6.‘‘ AbhiññeyyadhammabhāvenaM0.10V0.11 vuttā cattāro khandhā hontī ’’ tiādinā ,‘‘ rūpakkhandho abhiññeyyo ’’ tiādinā ca abhiññātalakkhaṇavisayāti āha ‘‘ sabhāvato abhiññātānan ’’ ti .

6. KhandhāyatanadhātuyomahantareM0.8V0.8 abhiññeyyadhammabhāvena vuttā , tesaṃ pana sabhāvato abhiññātānaṃ dhammānaṃ pariññeyyatādivisesadassanatthaṃ saccāni , adhipatiyādikiccavisesadassanatthaṃ indriyādīni ca vuttānīti saccādiviseso viya saṅgahāsaṅgahaviseso ca abhiññeyyanissito vuccamāno suviññeyyo hotīti ‘‘ tīhi saṅgaho . Tīhi asaṅgaho ’’ ti nayamukhamātikā ṭhapitāti veditabbā . Evañca katvā ‘‘ catūhī ’’ ti vuttā sampayogavippayogā ca abhiññeyyanissayena khandhādīheva pucchitvā vissajjitāti . Pariññeyyatādīti ādi -saddena pahātabbasacchikātabbabhāvetabbatā saṅgayhati . Adhipatiyādīti adhipatipaccayabhāvaupaṭṭhānapadahanādīni .

Saccādiviseso viyāti dukkhasaccādipariyāyo abhiññeyyapīḷanaṭṭhādiviseso viya .

Rūpakkhandho ekena khandhenāti ye dhammā ‘‘ rūpakkhandho ’’ ti vuccanti , tesaṃ pañcasu khandhesu rūpakkhandhabhāvena sabhāgatā hotīti rūpakkhandhabhāvasaṅkhātena , rūpakkhandhavacanasaṅkhātena vā gaṇanena saṅgahaṃ gaṇanaṃ dasseti . Rūpakkhandhoti hi saṅgahitabbadhammo dassito . Evañca katvāti nayamukhamātikāya abhiññeyyanissayena vuccamānattā eva .

Tesaṃ rūpadhammānaṃ pañcannaṃ khandhānaṃ khandhabhāvena viya rūpakkhandhabhāvena sabhāgatā hoti , na vedanākkhandhādibhāvenāti saṅgahalakkhaṇamāha .

Yena saṅgahena saṅgayhati , tassa saṅgahassa dassanaṃ ‘‘ ekena khandhenā ’’ ti vacanaṃ . Pañcasu khandhagaṇanesu ekena khandhagaṇanena gaṇitoti ayañhettha attho . Itīti tasmā , yasmā rūpadhammā aññamaññaṃ rūpakkhandhabhāvena sabhāgā , tasmāti attho . Rūpakkhandhabhāvasaṅkhātena rūpakkhandhabhāvena atthamukheneva gahaṇe . Saddadvārena pana gahaṇe rūpakkhandhavacanasaṅkhātena vā rūpakkhandhavacanavacanīyatāsaṅkhātena . Idāni tamevatthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ ‘‘ rūpakkhandhoti hī ’’ tiādi vuttaṃ . Purimenāti rūpakkhandhena .

Tenāha ‘‘ yañhi kiñcī ’’ tiādi . Yasmā ca khandhādivacanehi saṅgaho vuccati , tasmā upari ‘‘ khandhasaṅgahena saṅgahitā ’’ tiādiṃ vakkhatīti .

Asaṅgahanayaniddeseti idaṃ ‘‘ saṅgaho asaṅgaho ’’ ti etasseva nayassa ekadesanayabhāvena vuttaṃ , na nayantaratāyāti daṭṭhabbaṃ .

Rūpakkhandhamūlakāyeva cettha dukatikacatukkā dassitāti etena vedanākkhandhamūlakā purimena yojiyamāne viseso natthīti pacchimeheva yojetvā tayo dukā dve tikāV0.9 eko catukko , saññākkhandhamūlakā dve dukā eko tiko , saṅkhārakkhandhamūlako eko dukoti ete labbhantīti dasseti . Tesaṃ pana bhedato pañcakapucchāvissajjanānantaraṃ pucchāvissajjanaṃ kātabbaṃ saṃkhittanti daṭṭhabbaṃ , vuttanayena vā sakkā ñātunti pāḷiṃ na āropitanti . Saññākkhandhamūlakātiādīsu ‘‘ purimena yojiyamāne ’’ tiādiṃ ānetvā yathārahaṃ yojetabbaṃ .

Abhedato pañcakapucchāvissajjanaṃ khandhapadaniddese sabbapacchimamevāti āha ‘‘ bhedato pañcakapucchāvissajjanānantaran ’’ ti . Āyatanapadādivaṇṇanā