Issues
Select Version
Dhātukathā-aṭṭhakathā
Dhātukathā-aṭṭhakathā

1. Nayamātikāvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. KoM0.3V0.3 panetassa pakaraṇassa paricchedoti ? Na so idha vattabbo , aṭṭhasāliniyaṃ ( dha . sa . aṭṭha . nidānakathā ) pakaraṇaparicchedo vutto evāti dassento āha ‘‘ cuddasavidhena vibhattanti vuttan ’’ ti . 1. CuddasavidhenātiM0.3V0.4 cuddasappakārena , cuddasahi padehīti attho . Tattha ‘‘ saṅgaho asaṅgaho ’’ ti idamekaṃ padaṃ , tathā ‘‘ sampayogo vippayogo ’’ ti . ‘‘ Saṅgahitena sampayuttaṃ vippayuttan ’’ tiādīni pana tīṇi tīṇi padāni ekekaṃ padaṃ . Itaresu padavibhāgo suviññeyyova .
Khandhādīnaṃ desanā nīyati pavattīyati etehi , khandhādayo eva vā nīyanti ñāyanti etehi pakārehīti nayā , nayānaṃ mātikā uddeso , nayā eva vā mātikāti nayamātikā . Etehīti saṅgahādippakārehi . Nayanaṃ pāpanaṃ , taṃ pana pavattanaṃ ñāpanañca hotīti ‘‘ pavattīyati ñāyantī ’’ ti ca dvidhāpi attho vutto . Nayā eva uddisiyamānā mātikā . Atthadvayepi pavattanañāṇakiriyānaṃ karaṇabhāvena saṅgahādippakārā nayāti vuttā .
Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ iminā saṅgahādikena nayenā ’’ ti ( dhātu . aṭṭha .1).
Etesaṃ padānaṃ mūlabhūtattāti ‘‘ mūlamātikā ’’ ti vattabbānaṃ saṅgahāsaṅgahādīnaṃ cuddasannaṃ padānaṃ khandhādidhammavibhajanassa imassa pakaraṇassa mūlabhūtattā nissayabhūtattāti attho . 2. Abbhantaramātikāvaṇṇanā Padānan ti atthadīpakānaṃ vacanānaṃ . Pajjati etena atthoti hi padaṃ . Padānan ti ca saṃsāmisambandhe sāmivacanaṃ , pakaraṇassāti pana avayavāvayavīsambandhe . 2. Abbhantaramātikāvaṇṇanā