2.‘‘ Pañcakkhandhā ’’ tiādīhi rūpakkhandhādipadāni dassitāni , paṭiccasamuppādavacanena ca yesu dvādasasu aṅgesu paccekaṃ paṭiccasamuppādasaddo vattati , tadatthāni dvādasa padāni dassitānīti tesaṃ tathādassitānaṃ sarūpeneva dassitānaṃ phassādīnañca padānaṃ vasena āha ‘‘ pañcavīsādhikena padasatenā ’’ ti . Tattha kammupapattikāmabhavādīnaṃ idha vibhattānaṃ bhāvanabhavanabhāvena bhave viya sokādīnaṃ jarāmaraṇassa viya aniṭṭhattā tannidānadukkhabhāvena ca jarāmaraṇe antogadhatāya paṭiccasamuppādassa dvādasapadatā daṭṭhabbā . Ettha ca pāḷiyaṃ bhinditvā avissajjitānampi satipaṭṭhānādīnaṃ bhinditvā gahaṇaṃ karonto tesaṃ bhinditvāpi vissajjitabbataṃ dassetīti veditabbaṃ . 2. Tadatthānīti paṭiccasamuppādatthāni . Paṭicca samuppajjati saṅkhārādikaṃ etasmāti hi paṭiccasamuppādo , paccekaṃ avijjādiko paccayadhammo . Tathā hi vuttaṃ saṅkhārapiṭake ‘‘ dvādasa paccayā , dvādasa paṭiccasamuppādā ’’ ti . Tesan ti khandhādīnaṃ . Tathādassitānan ti gaṇanuddesavibhāgamattena dassitānaṃ . Kasmā panettha paṭiccasamuppādo dvādasabhāveneva gahito , nanu tattha bhavo kammabhavādibhedena , sokādayo ca sarūpatoyeva idha pāḷiyaṃ gahitāti codanaṃ sandhāyāha ‘‘ tatthā ’’ tiādi . Tattha tatthāti tasmiṃ ‘‘ pañcavīsādhikena padasatenā ’’ ti evaṃ vutte aṭṭhakathāvacane . Kammabhavassa bhāvanabhāvena , upapattibhavassa bhavanabhāvena . Padatthato pana kammabhavoV0.5 bhavati etasmāti bhavo , itaro bhavati , bhavanaṃ vāti . Tannidānadukkhabhāvenāti jarāmaraṇanidānadukkhabhāvena .

NayamātikādikāV0.4 lakkhaṇamātikantā mātikā pakaraṇantarāsādhāraṇatāya dhātukathāya mātikā nāma , tassā abbhantare vutto vibhajitabbānaṃ uddeso abbhantaramātikā nāmāti imamatthaṃ pakāsento ‘‘ ayañhī ’’ tiādimāha . Tattha evaṃ avatvāti yathā ‘‘ sabbāpi … pe … mātikā ’’ ti ayaṃ dhātukathāmātikato bahiddhā vuttā , evaṃ avatvāti attho . Dhātukathāya abbhantareyevāti ca dhātukathāmātikāya abbhantareyevāti attho daṭṭhabbo . Tadāveṇikamātikāabbhantare hi ṭhapitā tassāyeva abbhantare ṭhapitāti vuttāM0.4 . Atha vā evaṃ avatvāti yathā ‘‘ sabbāpi … pe … mātikā ’’ ti etena vacanena dhātukathāto bahibhūtā kusalādiaraṇantā mātikā pakaraṇantaragatā vuttā , evaṃ avatvāti attho . Dhātukathāya abbhantareyevāti ca imassa pakaraṇassa abbhantare eva sarūpato dassetvā ṭhapitattāti attho . ‘‘ Sabbāpi dhammasaṅgaṇī dhātukathāya mātikā ’’ ti idampi dhātukathāya mātikākittanamevāti ‘‘ sabbāpi … pe … mātikāti ayaṃ dhātukathāmātikāto bahiddhā vuttā ’’ ti vacanaṃ asambhāvento ‘‘ atha vā ’’ tiādimāhaM0.4 . Pakaraṇantaragatā vuttā dhātukathāya mātikābhāvenāti attho . Kāmañcettha mātikābhāvena vuttā , pakaraṇantaragatattā pana aññato gahetabbarūpā ito bahibhūtā nāma honti , sarūpato gahitāva pañcakkhandhātiādikā abbhantarā . Tenāha ‘‘ sarūpato dassetvā ṭhapitattā ’’ ti .

Sabbassa abhidhammassa mātikāya asaṅgahitattā vikiṇṇabhāvena pakiṇṇakatā veditabbā . Mātikāya asaṅgahitattāti mātikāya sarūpena asaṅgahitattā , na aññathā . Na hi mātikāya asaṅgahito koci padattho atthi . Vikiṇṇabhāvenāti khandhavibhaṅgādīsu visuṃ visuṃ kiṇṇabhāvena visaṭabhāvena . 3. Nayamukhamātikāvaṇṇanā