းပင်တည်း=这就是在第二格含义中使用第五变格的法则 #90%

【注释】

1. "tapasā"为巴利语工具格形式，缅文注释中保留原词形作为示例
2. "第五变格"指巴利语文法中的pañcamī-vibhatti（第五词尾变化）
3. 第二义（ဒုတိယာကံအနက်）特指巴利语法中业格（accusative case）的第二种用法

indriyasaṃvarāti 即是根律仪=ကား။=即是 #100% manacchaṭṭhānaṃ 以意根为第六=မနိန္ဒြေ-ဟူသော ခြောက်ပါးမြောက်ရှိ ကုန်သော။=以意根为第六的 #100% indriyānaṃ 诸根=ဣန္ဒြေတို့ကို။=诸根 #100% saṃvaraṇato 防护=စောင့်စည်းမှု သီလကို ။=守护戒 #90% aññatra 除外=ကြဉ်ဖယ်ထား၍=排除 #95% etena 由此=ဤဣန္ဒိယသံဝရာ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။=通过这个根律仪术语 #85% satisaṃvarasīsena 以正念守护为首=သတိ တည်းဟူသော စောင့်စည်းကြောင်းတရားကို အဦးပဓာနပြုသောအားဖြင့်။=以正念守护为主要方法 #90% sabbampi 一切=အားလုံးစုံလည်းဖြစ်သော。=全部 #100% saṃvarasīlaṃ 防护戒=စောင့်စည်းကြောင်း သီလကို။=守护戒 #95% vā 或=သီလ စောင့်ထိန်းမှုကို။=戒律守护 #80% bhagavā 世尊=မြတ်စွာဘုရားသည်။=世尊 #100% dasseti 开示=ပြတော်မူ၏။=宣说 #90% lakkhaṇahāranayena 通过特征摄受之理=လက္ခဏဟာရနေတ္တိနည်း ဖြင့်။=通过相摄受的方法 #85% catupārisuddhisīlaṃ 四种清净戒=စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို။=四种清净戒 #100%

注释内容：V2.264 为版本标注，表示该段文字出自某部经典的第2卷第264页

sacchikiriyābhisamayasahabhāvī 与现观涅槃之智共同存在的=နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းတည်းဟူသော အဘိသမယ (ထိုးထွင်းသိခြင်းနှင့် အတူတကွဖြစ်လေ့ရှိသော=与现观涅槃之智（透彻认知）共同存在的 #95% itarābhisamayopi 其他智（如阿那含道智）亦=သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယမှ တပါးသော အရဟတ္တမဂ် (အနာဂါမိမဂ်ကို ထိုးထွင်းသိခြင်း ဟူသော ဉာယာဘိသမယ (ဘာဝနာဘိသမယ) သည်လည်း=除现观智外，阿罗汉道（阿那含道）之智即观智（修习智）亦 #90% vā 或=ကိုလည်း=或 #85% tadavinā bhāvato 不离彼故=ထိုသစ္ဆိကိရိယာဘိသမယနှင့် မကင်းဘဲဖြစ်ခြင်းကြောင့်=因不离现观智故 #92% sacchikiriyā bhisamayahetukoviya 如以现观智为因=သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယဟူသော အကြောင်းရှိသကဲ့သို့=犹如以现观智为因 #94% (ācariyena) vutto （师说）=မိန့်ဆိုအပ်ပြီ=（师所宣说） #88%

注释内容： (သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယကြောင့်ဖြစ်သကဲ့သို့) （因现观智而生）=因现观智而生 #90%

tayidaṃ 该功德=ထိုဂုဏ်ကို ပြောဆိုကြောင်းစကားကို=所说关于此功德的话语 #85% idheva 仅在此处=ဤသုတ်၌သာလျှင်=仅在此经中 #90% na bhaṇitaṃ 未曾说=အဟုတ်သော်ကား=然而确实 #70% aññatthāpi 在其他地方亦=အခြားသော သုတ်တို့၌လည်း=在其他经典中亦 #80% bhaṇitaṃ 已说=ဟောတော်မူ အပ်သည်=已被宣说 #95% (hutvā 成为=ဖြစ်၍=成为 #85% satthu 导师的=မြတ်စွာဘုရား၏=佛陀的 #90% āciṇṇaṃmeva 正是习惯=အလေ့အကျက် စကားတော်သည်သာလျှင်=正是惯用的开示 #75% (hoti) iti 如是=ဤသို့=如此 #80% dassento 显示=ပြတော်မူလိုသည်=欲开示 #85% (hutvā) yatheva hīti ādi 如"正如"等起始句=ယထေဝ ဟိ-အစရှိသော စကားရပ်ကို=如"正如"等起始语句 #70% (ācariyo) āha 阿阇梨说=မိန့်ဆိုပြီ။=已宣说 #60%

注释内容翻译：
" 该段巴利文说明佛陀的教法不仅限于某部经典，而是其惯用的开示方式"
脚注解释：说明佛陀的教法具有普遍性，非局限于特定经典。
" 如'正如'等起始句"
脚注解释：引用经典常用开篇句式作为例证。

tattha 在那里=အနက်ကို။=意义在于 #80% evaṃ 如此=ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ သော နည်းဖြင့်။=应当如此说明的方法 #75% veditabbā 应知=သိသင့်၏။=应当知道 #90% ādimhi 在最初=အစပိုင်း၌။=在开始部分 #85% kalyāṇaṃ 善法=ကောင်းသော တရားတော်တည်း။=是善法 #95% vā 或=တနည်း။=另一种说法 #70% etassa 此法的=ဤတရားတော်၏။=此法的 #90% kalyāṇaṃ 善=ကောင်းသော။=善 #95% ādi 最初=အစပိုင်းသည်။=是开始 #85% atthi 存在=ရှိ၏။=存在 #95% iti 因此=ထို့ကြောင့်။=因此 #90% ādikalyāṇaṃ 最初之善=အာဒိကလျာဏမည်၏။=称为最初之善 #85%

Tattha ādimhi kalyāṇamādi vā kalyāṇaṃ etassāti ādikalyāṇaṃ
在此，最初之善或此法的善被称为最初之善。

nirupakkilesato 没有烦恼污染=ညစ်နွမ်းကြောင်းကိလေသာအပြစ် ဒေါသမရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်=由于没有烦恼污染和愤怒 #100% apanetabbassa 应被去除=ပယ်ထုတ်ဖွယ်အနက်၏=应该被去除的含义 #100% abhāvato ca 也因为=လည်း=也 #100% parisuddhaṃ 完全纯净=ထက်ဝန်းကျင်စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော=周围完全清净纯洁 #100%

（注释：这段巴利语经文描述的是某种纯净无染的状态，缅文解释部分详细说明了每个巴利单词的具体含义，中文翻译保持了原文的宗教哲学语境）

完整句子中文翻译：
"由于没有烦恼污染且无需去除任何杂质，故为完全纯净。"

ayaṃ 这=ဤသည်ကား=这就是 #90% ettha 在此=ဤသုတ်အဖွင့်ဋီကာ၌=在这部经论的注释中 #85% saṅkhepo 概要=အကျဉ်းချုပ်အနက်တည်း=简要的含义 #95% vitthāropana 详细解释=အကျယ်တ၀င့်အနက်အဖွင့်ကို ကား=详细的含义解释 #90% visuddhimagge 清净道论=ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌=在《清净道论》中 #98% vuttanayeneva 按照所说的方法=ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်=仅以已经解释的方法 #92% veditabbo 应当知道=သိထိုက်၏=应该知道 #95%

脚注 这是《清净道论》(Visuddhimagga 1.147)中所述内容的简要概括，其详细解释应按照该论中说明的方法来理解。

aggaññāti 阿伽尼耶=ကား။=即 #70% aggāti 阿伽=မြတ်သော အနွယ်တို့ဟူ၍。=尊贵的族系 #80% jānitabbā 应知=သိထိုက်ကုန်၏။=应当知晓 #90% (kasmā 为何=အဘယ်ကြောင့်နည်း။=为什么 #85% sabbavaṃsehi 一切种姓=အားလုံးသော အနွယ်တို့ထက်。=超越所有族系 #75% seṭṭhabhāvato 最胜性=မြတ်ကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း。=因其殊胜本质 #80%

脚注 "ကား။"在缅文中作为语气助词，对应中文的"即/就是"，表示强调解释关系。巴利语"aggaññāti"由"agga"(最上)和"ñāti"(知)构成，直译为"最上之知"，此处采用音译"阿伽尼耶"保留宗教术语特性，与缅文解释存在70%语义对应。缅文"မြတ်သော"含神圣、尊贵双重含义，中文"尊贵"侧重社会地位层面，未完全覆盖宗教神圣性，故标注80%相似度。

gandhārakoti 犍陀罗=ကား။=就是 #100% gandhāradese 在犍陀罗地区=ဂန္ဓာရ တိုင်းပြည်ဒေသ၌။=在犍陀罗国 #95% uppanno 产生=ဖြစ်သော ။=成为 #90%

gandhārakoti在缅文中解释为"就是"，表示强调； gandhāradese缅文解释为"在犍陀罗国"，指具体地域； uppanno缅文译为"成为"，侧重状态转变过程。

hi 诚然=မှန်၏=确实如此 #100% ettha 于此=ဤသတိပဋ္ဌာန် တရားလေးပါးဟောတော်မူရာ၌=在这四念处教法开示之处 #80% ārammaṇavibhāgena 依所缘分别=ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ-ဟူသော အာရုံလေးပါးခွဲအပ်သော အစုအပုံအားဖြင့်=以色身、感受、心识、法为四类所缘划分的集合 #90% satipaṭṭhānavibhāgo 念处分别=မှတ်သင့်၏=应当明记 #70%

[注释] 原句翻译：依所缘分别，此处即为念处分别。 （通过身、受、心、法四种观察对象来划分四念处修行体系）

ādīsu hi satigocarotiettha 在（诸）起始处的正念领域=ဂေါစရော-ဟူသော ဤပါဌ်၌=在"领域"这一段落中 #85% ādisaddena 以"起始"这个词=အာဒိသဒ္ဒါဖြင့်=以初始之词 #90% phassasamudayā．pa．dhammānaṃ samudayoti 从触生起受生起，从名色生起心生起，从作意生起法生起=ဟူ၍=如是说 #70% satipaṭṭhānāti 所谓四念处=ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော=被宣说的 #75% sati gocarānaṃ 正念的所缘境=သတိ၏ အာရုံတို့ကို=正念的诸所缘 #85% pakāsake 阐明者=ပြတတ်ကုန်သော=善于说明的 #80% suttappadese 经文的某些部分=သုတ်ဟူသော နေရာဌာနတချို့တို့ကို=某些被称为经文的段落 #85% saṅgaṇhāti 统摄=သိမ်းယူ၏=收摄 #90%

Ādīsu hi satigocaroti ettha ādi -saddena ‘‘ phassasamudayā vedanānaṃ samudayo , nāmarūpasamudayā cittassa samudayo , manasikārasamudayā dhammānaṃ samudayo ’’ ti ( saṃ . ni .5.408)‘‘ satipaṭṭhānā ’’ ti vuttānaṃ sabhigocarānaṃ pakāsake suttappadese saṅgaṇhāti . 脚注：此处"起始"一词指"触生则受生，名色生则心生，作意生则法生"（相应部5.408），统摄了经文中阐明"四念处"所涵盖的一切所缘境。

puna 又=တဖန်။=再次 #90% bhāvatthaṃ 具有意义的=ဘောအနက်ရှိသော။=具有意义的 #95% satisaddaṃ ca 以及正念之声=သတိသဒ္ဒါကိုလည်းကောင်း။=以及正念之声 #92% paṭṭhānasaddañca 开始之声=ကောင်း။=好的 #70% vaṇṇento 赞美=အထ ဝါ-အစရှိ သော စကားရပ်ကို။=以"atha vā"等词语 #65% (ācariyo) āha 老师说=ပြီ။=完成 #50% tena 因此=ထို့ကြောင့် (ထိုသို့ အထ ၀ါ-အစရှိသော ဒုတိယဝီကပ်၌ သရဏဋ္ဌန-အစရှိသည်ဖြင့် ဘောအနက်ကို ဖွင့်ပြခြင်းကြောင့်။)=因此（因为在第二期用"atha vā"等词语解释了意义） #75% purimavikappe 在前一期=(ပဋ္ဌာတီတိ-အစရှိသော) ရှေးဝိကပ်၌။=在前期 #85% satisaddoca 以及正念之声=ကိုလည်းကောင်း။=以及 #60% paṭṭhānasaddoca 开始之声=ကောင်း။=好的 #70% kattuatthoti 作为主体的意义=ကတ္တားအနက်ရှိ၏ ဟူ၍။=作为主体的意义 #95% viññāyati 应理解=သိအပ်၏။=应该知道 #90%

"atha vā"等词语在第二期解释了意义，因此在前一期中，正念之声和开始之声应理解为主体意义。

maggaṭṭhenāti 道的意义=ကား=所谓 #80% niyyānaṭṭhena 导向解脱的意义=နိဗ္ဗာန်သို့ ထွက်ခွာသွားကြောင်းလမ်းဟူသော အနက်အားဖြင့်=以通向涅槃的出离之道为含义 #90% ekattā 统一性=တစ်ခုတည်း၏ အဖြစ်ကြောင့်=由于唯一性 #85% kavacanaṃ 对于...=ကို=对... #95% kataṃ 已作=ပြီ=完成 #90%

(注释： ekattā在缅文解释中强调"唯一性"，对应中文"统一性"概念 kavacanaṃ作为格助词在缅文中用"ကို"表示宾格关系，中文译为"对于"更符合语法功能 kataṃ的缅文"ပီ"是完成体标记，中文"已作"同时传达了完成时态和动作含义)

vuttameva 已经说明的=ယဒိဝံ-အစရှိသည်ဖြင့် ပြဆိုအပ်ပြီးသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။=如"即此"等开头所示已说明的 #95% atthaṃ 意义=အနက်ကို။=意义 #90% nidassanena 通过例证=အလားတူညွှန်ပြဖွယ်ရာ ဥပမာဥဒါဟရုဏ်ဖြင့်။=通过类似可指明的比喻例证 #85% paṭipādetuṃ 为完成=ပြီးစီးစေခြင်းငှာ။=为了完成 #80% mārasenappamaddananti 降伏魔军=သုတ်ပါဠိဝါကျကို။=经文的句子 #70% ānetvā 引用后=ဆောင်ပြပြီး၍။=展示后 #75% yathātiādinā 以"如"等词=ယထာအစရှိသော စကားရပ်ဖြင့်။=用"如"等开头的语句 #85% nidassanaṃ 例证=ဥပမာနစကားကို။=比喻的话 #80% saṃsandata 会通= ဟူသော ဧကဝုစ်။=所谓单数形式 #65% sattabojjhaṅgā 七觉支=ဟူသော ဗဟုဝုစ်တည်း ဟူသော ဥပမာနနှင့် ဧကာယနမဂ္ဂေါ-ဟူသော ဧကဝုစ်။=所谓复数形式与单数形式的比喻 #60%

စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဟူသော ဗဟုဝုစ်တည်းဟူသော ဥပမေယျတို့ တူညီကြောင်း နှီးနှောတိုင်ဆိုင်ပြ၏ဟူလို

visesato 特别地=အထူးအားဖြင့်။=特别地 #100% kāyo ca 身体以及=ကာယသည်လည်းကောင်း။=身体也是 #90% (ထွက်လေ ဝင်လေ ဆံပင်အမွေးအစရှိသော ရုပ်အပေါင်းတည်းဟူသော ကာယသည် လည်းကောင်း) (由呼吸、毛发等组成的物质集合体即身体也是)=由呼吸、毛发等组成的物质集合体即身体也是 #100% vedanā ca 感受以及=ဝေဒနာသည်လည်းကောင်း။=感受也是 #90% assādassa 贪爱的=သာယာတတ် သော တဏှာ၏ ။=贪爱的 #100% kāraṇaṃ 原因=အကြောင်းတည်း။=原因 #100% iti 因此=ထို့ကြောင့်။=因此 #100% tappahānatthaṃ 为了断除=ရုန်းရင်းကြမ်းတမ်းကုန်, သိမ်မွေ့ ကုန်သော。=粗糙或细微的 #70% tesu taṇhāvatthūsu 在这些贪爱的对象中=ထိုတဏှာ၏ ဖြစ်ရာတည်ရာအာရုံဖြစ်ကုန်သော ကာယဝေဒနာတို့၌။=在这些贪爱所依的身体感受中 #80% asubhadukkha bhāvadassanāni 观不净与苦=မတင့်တယ်သည်အဖြစ်, ဒုက္ခ၏ အဖြစ်ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းတို့ကို။=观不净相与苦相 #90% mandatikkhapaññehi 钝慧与利慧=နုံ့သော ပညာရှိကုန်, ထက်သော ပညာရှိ ကုန်သော။=钝慧与利慧 #100% taṇhācaritehi 具有贪爱习性的=တဏှာစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။=具有贪爱习性的人 #90% sukarāni 容易的=လွယ်ကူစွာ ပြုအပ်ကုန်၏။=容易做到的 #80% iti 因此=ထို့ကြောင့်။=因此 #100% tāni 这些=ထိုအသုဘအဖြစ်, ဒုက္ခ၏ အဖြစ်ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းတို့ကို။=这些观不净与苦的修法 #80% tesaṃ 他们的=ထိုတဏှာစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။=这些具有贪爱习性者的 #90% visuddhimaggoti 净化之道=စိတ်အညစ်အကြေး စင်ကြယ်ခြင်း၏ အကြောင်းဟူ၍။=净化心的原因 #80% (bhaga0tā) vuttāni （世尊）所说的=(bhaga0tā) ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။=（世尊）已开示的 #90%

注释部分翻译： （由呼吸、毛发等组成的物质集合体即身体也是） （世尊）已开示的

ca 而且=ဆိုဖွယ်ရှိသေးသည်ကား။=还有更多需要说明的是 #90% ettha 此处=ဤဝိသုဒ္ဓိမဂ္ကို ခွဲခြားပြရာ၌စိတ္တဓမ္မာနမ္ပိ ) စိတ္တနှင့် ဓမ္မတို့၏လည်း။=在区分《清净道论》时，关于心法与心所法也是如此 #85% taṇhāya 贪爱=တဏှာ၏။=属于贪爱的 #95% vatthubhāvo 所缘境=ဖြစ်ရာတည်ရာ၏ အဖြစ်သည်။=作为生起和安住的处所 #90% sambhavatiyathā 如生起=ဖြစ်သကဲ့သို့။=如同生起那样 #95% tathā 如是=ထို့အတူ။=同样地 #95% kāyavedanānampi 身与受=ကာယနှင့် ဝေဒနာတို့၏လည်း။=对于身和受也是如此 #90% diṭṭhiyā 邪见=မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏=属于邪见的 #95% (vatthubhāvo 所缘境=သည်။=就是 #80% sambhavati 生起=ဖြစ်သင့်၏။=应当生起的 #90%) iti 如此=ထို့ကြောင့်။=因此 #95% catunnampi 四法=လေးပါးလုံးလည်းဖြစ်ကုန်သော。=这四种全部都是 #90% nesaṃ 彼等=ထိုကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မတို့၏။=那些身、受、心、法的 #85% taṇhādiṭṭhivatthubhāve 贪见所缘=တဏှာဒိဋ္ဌိတို့၏ ဖြစ်ရာ တည်ရာ၏အဖြစ်သည်။=作为贪爱与邪见生起安住的处所 #85% satipi 虽有=ရှိပါသော်လည်း။=虽然存在 #90% yo 任何=အကြင် ကာယ, ဝေဒနာ အစရှိသည်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသည်။=在身、受等法中任一种 #85% yassā 于何=အကြင်တဏှာဒိဋ္ဌိတို့တွင် တစ်ပါးပါး၏။=在贪爱与邪见中任一种 #90% sātisayapaccayo 强缘=လွန်ကဲသော တည်ရာဖြစ်စေနိုင်ခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော အကြောင်းဝတ္ထုသည်။=具有强大影响力的所缘条件 #85% (hoti 是=ဖြစ်၏=成为 #95%) taṃ 彼=ထိုတည်ရာဝတ္ထုနှင့် တည်မှီသော တရားကို။=那个作为所缘并依赖的法 #90% dassanatthaṃ 为示=ပြခြင်းအကျိုးငှာ။=为了显示的目的 #95% visesagahaṇaṃ 特选=ထူးခြားသော မှီရာဝတ္ထုနှင့် တည်မှီသော တရားကို ရွေးကောက်ယူခြင်းကို ။=选取特殊的所缘及其依赖的法 #85% (ācariyena) kataṃ 师造=ပြုတော်မူအပ် ပြီ။=由导师完成的 #90% iti 如是=ဤသို့။=如此 #95% daṭṭhabbaṃ 应知=မှတ်ထိုက်၏။=应当记住 #95%

注释：此处说明在分析《清净道论》时，虽然身、受、心、法四者都可能成为贪爱与邪见的所缘，但要特别注意其中作为主要依托对象的特殊所缘，这是导师为阐明教义而特别指出的重点。

tikkhapaññasamathayāniko 智慧敏锐且以禅定为解脱之道者=ထက်သော ပညာရှိ၍ သမထတည်းဟူသော နိဗ္ဗာန်သွားကြောင်းယာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်=具有敏锐智慧并以禅定作为解脱之道的修行者 #95% sraḷārikārammaṇaṃ 粗显的身体对象=ရုန့်ရင်းပေါ်လွင်သော ကာယအာရုံကို=粗显明显的身体对象 #90% pariggaṇhanto 观察并把握=ပိုင်းခြားယူလတ် ရှုမှတ်လသော်=进行区分并专注观察 #88% tattha 在那里=ထိုသြဠာရိက အာရုံ၌=在那个粗显对象中 #85% aṭṭhatvā 安住=မရပ်တည်မူ၍=若不持续安住 #80% jhānaṃ 禅定=ဈာန်ကို=禅定 #95% samāpajjitvā 进入=ဝင်စား၍=进入 #90% vuṭṭhāya 出定=ဈာန်မှ ထ၍=从禅定中起身 #92% vedanaṃ 感受=ဝေဒနာကို=感受 #95% pariggaṇhāti 观察=ပိုင်းခြားယူလတ် ရှုမှတ်၏=进行区分并专注观察 #90% iti 如此=ထို့ကြောင့်=因此 #85% sraḷārikārammaṇe asaṇṭhahanatoti 对粗显对象不停留=ဟနာဟူ၍=如停留一般 #75% (ācariyena) vuttaṃ （老师说）=ပြီ=完成 #60%

`"oḷārikārammaṇe asaṇṭhahanato" ti.`` 脚注：指"对粗显对象不停留"的说法

ca 不仅如此=ဤမျှမကသေး=不仅如此 #100% yadaggena 以何种界限=အကြင်အပိုင်းအခြား အကန့်အသတ်အားဖြင့်=以某种部分界限 #90% kāyo 身体=ခန္ဓာကိုယ်သည်=身体 #100% kāmoghādīnaṃ 贪欲等之=တို့၏=他们（所属格） #70% vatthu 是=သည်=是（系动词） #100% tadaggena 以彼界限=ထိုကာမောဃအစရှိသည်တို့၏ တည်ရာဝတ္ထုဖြစ်နိုင်ကြောင်း အပိုင်းအခြား အကန့်အသတ်အားဖြင့်=以贪欲流等能成为所缘的那些部分界限 #80% abhijjhākāyaganthassa 贪欲身结之=အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထ၏=贪欲身结的 #100% vatthu 是=သည်=是（系动词） #100%

(ဟောတิ) > (存在/系动词的强调形式，巴利语习惯用法，可不译)

中文翻译结果：
"身体以何种界限是贪欲等之基础，即以彼界限是贪欲身结之基础。"

脚注说明：

1. kāmoghādīnaṃ缅文解释简略，根据巴利语复合词结构补译为"贪欲等之"
2. tadaggena缅文解释含冗余信息（တည်ရာဝတ္ထုဖြစ်နိုင်ကြောင်း），按巴利文直译为"以彼界限"
3. 括号内的缅文 (ဟောတိ)为巴利语系动词强调式，中文省略不译

dukkhāya．pa．anusetīti 痛苦所缘．被动．潜伏=ဟူ၍=所谓 #80% dukkha．pa．bhūtā 痛苦．被动．成为=ဒုက္ခ ဒုက္ခ ဝိပရိဏာမဒုက္ခ၊ သင်္ခါရဒုက္ခဖြစ်သော=苦、苦变异苦、行苦所成 #90% vedanā 感受=သည်=是 #70% visesena 特别=အဖြင့်=以...方式 #85% byāpādakāyaganthassa 嗔恚身结=၏=的 #75% vatthu 事=တည်း=即是 #65%

注释内容： " Dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anusetī" 译为"对苦受的嗔恚随眠潜伏着"，这是指对痛苦感受的潜在抗拒心理。 " dukkhadukkhavipariṇāmadukkhasaṅkhāradukkhabhūtā vedanā" 译为"由苦苦、变易苦、行苦构成的感受"，说明痛苦的三种类型。 " byāpādakāyaganthassa vatthu" 译为"嗔恚身结的基础"，指嗔恚这种束缚的根源。

citte 在具有贪欲等的心=သရာဂအစရှိသော စိတ်၌=在具有贪欲等的心 #100% niccaggahaṇavasena 以执取恒常的方式=မြဲ၏ဟု မှတ်ယူခြင်း အနေအားဖြင့်=以认为"是恒常"的方式 #90% sassatassa 永恒不变的=မပျက်မစီး ခိုင်မြဲသော=不坏不灭、坚固的 #95% atthano 生命个体的=အသက်ရှင် အတ္တကောင်၏=活着的有情众生的 #85% sīlena 通过牛、狗等的习惯修行=နွား ခွေးတို့၏ အလေ့အထကို ကျင့်ခြင်းဖြင့်=通过效仿牛狗等的行为习惯来修行 #80% suddhī 从烦恼中清净=ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်းသည်=从烦恼中净化 #95% (hoti) iti ādiparāmasanaṃ 如此错误执取=ဤသို့အစရှိ သည်ဖြင့် မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်ခြင်းသည်=像这样错误地思考 #85% hoti 是=၏=是 #100% iti 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #100% cittaṃ 具有贪欲等的心=သရာဂအစရှိသော စိတ်သည်=具有贪欲等的心 #100% sīlabbataparāmāsassa 戒禁取见的=သီလဗ္ဗတပရာမာသ၏=戒禁取见的 #100% vatthu 就是=တည်း=就是 #100%

通过执取心为恒常，认为自身通过牛狗等戒行能达到清净，这种错误执取就是戒禁取见的对象。

kāyavedanānaṃ 身体的感受=တို့၏=属于 #90% chandadosāgativatthutā 贪欲与嗔恚的根源=ဆန္ဒာဂတိ, ဒေါသာဂတိတို့၏ တည်ရာတို့၏အဖြစ်သည်=贪欲之道与嗔恚之道的存在基础 #85% kāmogha．pa．yojanāyaṃ 欲流与恶意身结的束缚=ကာမောဃ, ဗျာပါဒကာယဂန္ထ တို့နှင့် ယှဉ်တွဲခြင်း၌=与欲流及恶意身结的结合 #80% vuttanayā eva 正如所说=တည်း=即是 #95%

`
（注释部分说明：

1. 缅文解释中的"တည်း"在巴利语境中作为系词，对应中文"即是/就是"的强调语气
2. "ကာယဂန္ထ"为复合词，直译为"身结"，特指束缚身心的五种结缚之一
3. 数据相似度基于语义对应程度评估，包含佛教术语的特殊性调整）
   `

saraṇavasenāti 即是依止=ကား။=即 #100% kāyādīnaṃ 身等=ကာယအစရှိသော အာရုံတို့ကိုလည်း ကောင်း။=身等所缘之境亦善 #90% kusalādidhammānañca 善法等=ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့ကိုလည်းကောင်း။=善法等法亦善 #95% upamāraṇa vasena 以不忘失而持守=မမေ့ပျောက်အောင် ဆောင်ထားမှတ်သားခြင်းအနေအားဖြင့်။=为不忘失而持守铭记 #95% vā 或以=အဖန်ဖန် အမှတ်ရခြင်းအနေအားဖြင့်။=以反复忆念 #90%

(ဧကမေဝ သတိပဋ္ဌာနံ အာရမ္မဏဝသေန စတ္တာရော) [ဓာရဏတာ အသမ္မုဿနတာ, အနုဿရဏမေဝ ဝါ၊ သတိပဋ္ဌာနဝိဘင်းအနုဋီကာ၊၁၅၁] (唯一念处依所缘而有四) [持守性、不忘失性，或忆念性，《念处分别论》复注151]

以下是按要求格式化的CSV翻译结果：

kathetukamyatāpucchā 想要亲自回答的提问=ကိုယ်တော်တိုင်ဖြေဆိုခြင်းငှာ အလိုရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်) မေးအပ်သော ပုစ္ဆာတည်း။=（因希望亲自回答而）被提出的问题 #95% itarāsaṃ 其他=ကထေတုကမျတာပုစ္ဆာမှ အခြားကုန်သော။=除kathetukamyatāpucchā外的其他 #90% pucchānaṃ 诸问题=အဒိဋ္ဌသံသန္ဒနာအစရှိသော ပုစ္ဆာတို့၏။=如未明示连接等各类问题 #85% idha 在此=ဤယဒိဒံ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ-ဟူသော ဥဒ္ဒေသပါဠိတော်၌။=在"此四念处"等开示经文中 #80% asambhavato 不应存在=မဖြစ်သင့် သည်အဖြစ် ကြောင့်လည်းကောင်း။=因不应存在之故 #95% niddesādivasena 通过解说等方式=အကျယ်ပြခြင်းအစရှိသည်တို့နှင့် စပ်သော အားဖြင့်။=以详细说明等方式 #90% desetukamyatāyaca 因欲开示=ဟောခြင်းငှာ အလိုရှိတော်မူသည်အဖြစ် ကြောင့် လည်းကောင်း။=因希望解说的缘故 #95% tathā 如此=ထိုသို့ ကတမေ စတ္တာရော-၍။=如"此四"等说 #85% vuttattā 被说=သည်။=是 #70% hoti 成为=၏။=成为 #90%

/* 注释内容翻译： (katame cattāroti: "此四"的提问) (kasmā: 为何) (kathetukamyatāpucchā: 提问) (hoti: 成为什么？即) */

satthu 佛陀=မြတ်စွာဘုရား၏။=世尊的 #100% cariyānuvidhāyakattā 随顺修行=အကျင့်မြတ်ကို အစဉ်လိုက်နာကျင့်ကြံအားထုတ်တတ်သည်အဖြစ်ကြောင့် လည်းကောင်း。=因能持续追随圣行而修行 #95% sakalasāsanasampaṭiggāhakattā ca 全面接受教法=မြတ်စွာဘုရား၏ အားလုံးသော အဆုံးအမတရားတော်ကို ကောင်းစွာ နာယူတတ်သည်အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။=因能完全领受佛陀的一切教法 #98% (bhikkhuno 比丘=၏။=的 #100% vā 或=သည်။=是 #100%) sabbappakārāya 一切种类=အားလုံးစုံသော အမျိုးအစား အပြားရှိသော。=具有各种不同类型 #95% anusāsaniyā 教诫=အဆုံးအမတော်၏။=教法的 #98% bhājanabhāvo 容器之性=တည်ရာ၏အဖြစ်သည်။=作为容器的性质 #90% (ဟောတိ 存在=存在 #100%)

中文翻译结果： 因能随顺佛陀圣行而修行，并能全面接受一切教法，故成为能容纳所有教诫的容器。

samaṃ careyyāti 应当平等行=ကား=所谓 #80% kāyādivisamacariyaṃ 身等不平等行=ကိုယ်အစရှိသည်ဖြင့် မညီမမျှ ကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်အကျင့်ကို=应当舍弃以身等不平等而行的不善行 #85% pahāya 舍=ပယ်ပြီး၍=已舍 #90% kāyādīhi 以身等=ကိုယ်နှုတ်စိတ်တို့ဖြင့်=以身体语言意 #88% samaṃ 平等=တရားတော်နှင့် လျော်ညီစွာ=与正法相应 #75% careyya 应行=ကျင့်ထိုက်၏=应当修行 #95%

注释：这段巴利语开示强调舍弃身口意的不平等行为，以符合正法的方式平等修行。缅文解释中"ကုသိုလ်အကျင့်"特指善行，而巴利语原文侧重修行方式的平等性。

rāgadivūpasamena 贪欲等止息=ရာဂအစရှိသော အပူခပ်သိမ်းငြိမ်းခြင်းဖြင့်=以贪欲等一切烦恼的止息 #95% santo 寂静=ငြိမ်းအေးပြီးသည်=已寂静 #98% indriyadamena 调伏诸根=စက္ခုန္ဒြေ အစရှိသော ဣန္ဒြေတို့ကို ဆုံးမခြင်းအားဖြင့်=通过调伏眼根等诸根 #90% danto 已调伏=ဆုံးမအပ်ပြီးသည်=已被调伏 #100% vā 或=ဆုံးမအပ်ပြီး၍ ယဉ်ကျေးပြီးသည်=已被调伏且调柔 #85% catumagganiyāmena 四道决定=မဂ်လေးပါးတည်းဟူသော မချွတ်မလွဲ အကျိုးပေးမှုကိန်းသေမြဲသော နိယာမတရားဖြင့်=通过四道这个必然产生果报的永恒法则 #92% niyato 决定=ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းမလွဲ ကိန်းသေမြဲသည်=必定灭尽一切苦 #88% seṭṭhacaritāya 最胜行=မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပြီးသည် အဖြစ်ကြောင့်=因为修习最胜行 #95% brahmacārī 梵行者=မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ပြီးသူမည်သည်=修习圣道者 #96% sabbattha 一切处=အားလုံးမသော သတ္တဝါတို့၌=在一切众生中 #99% kāyadaṇḍādioropanena 放下身杖=ကိုယ်လက် ဆွဲကိုင်စရာ တုတ်အစရှိသည်ကို ချထားခြင်းအားဖြင့်=通过放下身体武器等 #93% daṇḍaṃ 杖=တုတ်ကို=杖 #100% nidhāya 放置=ချထား၍=已放下 #98%

贪欲等止息的寂静者，诸根调伏的调柔者，四道决定的决定者，最胜行的梵行者，于一切处放下身杖者。

ariyabhāve 圣者境界=အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏အဖြစ်၌=圣者的状态 #100% ṭhito 安住=တည်သော=稳固的 #95% evarūpo 如此形态=ဤသို့သဘောရှိသော=具有如此性质的 #98% so 他=ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို=那位人士 #90% bāhitapāpasamitapāpabhinnakilesatāhi 已断除、平息并摧毁诸恶与烦恼=မျှောအပ်ပြီးသော မကောင်းမှု အကုသိုလ်ရှိသည်၏အဖြစ်, ငြိမ်းစေအပ်ပြီးသော အကုသိုလ်ရှိသည် အဖြစ် ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးအပ်ပြီးသော ကိလေသာရှိသည်အဖြစ်တို့ကြောင့်=由于具有已抛弃的恶行、已熄灭的恶业和已粉碎的烦恼 #85% brāhmaṇo ti ca 亦称为婆罗门=ဗြာဟ္မဏမည်သူဟူ၍ လည်းကောင်း=被称为婆罗门 #92% samaṇo ti ca 亦称为沙门=သမဏမည်သူဟူ၍လည်း ကောင်း=被称为沙门 #92% bhikkhū ti 称为比丘=ဘိက္ခု-ဟူ၍လည်းကောင်း=被称为比丘 #95% veditabbo 应当知晓=သိထိုက်၏=应该知道 #98%

[注释内容] ကာယ ဒဏ္ဍာဒိ-၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် သတ္တကနိပါတ် မဟာယညဝဂ်စာပိုဒ်- ၄၇၊ ဒုတိယအဋ္ဌိသုတ်၌ ဟောတော်မူအပ်သော ဝစီသတ္ထု, မနောသတ္ထတို့ကို ယူသင့်၏ 在《增支部》第七集《大品》第四十七经第二骨经中，关于身行、语行、意行的教法应当被采纳=在身体行为等方面，依据《增支部》第七集《大品》第47经第二骨经中所开示的语业和意业教义应当被采用 #88%

āyantiti 到来=ကား။=说 #80% uppajjanti 生起=ဖြစ်ကုန်၏။=发生 #90%

（注释内容翻译： " āyantiti在缅文中解释为"说"，表示引述或说明； " uppajjanti在缅文中解释为"发生"，表示事物的产生现象）

ca 此外=ထိုမှတပါး။=此外 #100% assa kāyasaddassa 此身语=ဤကာယသဒ္ဒါ၏။=此身语 #100% samūhavisayatāya ca 因集合为所缘故=အပေါင်းအစုဟူသော ဖြစ်ရာအနက်ရှိသည်အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။=因具有集合为所缘之义故 #95% asubhākārassa 不净相=မတင့်တယ်သည် အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်ပုံအခြင်းအရာ၏။=以不净为相 #90% vā 或=ကို။=之 #60% samudāyupādānatāyaca 因执取聚集体故=ရုပ်အပေါင်းအစု ရူပကာယ၌ ကပ်ယူရှုမှတ်အပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။=因在色聚集体上执取观照故 #85% kāyehi kāye 于身随观身=ဟူ၍။=云 #50% ekavacanaṃ 单数=ဧကဝုစ်ကို။=单数 #100% (bhagavatā) vuttaṃ 世尊所说=ဟောတော်မူအပ်ပြီ။=已宣说 #90% tathā 如是=ထိုမှတပါး။=此外 #70% ārammaṇādivibhāgena 以所缘等分别=အာရုံအစရှိသည်ဖြင့် ခွဲဝေခြင်း အားဖြင့် ။=以所缘等区分 #95% anekabhedabhinnaṃ 多种差别=တပါးမက များသော အပြားတို့ဖြင့် ကွဲပြားသော။=以多种分别而差别 #90% cittampi 心亦=စိတ်ကိုလည်း။=心亦 #100% cittabhāvasāmaññena 以心性共通故=စိတ်အဖြစ်အားဖြင့် တူသည်အဖြစ်ကြောင့်။=因心性相同故 #95% ekajjhaṃ 同一=တပေါင်းတည်း။=同一 #100% gahetvā 取=ဟူ၍။=云 #50% citteti 心=စိတ္တေ-ဟူ၍။=心 #100% ekavacanaṃ (vuttaṃ) pana 说单数然=ဝေဒနာသု-ဟု ဗဟုဝုစ်ဟောတော်မူခြင်း၏ အကြောင်းကား။=说复数受之因 #60% vedanā 受=ဝေဒနာကို။=受 #100% sukhādibhedabhinnā 乐等差别=သုခအစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် ကွဲပြားသည်။=以乐等分别 #95% (hutvā 成为=ဖြစ်၍။=成为 #100%) visu visu 各别=အသီးအသီး (သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာစသည်ဖြင့် တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ခွဲခြား၍)=各别(乐受、苦受等分别) #95% anupassitabbā 应观=အဖန်ဖန် ရှူထိုက်၏။=应反复观照 #90% iti 如是=ဤသို့။=如是 #100% dassentena 为示=ပြတော်မူလိုသည် အဖြစ်ကြောင့်။=为欲开示故 #90% vedanāsūti 诸受=ဝေဒနာသု-ဟူ၍။=诸受 #100% bahuvacanena 复数=ဗဟုဝုစ်ဝိဘတ်ဖြင့်။=以复数词尾 #95% (bhagavatā) vuttā 世尊所说=ဟောတော်မူအပ်ပြီ။=已宣说 #90% tatheva ca 如是亦=ထိုသို့ ဗဟုဝုစ်ဝိဘတ်ဖြင့်လည်း။=如是亦以复数 #85% niddeso 解说=ညွှန်ပြတော်မူခြင်းကို။=开示 #90% (bhagavatā) pavattito 世尊开示=ဖြစ်စေတော်မူအပ်ပြီ။=已令生起 #85% dhammā ca 法亦=ဓမ္မတို့သည်လည်း။=法亦 #100% paropaṇṇāsabhedā 五十余种=ငါးဆယ်ထက် ပိုလွန်သော အပြား ရှိကုန်၏။=超过五十种 #95% anuppatabbākārenaca 以应观方式亦=အဖန်ဖန်ရှုပုံအခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။=以反复观照方式亦 #90% anekabhedāve 多种差别=တစ်ပါးမက များသော အပြားရှိကုန်သည်ပင်တည်း။=具有多种差别 #95% iti 故=ထို့ကြောင့်။=故 #100% tepi 彼等亦=ထိုဓမ္မတို့ကိုလည်း။=彼法亦 #95% bahuvacanena 以复数=ဖြင့်။=以 #50% (bhagavatā) vuttā 世尊所说=ဟောတော်မူအပ် ကုန်ပြီ။=已宣说 #90%

脚注：

1. " ekavacanaṃ (vuttaṃ) pana"在缅文解释中出现"ဝေဒနာသု-ဟု ဗဟုဝုစ်"（说复数受）的表述，与巴利文原文的"单数"形成对比，这是注释者特别指出的经文用词差异
2. " gahetvā"和" kāyehi kāye"在缅文解释中简化为"ဟူ၍"（云），属于注释时的简略表达
3. " vā"在缅文中译为"ကို"（之），与巴利文"或"的常见译法不同，这是注释中的特殊用法

tathāti 即=ကား။=就是 #100% kāyādiākārena 以身等方式=ကာယစသည်ဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ။=以身体等形态 #90%

(注释内容： "သတ္တာ မိစ္ဆာဘိနိဝေသံ ကရောန္တိ" 缅文直译为"众生执着邪见而行"，是对前文巴利语句的补充说明， 说明众生如何以身体等方式执着错误见解。该注释属于对经文的解释性内容，非直接翻译部分。)

yaṃ passatīti 凡所见=ကား=就是 #100% yaṃ itthiṃ vā 任何女人或=အကြင် မိန်းမကိုသော်လည်းကောင်း=某个女人或 #90% yaṃ purisaṃ vā 任何男人或=အကြင်ယောက်ျားကိုသော်လည်းကောင်း=某个男人或 #90% passati 见=ကြည့်ရှု၏=观看 #80% vā 或=မြင်၏=看见 #70%

（注释部分说明：缅文解释中的"`"符号表示脚注标记，此处译文将脚注内容直接融入句意，保持"凡所见任何女人或男人"的连贯表达）

cakkhunā 以眼识=စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်=以眼识 #100% itthipurisadassanaṃ 见男女=မိန်းမယောက်ျားကို ကြည့်ရှုခြင်း မြင်ခြင်းသည်=看男女 #100% natthinanu 不是不存在吗=မဖြစ်နိုင်သည် မဟုတ်ပါလော=难道不可能吗 #80% iti 此乃质问=ဤကား စောဒနာတည်း=这是质问 #90%

注释内容： (စက္ခုပသာဒ၌ မှီသော စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်) (依眼净色而生的眼识)= (ရူပါရုံမဟုတ်သော မိန်းမယောက်ျားကို ကြည့်ခြင်း မြင်ခြင်းမဖြစ်နိုင်သည် မဟုတ်ပါလော ဟူလို) (难道不是指不能看见非色法的男女吗)=

atha vā 或者=တနည်းကား။=另一种说法 #95% taṃ 那=ထိုမိန်းမ ယောက်ျားဟူသည်။=那个男人或女人 #90% kesādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ 由头发等元素组成的集合=ဆံပင်အစရှိသည်တို့၏ အပေါင်း, ဘူတရုပ် ဥပါရုပ်အပေါင်းဟု ဆိုအပ်သော。=被称为头发等物质元素聚合体的 #85% diṭṭhaṃ 可见的=မြင်အပ်သော အရှိပရမတ် အာရုံသည်။=可见的究竟境界对象 #80% na hoti 不是=မဟုတ်။=不是 #95% kasmā 为什么=ကြောင့်။=因为 #90% iti 如此=ဤကား အမေးတည်း=这是问题 #85% tassa 它的=ထိုမိန်းမယောက်ျားဟူသည်၏။=那个男人或女人的 #90% vā 或者=ဟူသည်က။=或说 #95% acakkhuviññeyyattā 由于不可见性=စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်အပ် သိအပ်သော ရူပါရုံမဟုတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် ။=因为不是眼识所能认知的色境 #75%

[注释：在之前念住分别论的原注(148)中提到"diṭṭhaṃ vā yathā vuttaṃ na hoti"(如说不可见)，而在复注中解释为"yathā vuttanti kesādibhūtupādāyasamūhasaṅkhātaṃ"(即所谓由头发等元素组成的聚合体)。]

apassaṃ bajjhateti 不观见的束缚=ကား။=扼要说明 #80% imaṃ attabhāvaṃ 此身=ဤခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘောကို။=这个身体 #90% yathābhūtaṃ 如实=ဟုတ်မှန်စွာ။=真实地 #95% paññācakkhunā 以慧眼=ဖြင့်။=用 #70% apassanto 不见者=မမြင်သူကို။=不见者 #90% bajjhati me 我被束缚=ငါ၏။=我的 #50% attā 我=၌စပ်=在...中 #40% etaṃ 此=ဤခန္ဓာကိုယ်သည်။=这个身体 #85% mamaṃ 我的=ငါ့ဥစ္စာတည်း။=我的财产 #60% eso 此=ဤခန္ဓာကိုယ်သည်။=这个身体 #85% ahaṃ 我=ငါသည်။=我是 #90% asmi 是=ဖြစ်၏။=成为 #80% eso 此=ဤခန္ဓာကိုယ်သည်။=这个身体 #85% me 我的=ငါ၏။=我的 #90% atthā 意义=အသက်ရှင်အတ္တကောင်တည်း။=活着的自我 #60% iti 如此=ဤသို့။=这样 #90% kilesabandhanena 以烦恼束缚=ကိလေသာအနှောင် အဖွဲ့ကြိုးဖြင့်။=用烦恼的绳索 #85% bajjhati 被束缚=ဖွဲ့တုပ်ချည်နှောင်အပ်၏။=被绑缚 #90%

"不观见此身如实者，以'此是我所有，此是我，此是我之自体'的烦恼束缚而被束缚。"

na aññadhammānupassīhi 不观他法=ကား။=就是 #80% aññasabhāvānupassī 观他性=အခြားသော သဘောကို ရှုလေ့ရှိသည်။=观察其他性质 #90% asubhādito 从不净=အသုဘအစရှိသော အခြင်းအရာမှ။=从不净等事 #85% aññākārānu passī 观他相=အခြားသော သုဘအစရှိသော အခြင်းအရာကို ရှုလေ့ရှိသည်။=观察其他净相等事 #88% na hoti 不成为=မဖြစ်။=不发生 #95% iti 如此=ဤကား။=这就是 #90% attho 义=အနက်တည်း။=意义 #95%

[注释] "不观他法"指不观察其他教法；"观他性"指观察其他事物的本质；"从不净"指从不净观开始修习；"观他相"指观察其他清净相；"不成为"指不会发生；"如此"是总结语；"义"指经文的含义。

pathavikāyanti 所谓地界之身=ပထဝိကာယံ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်=以"地界之身"这个词来说明 #95% kesādi koṭṭhāsapathavī 从头发开始的二十种地界=ဆံပင်အစရှိသော (၂၀)သော အုပ်စုဖြစ်သော ပထဝီကို=以头发为首的二十种地界分类 #90% dhammasamūhattā 由于法聚的性质=ရုပ်တရားအပေါင်းအစု၏ အဖြစ်ကြောင့်=由于物质现象聚集的特性 #85% kāyoti 即色身=ရူပကာယ-ဟူ၍=即物质身体 #95% vadati 说道=မိန့်တော်မူ၏=宣说 #90% vā 或者说=တနည်းကား=另一种说法是 #85% lakkhaṇapathavīmeva 仅具坚硬特征的地界=ခက်မာခြင်းသဘောလက္ခဏာဖြစ်သော ပထဝီကိုသာလျှင်=仅指具有坚硬特性的地界 #95% anekappabhedaṃ 多种分别的=များသော အပြားရှိသော=多种多样的 #90% sakalasarīragataṃ ca 遍布全身的=တစ်ကိုယ်လုံး၌ ရှိသမျှကိုလည်းကောင်း=以及遍布整个身体的 #95% pubbāpariyabhāvena 前后相继地=ရှေ့၌ဖြစ်သော ပထဝီ နောက်၌ဖြစ်သော ပထဝီအဖြစ်ဖြင့်=以先前地界与后续地界相续的方式 #85% pavattamānaṃ ca 持续流转的=အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသမျှကို လည်းကောင်း=以及不断生起的 #90% samūhavasena 以集合的方式=အပေါင်းအစုအဖြစ်ဖြင့်=以整体聚合的形态 #85% gahetvā 统摄=ယူ၍=统合 #90% kāyoti rūpakāya (rupaapoငa”)hū၍ (dhammasenāpatitthero) vadati 即色身（物质身）=၏=即物质身体（尊者法将这样说） #95%

/注释内容/ [ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် နှာ-၈-၌ ကေသာမှ စ၍ မတ္ထလုင်္ဂတိုင်အောင် ပထဝီကောဋ္ဌာသ (၂ဝ)ဟူ၍ မတ္ထလုင်္ဂကို ဖြည့်စွက်ပြတော်မူ၏၊] 在《无碍解道》第八页中，从头发到脑髓为止，补充说明了二十种地界分类=在《无碍解道》第八页中，从头发开始到脑髓为止，开示了二十种地界分类 #95%

so 他=ထိုယောဂီရဟန်းသည်။=那位瑜伽行者（比丘） #85% evaṃ 如此=ဤအတိုင်း။=就这样 #90% arajjanto 不执着=မခင်တွယ်လသော်။=若不贪著 #80% rāgaṃ 贪爱=ရာဂကို။=对贪欲 #95% vā 或=တပ်မက်ခင်တွယ်ခြင်းသဘောကို။=或贪恋的本质 #75% nirodheti 熄灭=ချုပ်စေ၏။=令止息 #85% no samudeti 不生起=မဖြစ်စေ။=不让产生 #90% samudayaṃ 生起=ရာဂဖြစ်မှုကို။=贪欲的产生 #85% na karoti 不作=မပြု။=不行 #80% iti 即=ဤကား။=所谓 #70% atto 义=အနက်တည်း။=意义所在 #85%

（注释：这段巴利语经文描述了修行者通过不执著来熄灭贪爱，并防止其再生起的修行方法，缅文解释中详细说明了每个巴利词汇对应的具体修行状态）

evaṃ 如此=ဤပြဆိုအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း=如前所述 #100% (so bhikkhu) paṭipanno （比丘）修行=ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်သည်=修习身观念处 #90% (hutvā ca 成为后=ဖြစ်၍လည်း=并且 #80% rāgaṃ 贪爱=ကို=对 #70% paṭinissajjati 舍弃=ပယ်စွန့်၏=放弃 #95% no ādiyati 不执取=မယူ=不取 #90%

脚注 " (so bhikkhu)"：括号内为补充说明，指代前文提到的比丘 " paṭinissajjati"：该词在缅文解释中虽未出现对应巴利词，但根据上下文补充翻译 " no ādiyati "：缅文解释简略，按巴利语原意译出

vīriyassa 精进之力=ဝီရိယ၏=精进的 #100% vā 或者=တို့ကို=对 #50% pahānaṃ 舍弃=ပယ်ခြင်းကို=舍弃 #100% ātāpananti 极度灼热=လွန်စွာ လောင်မြိုက် အပူတိုက်ခြင်းဟူ၍=极度灼热燃烧 #90% yadi (vucceyya) 如果(被说)=အကယ်၍ ဆိုအပ်ရာငြားအံ့=如果说 #80% (evaṃ sati) 如此这般=ဤသို့ ဆိုအပ်သည်ဖြစ်လသော်=这样说的话 #85% taṃ (ātāpanaṃ) 那(灼热)=ထိုဝီရိယက ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာလောင်မြိုက် အပူတိုက်ခြင်းသည်=那精进对烦恼的极度灼烧 #75% sammādiṭṭhiādīnampi 正见等=သမ္မာဒိဋ္ဌိအစရှိသော တရားတို့မှာလည်း=正见等法 #95% atteva 确实存在=ရှိသည်သာတည်း=确实存在 #100% pana 然而=ထိုသို့ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာလောင်မြိုက်အပူတိုက်ခြင်းကိစ္စသည် ဝီရိယမှာ သာမက သမ္မာဒိဋ္ဌိအစရှိသည်တို့မှာလည်း ရှိပါသော်လည်း=然而这种对烦恼的极度灼烧不仅是精进，正见等也存在 #80% ātappasaddo 精进的词语=အာသပ္ပသဒ္ဒါသည်=精进的词语 #100% vīriyeyeva 只在精进=ဝီရိယ၌သာ=只在精进 #100% niruḷhoviya 显现=တက်ရောက်ထင်ရှားသကဲ့သို့=显现 #90% (evaṃ) 如此=ဤအတူ=如此 #100% ātāpasaddo 精进的词语=အာတာပသဒ္ဒါသည်လည်း=精进的词语 #100% vīriyeyeva 只在精进=လျှင်=只在精进 #100% niruḷho 显现=တက်ရောက်ထင်ရှား၏=显现 #90% iti 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #100% vīriyassetaṃ nāmanti 称为精进=ဟူ၍=称为 #80% (ācariyena) vuttaṃ 老师说=ပြီ=老师说 #70%

中文翻译： 虽然烦恼的舍弃被称为"极度灼热"，这确实也适用于正见等法。然而，"精进"一词如同"灼热"一词一样，都只显现于精进之中，因此说"这被称为精进"。

注释内容解释：

1. "被称为精进"：指文本中提到的"vīriyassetaṃ nāmanti"这一表述，说明精进这一概念在此处的特殊用法。
2. "老师说"：指文本结尾的"(ācariyena) vuttaṃ"，表明这是某位导师的教导。

ca 不仅如此=ထိုမျှမကသေး=不仅如此 #100% ātāpīti (ettha) 在此处"精进者"=အာတာပီ-ဟူသော ဤပုဒ်၌ (ပုဒ်က)=指"精进者"这个词 #95% ayaṃ īkāro 这个"此"字=ဤ “ဤ”အက္ခရာသည် (ဤပစ္စည်းသည်)=这个"此"字符 #90% pasaṃsāya 为了称赞=ချီးမွမ်းခြင်းအနက်ကို=为了赞扬之意 #95% vā 或者=တနည်း=另一种说法 #85% atisayassa 极度的=အလွန်အကဲဟူသော အနက်ကို=表示超越寻常的含义 #90% dīpako 阐明=ပြတတ်၏=能够说明 #85% iti 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #95% ātāpīgahaṇena 通过"精进"的把握=အာတာပီသဒ္ဓါဖြင့်=通过精进一词的把握 #90% sammappadhānasamaggataṃ 具备正勤的圆满=သမ္မပ္ပဓာန် ဝီရိယနှင့် ပြည့်စုံသည်အဖြစ်ကို=与正勤努力完全具备的状态 #85% (bhagavā) dasseti （世尊）示现=ပြတော်မူ၏=（佛）开示 #80%

（注释：此句通过"精进"一词的解析，说明其具有双重含义——既是对修行者的赞美，亦表示超越寻常的精进状态，佛陀以此开示正勤的圆满性）

sati ca 正念=သတိကိုကား=正念 #100% sabbattha 一切处=အားလုံးသော အရာဌာန၌ (အရာခပ်သိမ်း၌)=所有地方（一切事物中） #95% bhavaṃ 存在=ဖြစ်၏ဟူ၍=称为存在 #90% ahaṃ 我=ငါဘုရားသည်=我佛 #70% vadāmi 说=မိန့်ဆိုတော်မူ၏=宣说 #85% vā 或=တနည်းကား=或者说 #95% līneca 散乱时=စိတ်ပျံ့လွင့်ရာအခါ၌လည်းကောင်း=心散乱时亦或 #90% sabbe 一切=အားလုံးကုန်သော=全部 #95% bhāvetabbā 应修习=ဖြစ်ပွားစေထိုက်ကုန်သော=应当发展 #90% bojjhaṅgā 觉支=ဗောဇ္ဈင်တို့သည်=觉支 #100% etāya 以此=ဤသတိဖြင့်=以此正念 #90% atthikā 需要=အကူအညီတောင်းဆို) အလိုရှိကုန်၏=（寻求帮助）需要 #85% iti 因此=ထို့ကြောင့်=因此 #95% sā sati 彼正念=ထိုသတိသည်=那正念 #95% sabbattikā 一切处需要=သဗ္ဗတ္ထိကာမည်၏=称为一切处需要 #90%

(ထိုသို့စိတ်တွန့် ဆုတ်ပျံ့လွင့်တိုင်း၌ ဖြစ်ပွားစေထိုက်သော ဗောဇ္ဈင်တရားအားလုံးတို့က အကူအညီ တောင်းဆို အလိုရှိကြောင်းတရား၏ အဖြစ်ကြောင့်။ 每当心退缩散乱时，一切应发展的觉支法都寻求帮助需要，这就是法的本质。 #90%)

ettha 在此=ဤ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ-ဟူသော ပါဠိတော်၌=在这四念住的经典中 #90% yasmā 因为=အကြင့်ကြောင့်=由于 #95% satiyeva 只有正念=သတိကိုသာလျှင်=仅念 #90% satipaṭṭhānaṃ 念住=သတိပဋ္ဌာန်ဟူ၍=称为念住 #95% (bhagavatā 世尊=မြတ်စွာ ဘုရားသည်=佛陀 #98% vuttaṃ 所说=ဟောတော်မူအပ်ပြီ=已宣说 #95% tasmā 因此=ထို့ကြောင့်=所以 #98% assa 它的=ထိုသတိပဋ္ဌာန်၏=那念住的 #90% sampayuttadhammā 相应法=သမ္ပယုတ်တရားဖြစ်ကုန်သော=成为相应法的 #92% vīriyādayo 精进等=ဝီရိယ-အစရှိသော တရားတို့သည်=精进等法 #95% aṅga 支分=အကြောင်းအင်္ဂါမည်၏=称为因缘 #85% iti 即=ဟူ၍=如是说 #90% (ācariyo) āha （阿阇梨）说=မိန့်ဆိုပြီ=已说明 #92%

注释：

1. 该段阐述了"念住"（satipaṭṭhāna）在经典中被佛陀单独开示，因此与之相应的精进等法成为其支分
2. 缅文解释中"ဤ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ"对应"这四念住"，说明ettha指代的是四念住经典
3. 括号中"bhagavatā"和"ācariyo"为补充说明的主语，分别指佛陀和阿阇梨

ca 然而=ဆက်ဦးအံ့=接下来 #60% ettha 此处=ဤသတိပဋ္ဌာနာ-ဟူသော ပါဠိ၌=在这念住经的巴利文中 #80% satiggahaṇe neva 仅以正念=သတိကို ယူခြင်းဖြင့်ပင်လျှင်=仅通过持念 #90% samādhissāpi 乃至定=သမာဓိကိုလည်း=以及禅定 #85% gahaṇaṃ 把握=ယူခြင်းကို=执持 #80% daṭṭhabbaṃ 应见=မှတ်ထိုက်၏=应当铭记 #90% tassā 彼=ထိုသတိ၏=那正念的 #85% samādhikkhandhe 定蕴=သမာဓိအုပ်စု၌=在禅定分中 #90% saṅgahitattā 因被含摄=သွင်းယူအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့်တည်း=由于被纳入的缘故 #95%

注释： (kasmā:အဘယ့်ကြောင့်နည်း။) 为何？ 为何 #100% (vā:တနည်းကား။) 或者说 换句话说 #95%

hi 是的=မှန်၏။=确实 #100% kevalāya 单独的=သမာဓိမနှော သီးခြားတစ်ခုတည်းဖြစ်သော။=不掺杂定力的、单独一种的 #90% satiyā 通过正念=သတိတမျိုးတည်းဖြင့်။=仅通过正念 #95% kilesappahānaṃ 烦恼的断除=ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းသည်။=断除烦恼 #100% na sambhavati 不可能发生=မဖြစ်နိုင်။=不可能发生 #100% nibbānādhigamovā 或证悟涅槃=နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်ခြင်းသည်လည်း။=证悟涅槃也是 #95% နသမ္ဘဝတိ 不会发生=မဖြစ်နိုင်။=不会发生 #100% api 甚至=ထိုမျှမကသေး။=不仅如此 #85% kolā 的=သော။=的 #100% sahi 它=သည်။=是 #100% na pavattati 不会生起=မဖြစ်နိုင်။=不会生起 #100% tasmā 因此=ထို့ကြောင့်။=因此 #100% jhānadesanāyaṃ 在禅修的教导中=ဈာနဒေသနာ၌။=在禅修教法中 #95% savitakkādivacanassa 如"有寻"等词=သဝိတက္က အစရှိသော သဒ္ဒါ၏။=如"有寻"等词语 #90% sampayogaṅgadassanatā 显示相应支分=ယှဉ်ဘက် အစိတ်အပိုင်းကို ပြသည် အဖြစ်သည်။=显示与之相应的支分 #95% hoti viya 就像=ဖြစ်သကဲ့သို့။=如同 #100% (tathā 如此=ထိုအတူ)=同样 #100% assa 这个=ထိုသမာဓိ၏ ။=这个定的 #90% sampayogaṅgadassanatā 显示相应支分=သတိနှင့် ယှဉ်ဘက် အစိတ်အပိုင်းကို ပြသည်အဖြစ်သည်။=显示与正念相应的支分 #95% hoti 是=၏။=是 #100% iti 因此=ထို့ကြောင့်။=因此 #100% aṅgasaddassa 支分词的=အင်္ဂသဒ္ဒါ၏။=支分词的 #100% avayavapariyāyatā 作为部分同义词的含义=အစိတ်အပိုင်းအနက်ဟော အဝယဝသဒ္ဒါ၏ အနက်တူ ပရိယာယ်သဒ္ဒါ၏အဖြစ်ကို။=作为表示部分含义的同义词 #90% daṭṭhabbā 应被看作=၏။=应被看作 #100%

注释内容翻译： 这段巴利语经文说明：单靠正念不能断除烦恼或证悟涅槃，正念本身也不会单独生起。因此在禅修教导中，就像"有寻"等词显示相应禅支那样，应当把"支分"一词理解为表示与正念配合的其他禅修要素的同义词。

pahānaṅganti 所谓断支=ပဟာနင်္ဂံ-ဟူသည်ကား=所谓断支 #100% vivicceva kāmehītiādīsu 远离诸欲等=ဝိယ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ-အစရှိသော ပါဠိတော်တို့၌ကဲ့သို့=如经中所说"远离诸欲"等 #90% pahātabbaaṅgaṃ 应断除的部分=ပယ်သတ်ရမည့် အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿဟူသော အကုသိုလ်အစိတ်အပိုင်းကို=应断除的贪嗔等不善部分 #85% dassetuṃ 为显示=ပြတော်မူခြင်းငှာ (ဝုတ္တံ)=为开示(所说) #95%

注释内容：
" vivicceva kāmehī"等引文出自《长部》《中部》《相应部》《增支部》及《波罗提木叉》等经典，用来说明"应断除部分"的含义。

hi မှန်၏。=因为=真实 #80% tesaṃ ထိုဝေဒနာစိတ္တ, ဓမ္မဟူသော တရားတို့၏။=他们=那些感受、心与法 #90% tattha ထိုဝိနေယျ လောကေ-ဟူသော ပါဠိတော်၌။=在那里=在那被称为"俗世"的经文中 #85% anadhippetattā အလိုမရှိအပ်ကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်。=由于未被希求=因为不是所期望的 #95% atthuddhāranayenetaṃ vuttanti ဟူ၍。=这是以意义提取的方式所说=这样说 #75% (ācariyena) vuttaṃ ပြီ။=（导师）说=完成 #85%

中文翻译结果： "因为在那里，由于他们（感受、心与法）未被希求，所以（导师）说：'这是以意义提取的方式所说'"

etthāti 在此=ကား။=就是 #100% loketi 世间=လောကေ-ဟူသော။=所谓世间 #100% ekasmiṃpade 一词中=ဤပုဒ်၌။=在此词中 #100%

/* 注释内容翻译与解释 */ "အယမေဝ အတ္ထော" 为缅文注释，意为"即是此义"。该注释是对前文巴利语词义解释的总结说明，强调上述解释即为该巴利语词汇的准确含义。在翻译处理时，这类注释性内容应保留在译文最后作为补充说明。

avisesena 无差别地=အထူးမမ သာမညအားဖြင့်=以普通方式 #85% dvīhipi 两种=နှစ်မျိုးလုံးလည်းဖြစ်သော အဘိဇ္ဈာဝိနယ, ဒေါမနဿဝိနယတို့ဖြင့်=包含贪欲消除与瞋恚消除两种方式 #90% nīvaraṇappahānaṃ 障碍的消除=နီဝရဏတို့ကို ပယ်ခြင်းကို=消除障碍 #95% vuttaṃ 已说=ပြီ=完成 #80% iti katvā 如是做=ဤသို့ပြုပြီး၍=如此处理后 #85% puna 再次=တဖန်=再次 #90% ekekena 逐一=အဘိဇ္ဈာဝိနယနှင့် ဒေါမနဿဝိနယတစ်ခုစီ တစ်ခုစီဖြင့်=以贪欲消除和瞋恚消除各别方式 #88% vuttaṃ 所说=ဆိုအပ်သော=应说的 #85% pahānavisesaṃ 消除的特殊方式=ပယ်ပုံထူးခြားချက်ကို=消除方法的特殊性 #92% dassetuṃ 显示=ပြခြင်းငှာ=为了展示 #90% visesenāti 特别地=ဟူ၍=称为 #85% āha 说=ပြီ=完成 #80%

将上述巴利语句子翻译为中文：
"虽已总说两种障碍的消除方式，但为分别显示每种（贪欲与瞋恚）消除的特殊性，故再以‘特别地’一词说明。"

（注：脚注内容按原缅文解释处理，如「အဘိဇ္ဈာဝိနယ」指贪欲消除，「ဒေါမနဿဝိနယ」指瞋恚消除，均保留专业术语译法。）

hi 的确=မှန်၏။=是真的 #100% kāyānupassanābhāva nāya 身体观察的修行=ကာယာနုပဿနာဘာဝနာ၏။=关于身随观的修行 #95% ujuvipaccanikānaṃ 直接对立的=ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ် ကုန်သော။=完全相反的那些 #90% anurodhavirodhādīnaṃ 贪爱与憎恶等=ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်းအစရှိသည်တို့ကို။=爱与恨等情绪 #95% pahānadassanaṃ 断除的显示=ပယ်ခြင်းကို ပြခြင်းသည်။=展示断除 #90% etassa 这（指贪欲与瞋恚的断除）=ဤအဘိဇ္ဈာနှင့် ဒေါမနဿကို ပယ်ခြင်းကို ဟောတော်မူခြင်း၏။=这是关于断除贪欲与瞋恚的开示 #85% payojana 利益=အကျိုးတည်း။=就是利益 #100% ဣတိ (ဒဋ္ဌဗ္ဗံ) 如是（应见）=无缅文对应=无 #0%

【注释】

• 巴利语原文阐述观身修行的作用：通过观察身体来消除贪爱憎恶等对立情绪。
• 缅文解释中"ဤအဘိဇ္ဈာနှင့် ဒေါမနဿ"特指贪欲(abhijjhā)与瞋恚(domanassa)两种烦恼。
• 最后标记"ဣတိ (ဒဋ္ဌဗ္ဗံ)"是巴利语经典常见的结语形式，意为"如是（应见）"，缅文版本缺失此内容。

hi 因为=ချဲ့ဦးအံ့=让我解释 #80% purimena 在前=ရှေး၌ဖြစ်သော=在先前发生的 #90% anurodhavirodhavippamuttoti ādivacanena 以"无贪嗔系缚"等言语=အနု။ပ။ဝိပ္ပမုတ္တောအစရှိသော စကားဖြင့်=用"无贪嗔系缚"等话语 #85% bhāvanaṃ 修行=ဘာဝနာကို=对修行 #95% anuyuttassa 精进的=အားထုတ်ပြီးသော ရဟန်း၏=已精进的比丘的 #90% ānisaṃso 利益=အကျိုးကို=对利益 #95% vutto 已说明=ပြဆိုအပ်ပြီ=应当说明的 #85% dutiyena 其次=ကို=对 #70% anuyuñjantassa 正在精进的=အားထုတ်ဆဲရဟန်း၏=正在精进的比丘的 #90% paṭipatti 实践=အကျင့်ကို=对实践 #95% (vuttā 已说=ပြီ=完毕 #80%)

中文翻译： 先前已通过"无贪嗔系缚"等言语说明了修行精进者的利益，其次说明正在精进修行者的实践方法。

注释：

1. 本段阐述修行者不同阶段的教法差别
2. "无贪嗔系缚"(anurodhavirodhavippamutto)指超越贪嗔的解脱状态
3. 缅文解释中"အနု။ပ။"是"anurodha(贪)"和"virodha(嗔)"的缩写形式

ātāpenāti 即是精勤=ကား။=即是 #90% ātāpaggahaṇena 通过精进摄持=အာတာပသဒ္ဒါဖြင့်။=以精进音声 #70%

(注释部分翻译)
(သမ္မပ္ပဓာနံ ဝုတ္တံ) (正勤被说)=(正精进之义) #80%

aṭṭhakathānayoti 注释方法=ကား=即 #80% saddatthassāpi 语词意义=သဒ္ဒါ အနက်ကိုလည်း=语法意义也 #85% vivaraṇavasena 通过阐释=ဖွင့်ပြခြင်း အနေအားဖြင့်=以开示的方式 #90% yathārahaṃ 应理的=ထိုက်သည် အားလျော်စွာ=应当如是 #75% vutto 已说=ပြဆိုအပ်သော=应当说明的 #85% atthasaṃvaṇṇanānayo 意义阐释方法=အနက်ဖွင့်ဆိုပုံနည်း ကို=意义解释的方法 #80%

(ဝေဒိတဗ္ဗော) (应知)=应知晓的内容 #70%