1. Ko
M0.3V0.3 panetassa pakaraṇassa paricchedoti ?
Na so idha vattabbo , aṭṭhasāliniyaṃ ( dha . sa . aṭṭha . nidānakathā ) pakaraṇaparicchedo vutto evāti dassento āha ‘‘ cuddasavidhena vibhattanti vuttan ’’ ti .
1. CuddasavidhenātiM0.3V0.4 cuddasappakārena , cuddasahi padehīti attho .
Tattha ‘‘ saṅgaho asaṅgaho ’’ ti idamekaṃ padaṃ , tathā ‘‘ sampayogo vippayogo ’’ ti .
‘‘ Saṅgahitena sampayuttaṃ vippayuttan ’’ tiādīni pana tīṇi tīṇi padāni ekekaṃ padaṃ .
Itaresu padavibhāgo suviññeyyova .Khandhādīnaṃ desanā nīyati pavattīyati etehi , khandhādayo eva vā nīyanti ñāyanti etehi pakārehīti nayā , nayānaṃ mātikā uddeso , nayā eva vā mātikāti nayamātikā .
Etehīti saṅgahādippakārehi .
Nayanaṃ pāpanaṃ , taṃ pana pavattanaṃ ñāpanañca hotīti ‘‘ pavattīyati ñāyantī ’’ ti ca dvidhāpi attho vutto .
Nayā eva uddisiyamānā mātikā .
Atthadvayepi pavattanañāṇakiriyānaṃ karaṇabhāvena saṅgahādippakārā nayāti vuttā .
Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ iminā saṅgahādikena nayenā ’’ ti ( dhātu . aṭṭha .1).
Etesaṃ padānaṃ mūlabhūtattāti ‘‘ mūlamātikā ’’ ti vattabbānaṃ saṅgahāsaṅgahādīnaṃ cuddasannaṃ padānaṃ khandhādidhammavibhajanassa imassa pakaraṇassa mūlabhūtattā nissayabhūtattāti attho .
2. Abbhantaramātikāvaṇṇanā
Padānan ti atthadīpakānaṃ vacanānaṃ .
Pajjati etena atthoti hi padaṃ .
Padānan ti ca saṃsāmisambandhe sāmivacanaṃ , pakaraṇassāti pana avayavāvayavīsambandhe .
2. Abbhantaramātikāvaṇṇanā