Tehīti viññāṇakkhandhacakkhāyatanādīhi .
179. Rūpakkhandhena
M0.18 khandhasaṅgahena asaṅgahitesūti niddhāraṇe bhummaṃ .Tenāti rūpakkhandhena .
Saṅgahitāneva na na hontīti yojanā .
Kañcīti kañci dhammajātaṃ .
179. Asaṅgahitenasaṅgahitapadaniddese rūpakkhandhena khandhasaṅgahena asaṅgahitesu vedanādīnaṃ tiṇṇaṃ khandhānaṃ nibbānassa ca sukhumarūpena saha āyatanadhātusabhāgatte satipi na sukhumarūpameva rūpakkhandhoti rūpakkhandhena āyatanadhātusabhāgattaṃ natthi , tasmā na tena tāni āyatanadhātusaṅgahehi saṅgahitāni .
Na kevalaṃ saṅgahitāneva , asaṅgahitānipi tena tāni tehi saṅgahehi na honteva tadekadesena sukhumarūpena āyatanadhātusabhāgattā , saṅgahitābhāvo eva pana idhādhippeto , viññāṇakkhandhacakkhāyatanādīhi pana asaṅgahitā na te tehi kathañci sammissāti sabbathā te tehi na saṅgahitā .
Dukkhasaccādīhi ca pañcakkhandhasamudāyabhūtehi khandhasaṅgahena asaṅgahitaṃ nibbānaṃ rūpakkhandhena viya āyatanadhātusaṅgahehi saṅgahitaṃ tehi na hoti , tasmā saṅgāhakattābhāvato eva evarūpānaṃ asaṅgāhakabhāvena aggahaṇaṃ veditabbaṃ , sanibbānapañcakkhandhasamudāyabhūtānaṃ pana abyākatadhammādīnaṃ asaṅgāhakattābhāvatova .
Na hi taṃ kañci atthi , yassa te khandhasaṅgahena asaṅgāhakā siyuṃ , na ca attano ekadeso attekadesasabhāgo ca attanā asaṅgahito hotīti attanā asaṅgahitasaṅgāhakattā pana vedanākkhandhādīnaṃ gahaṇaṃ katanti .
Yaṃ
M0.15 pana aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ ‘‘ ye dhammāyatanena saṅgahitā ’’ ti , taṃ na sakkā vattuṃ .
Dhammāyatanena hi na koci dhammo kenaci saṅgahena saṅgahito atthi visabhāgakkhandhanibbānasamudāyattāV0.15 , khandhasaṅgahena sayameva attano saṅgāhakaṃ na hotīti āyatanadhātusaṅgahehi ca saṅgāhakattābhāvatoti dassitoyaṃ nayoti etassa dhammāyatanagaṇanena gaṇitāti attho .
Tasmāti yasmā ekadesasabhāgatā samudāyasabhāgatā na hoti , tasmā .
Yathā ca ekadesavisabhāgatāya na saṅgahitatā , evaṃ ekadesasabhāgatāya asaṅgahitatāpi natthīti dassento ‘‘ na kevalan ’’ tiādimāha .
Teti vedanādikkhandhattayanibbānasukhumarūpadhammā .
Tenāha ‘‘ na hī ’’ tiādi .
Teti abyākatadhammādayo .Rūpakkhandhena viya … pe … na hotīti yathā rūpakkhandhena sabhāgatābhāvato nibbānaṃ na kenacipi saṅgahaṇena saṅgahitaṃ , evaṃ viññāṇakkhandhacakkhāyatanādīhi taṃ āyatanadhātusaṅgahehi saṅgahitaṃ na hotīti khandhasaṅgahābhāvo pākaṭo vuttovāti evaṃ vuttaṃ .
Evarūpānan ti
V0.19 rūpakkhandhaviññāṇakkhandhacakkhāyatanādīnaṃ .
Na hi nibbānaṃ sandhāya ‘‘ rūpakkhandhena viññāṇakkhandhena cakkhāyatanena ye dhammā khandhasaṅgahena asaṅgahitā , āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā ’’ ti sakkā vattuṃ .
Tena vuttaṃ ‘‘ saṅgāhakattābhāvato evā ’’ ti .Yāni … pe … gahitānīti etena viññāṇasammissaṃ dhammāyatanekadesaṃ dīpentāni iddhipādādipadāni , oḷārikarūpasammissaṃ dīpentāni rūpakkhandhādipadāni , sabbena sabbaṃ dhammāyatanaṃ adīpentāni viññāṇakkhandhacakkhāyatanādipadāni , sakaladhammāyatanadīpakāni dhammāyatanādipadāni ca vajjetvā dhammāyatanekadesaṃ aññāyatanena asammissaṃ dīpentāni gahitānīti dasseti .
Tatiyanayaasaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Catutthanayo saṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā
Tānīti vedanādikkhandhattayanibbānāni .
Na kathañci sammissāti kenacipi pakārena na sammissāti asammissatāya saṅgahitattābhāvaṃ sādheti .
Ekadesoti rūpakkhandhādi .
Oḷārikarūpasammissaṃ dhammāyatanekadesaṃ .
Tathā ‘‘ abyākatehi dhammehi ye dhammā khandhasaṅgahena asaṅgahitā , āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā ’’ tiādi na sakkā vattuṃ tādisassa dhammassa abhāvatoti āha ‘‘ sanibbāna … pe … bhāvatovā ’’ ti .
Aggahaṇaṃ veditabbanti yojanā .
Attanoti abyākatadhammādiṃ sandhāyāha .
Attekadesasabhāgoti nibbānaṃ .
Tañhi dhammāyatanadhammadhātupariyāpannatāya tadekadesasabhāgo .
Asaṅgahitasaṅgāhakattāti khandhasaṅgahena asaṅgahitānaṃ saññākkhandhādīnaṃ āyatanadhātusaṅgahena saṅgāhakattāti attho .
Visabhāgakkhandhanibbānasamudāyattā khandhasaṅgahena dhammāyatanena na koci dhammo saṅgahito atthīti yojanā .
Etassāti ‘‘ dhammāyatanena saṅgahitā ’’ ti etassa padassa dhammāyatanagaṇanena saṅgahitāti attho .
Tatiyanayaasaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Catutthanayo saṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā