Issues
Select Version
(MN) Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Nidānakathā
  • 1. Mūlapariyāyavaggo
  • 1. Mūlapariyāyasuttavaṇṇanā
  • Suttanikkhepavaṇṇanā
  • Pathavīvāravaṇṇanā
  • Āpovārādivaṇṇanā
  • Bhūtavārādivaṇṇanā
  • Ākāsānañcāyatanavārādivaṇṇanā
  • Diṭṭhasutavārādivaṇṇanā
  • Ekattavārādivaṇṇanā
  • Sekkhavāradutiyanayavaṇṇanā
  • Khīṇāsavavāratatiyādinayavaṇṇanā
  • Tathāgatavārasattamanayavaṇṇanā
  • Tathāgatavāraaṭṭhamanayavaṇṇanā
  • 2. Sabbāsavasuttavaṇṇanā
  • Dassanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Saṃvarāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Paṭisevanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Adhivāsanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Parivajjanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Vinodanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Bhāvanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • 3. Dhammadāyādasuttavaṇṇanā
  • 4. Bhayabheravasuttavaṇṇanā
  • Kāyakammantavārakathā
  • Vacīkammantavārādivaṇṇanā
  • Bhayabheravasenāsanādivaṇṇanā
  • Asammohavihāravaṇṇanā
  • Pubbabhāgapaṭipadādivaṇṇanā
  • Pubbenivāsakathāvaṇṇanā
  • Dibbacakkhuñāṇakathāvaṇṇanā
  • Āsavakkhayañāṇakathāvaṇṇanā
  • Araññavāsakāraṇavaṇṇanā
  • Desanānumodanāvaṇṇanā
  • Pasannākāravaṇṇanā
  • Saraṇagamanakathāvaṇṇanā
  • Upāsakavidhikathāvaṇṇanā
  • 5. Anaṅgaṇasuttavaṇṇanā
  • (empty)
  • Sammutiparamatthadesanākathāvaṇṇanā
  • 6. Ākaṅkheyyasuttavaṇṇanā
  • 7. Vatthasuttavaṇṇanā
  • 8. Sallekhasuttavaṇṇanā
  • 9. Sammādiṭṭhisuttavaṇṇanā
  • Akusalakammapathavaṇṇanā
  • Kusalakammapathavaṇṇanā
  • Āhāravāravaṇṇanā
  • Saccavāravaṇṇanā
  • Jarāmaraṇavāravaṇṇanā
  • Jātivāravaṇṇanā
  • Bhavavāravaṇṇanā
  • Upādānavāravaṇṇanā
  • Taṇhāvāravaṇṇanā
  • Vedanāvāravaṇṇanā
  • Phassavāravaṇṇanā
  • Saḷāyatanavāravaṇṇanā
  • Nāmarūpavāravaṇṇanā
  • Viññāṇavāravaṇṇanā
  • Saṅkhāravāravaṇṇanā
  • Avijjāvāravaṇṇanā
  • Āsavavāravaṇṇanā
  • 10. Satipaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • Uddesavārakathāvaṇṇanā
  • Kāyānupassanāānāpānapabbavaṇṇanā
  • Iriyāpathapabbavaṇṇanā
  • Catusampajaññapabbavaṇṇanā
  • Paṭikūlamanasikārapabbavaṇṇanā
  • Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā
  • Navasivathikapabbavaṇṇanā
  • Vedanānupassanāvaṇṇanā
  • Cittānupassanāvaṇṇanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbavaṇṇanā
  • Khandhapabbavaṇṇanā
  • Āyatanapabbavaṇṇanā
  • Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā
  • Catusaccapabbavaṇṇanā
  • 2. Sīhanādavaggo
  • 1. Cūḷasīhanādasuttavaṇṇanā
  • 2. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
  • Vesālinagaravaṇṇanā
  • Uttarimanussadhammādivaṇṇanā
  • Dasabalañāṇādivaṇṇanā
  • Aṭṭhaparisavaṇṇanā
  • Catuyonivaṇṇanā
  • Pañcagativaṇṇanā
  • Ñāṇappavattākāravaṇṇanā
  • Āsavakkhayavāravaṇṇanā
  • Dukkarakārikādisuddhivaṇṇanā
  • Āhārasuddhivaṇṇanā
  • Saṃsārasuddhiādivaṇṇanā
  • 3. Mahādukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷadukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
  • 5. Anumānasuttavaṇṇanā
  • 6. Cetokhilasuttavaṇṇanā
  • 7. Vanapatthapariyāyasuttavaṇṇanā
  • 8. Madhupiṇḍikasuttavaṇṇanā
  • 9. Dvedhāvitakkasuttavaṇṇanā
  • 10. Vitakkasaṇṭhānasuttavaṇṇanā
  • 3. Opammavaggo
  • 1. Kakacūpamasuttavaṇṇanā
  • 2. Alagaddūpamasuttavaṇṇanā
  • 3. Vammikasuttavaṇṇanā
  • 4. Rathavinītasuttavaṇṇanā
  • Dhammagarubhāvavaṇṇanā
  • Appicchatādivaṇṇanā
  • Dvādasavidhasantosavaṇṇanā
  • Tividhapavivekavaṇṇanā
  • Pañcavidhasaṃsaggavaṇṇanā
  • Gāhagāhakādivaṇṇanā
  • Pañcalābhavaṇṇanā
  • Cārikādivaṇṇanā
  • Sattavisuddhipañhavaṇṇanā
  • Sattarathavinītavaṇṇanā
  • 5. Nivāpasuttavaṇṇanā
  • 6. Pāsarāsisuttavaṇṇanā
  • 7. Cūḷahatthipadopamasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahāhatthipadopamasuttavaṇṇanā
  • 9. Mahāsāropamasuttavaṇṇanā
  • 10. Cūḷasāropamasuttavaṇṇanā
  • 4. Mahāyamakavaggo
  • 1. Cūḷagosiṅgasuttavaṇṇanā
  • 2. Mahāgosiṅgasuttavaṇṇanā
  • 3. Mahāgopālakasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷagopālakasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷasaccakasuttavaṇṇanā
  • 6. Mahāsaccakasutavaṇṇanā
  • 7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahātaṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā
  • 9. Mahāassapurasuttavaṇṇanā
  • 10. Cūḷaassapurasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷayamakavaggo
  • 1. Sāleyyakasuttavaṇṇanā
  • 2. Verañjakasuttavaṇṇanā
  • 3. Mahāvedallasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷavedallasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷadhammasamādānasuttavaṇṇanā
  • 6. Mahādhammasamādānasuttavaṇṇanā
  • 7. Vīmaṃsakasuttavaṇṇanā
  • 8. Kosambiyasuttavaṇṇanā
  • 9. Brahmanimantanikasuttavaṇṇanā
  • 10. Māratajjanīyasuttavaṇṇanā
(MN) Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Nidānakathā
  • 1. Mūlapariyāyavaggo
  • 1. Mūlapariyāyasuttavaṇṇanā
  • Suttanikkhepavaṇṇanā
  • Pathavīvāravaṇṇanā
  • Āpovārādivaṇṇanā
  • Bhūtavārādivaṇṇanā
  • Ākāsānañcāyatanavārādivaṇṇanā
  • Diṭṭhasutavārādivaṇṇanā
  • Ekattavārādivaṇṇanā
  • Sekkhavāradutiyanayavaṇṇanā
  • Khīṇāsavavāratatiyādinayavaṇṇanā
  • Tathāgatavārasattamanayavaṇṇanā
  • Tathāgatavāraaṭṭhamanayavaṇṇanā
  • 2. Sabbāsavasuttavaṇṇanā
  • Dassanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Saṃvarāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Paṭisevanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Adhivāsanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Parivajjanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Vinodanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • Bhāvanāpahātabbaāsavavaṇṇanā
  • 3. Dhammadāyādasuttavaṇṇanā
  • 4. Bhayabheravasuttavaṇṇanā
  • Kāyakammantavārakathā
  • Vacīkammantavārādivaṇṇanā
  • Bhayabheravasenāsanādivaṇṇanā
  • Asammohavihāravaṇṇanā
  • Pubbabhāgapaṭipadādivaṇṇanā
  • Pubbenivāsakathāvaṇṇanā
  • Dibbacakkhuñāṇakathāvaṇṇanā
  • Āsavakkhayañāṇakathāvaṇṇanā
  • Araññavāsakāraṇavaṇṇanā
  • Desanānumodanāvaṇṇanā
  • Pasannākāravaṇṇanā
  • Saraṇagamanakathāvaṇṇanā
  • Upāsakavidhikathāvaṇṇanā
  • 5. Anaṅgaṇasuttavaṇṇanā
  • (empty)
  • Sammutiparamatthadesanākathāvaṇṇanā
  • 6. Ākaṅkheyyasuttavaṇṇanā
  • 7. Vatthasuttavaṇṇanā
  • 8. Sallekhasuttavaṇṇanā
  • 9. Sammādiṭṭhisuttavaṇṇanā
  • Akusalakammapathavaṇṇanā
  • Kusalakammapathavaṇṇanā
  • Āhāravāravaṇṇanā
  • Saccavāravaṇṇanā
  • Jarāmaraṇavāravaṇṇanā
  • Jātivāravaṇṇanā
  • Bhavavāravaṇṇanā
  • Upādānavāravaṇṇanā
  • Taṇhāvāravaṇṇanā
  • Vedanāvāravaṇṇanā
  • Phassavāravaṇṇanā
  • Saḷāyatanavāravaṇṇanā
  • Nāmarūpavāravaṇṇanā
  • Viññāṇavāravaṇṇanā
  • Saṅkhāravāravaṇṇanā
  • Avijjāvāravaṇṇanā
  • Āsavavāravaṇṇanā
  • 10. Satipaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • Uddesavārakathāvaṇṇanā
  • Kāyānupassanāānāpānapabbavaṇṇanā
  • Iriyāpathapabbavaṇṇanā
  • Catusampajaññapabbavaṇṇanā
  • Paṭikūlamanasikārapabbavaṇṇanā
  • Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā
  • Navasivathikapabbavaṇṇanā
  • Vedanānupassanāvaṇṇanā
  • Cittānupassanāvaṇṇanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbavaṇṇanā
  • Khandhapabbavaṇṇanā
  • Āyatanapabbavaṇṇanā
  • Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā
  • Catusaccapabbavaṇṇanā
  • 2. Sīhanādavaggo
  • 1. Cūḷasīhanādasuttavaṇṇanā
  • 2. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
  • Vesālinagaravaṇṇanā
  • Uttarimanussadhammādivaṇṇanā
  • Dasabalañāṇādivaṇṇanā
  • Aṭṭhaparisavaṇṇanā
  • Catuyonivaṇṇanā
  • Pañcagativaṇṇanā
  • Ñāṇappavattākāravaṇṇanā
  • Āsavakkhayavāravaṇṇanā
  • Dukkarakārikādisuddhivaṇṇanā
  • Āhārasuddhivaṇṇanā
  • Saṃsārasuddhiādivaṇṇanā
  • 3. Mahādukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷadukkhakkhandhasuttavaṇṇanā
  • 5. Anumānasuttavaṇṇanā
  • 6. Cetokhilasuttavaṇṇanā
  • 7. Vanapatthapariyāyasuttavaṇṇanā
  • 8. Madhupiṇḍikasuttavaṇṇanā
  • 9. Dvedhāvitakkasuttavaṇṇanā
  • 10. Vitakkasaṇṭhānasuttavaṇṇanā
  • 3. Opammavaggo
  • 1. Kakacūpamasuttavaṇṇanā
  • 2. Alagaddūpamasuttavaṇṇanā
  • 3. Vammikasuttavaṇṇanā
  • 4. Rathavinītasuttavaṇṇanā
  • Dhammagarubhāvavaṇṇanā
  • Appicchatādivaṇṇanā
  • Dvādasavidhasantosavaṇṇanā
  • Tividhapavivekavaṇṇanā
  • Pañcavidhasaṃsaggavaṇṇanā
  • Gāhagāhakādivaṇṇanā
  • Pañcalābhavaṇṇanā
  • Cārikādivaṇṇanā
  • Sattavisuddhipañhavaṇṇanā
  • Sattarathavinītavaṇṇanā
  • 5. Nivāpasuttavaṇṇanā
  • 6. Pāsarāsisuttavaṇṇanā
  • 7. Cūḷahatthipadopamasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahāhatthipadopamasuttavaṇṇanā
  • 9. Mahāsāropamasuttavaṇṇanā
  • 10. Cūḷasāropamasuttavaṇṇanā
  • 4. Mahāyamakavaggo
  • 1. Cūḷagosiṅgasuttavaṇṇanā
  • 2. Mahāgosiṅgasuttavaṇṇanā
  • 3. Mahāgopālakasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷagopālakasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷasaccakasuttavaṇṇanā
  • 6. Mahāsaccakasutavaṇṇanā
  • 7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahātaṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā
  • 9. Mahāassapurasuttavaṇṇanā
  • 10. Cūḷaassapurasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷayamakavaggo
  • 1. Sāleyyakasuttavaṇṇanā
  • 2. Verañjakasuttavaṇṇanā
  • 3. Mahāvedallasuttavaṇṇanā
  • 4. Cūḷavedallasuttavaṇṇanā
  • 5. Cūḷadhammasamādānasuttavaṇṇanā
  • 6. Mahādhammasamādānasuttavaṇṇanā
  • 7. Vīmaṃsakasuttavaṇṇanā
  • 8. Kosambiyasuttavaṇṇanā
  • 9. Brahmanimantanikasuttavaṇṇanā
  • 10. Māratajjanīyasuttavaṇṇanā

Vedanānupassanāvaṇṇanā

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

113. Sukhaṃ vedanan ti ettha sukhayatīti sukhā , sampayuttadhamme kāyañca laddhassāde karotīti attho .Suṭṭhu vā khādati , khanati vā kāyikaṃ cetasikañcaM1.368 ābādhanti sukhā .Sukaraṃ okāsadānaṃ etissāti sukhāti apare .Vedayati ārammaṇarasaṃ anubhavatīti vedanā .Vedayamānoti anubhavamāno .
Kāman tiādīsu yaṃ vattabbaṃ , taṃ iriyāpathapabbe vuttameva .
Sampajānassa vediyanaṃ sampajānavediyanaṃ .
Vatthuārammaṇāti rūpādiārammaṇā .Rūpādiārammaṇañhi vedanāya pavattiṭṭhānatāya ‘‘ vatthū ’’ ti adhippetaṃ .Assāti bhaveyya .
Dhammavinimuttassa aññassa kattu abhāvato dhammasseva kattubhāvaṃ dassento ‘‘ vedanāva vedayatī ’’ ti āha .
‘‘ Vohāramattaṃ hotī ’’ ti etena ‘‘ sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno sukhaṃ vedanaṃ vedayāmī ’’ ti idaṃ vohāramattanti dasseti .
Nitthunantoti .Balavato vedanāvegassa nirodhane ādīnavaṃ disvā tassa avasaradānavasena nitthunanto .
Vīriyasamataṃ yojetvāti adhivāsanavīriyassa adhimattattā tassa hāpanavasena samādhinā samarasatāpādanena vīriyasamataṃ yojetvā .Saha paṭisambhidāhīti lokuttarapaṭisambhidāhi saha .Lokiyānampi vā sati uppattikāle tattha samatthataṃ sandhāyāha ‘‘ saha paṭisambhidāhī ’’ ti .Samasīsīti vārasamasīsī hutvā , paccavekkhaṇavārassa anantaravāre parinibbāyīti attho .
Yathā ca sukhaṃ , evaṃ dukkhan ti yathā ‘‘ sukhaṃ vedayatī ’’ tiādinā sampajānavediyanaṃ sandhāya vuttaṃ , evaṃ dukkhampi .Tattha dukkhayatīti dukkhā , sampayuttadhamme kāyañca pīḷeti vibādhatītiV1.329 attho .Duṭṭhuṃ vā khādati , khanati vā kāyikaṃ cetasikañca sātanti dukkhā .Dukkaraṃ okāsadānaṃ etissāti dukkhāti apare .
Arūpakammaṭṭhānan ti arūpapariggahaṃ , arūpadhammamukhena vipassanābhinivesanti attho .
Rūpakammaṭṭhānena pana samathābhinivesopi saṅgayhati , vipassanābhiniveso pana idhādhippetoti dassento āha .‘‘ Rūpapariggaho arūpapariggahotipi etadeva vuccatī ’’ ti .
Catudhātuvavatthānaṃ kathesīti etthāpi ‘‘ yebhuyyenā ’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ .Saṅkhepamanasikāravasena mahāsatipaṭṭhāne , vitthāramanasikāravasena rāhulovāda- ( ma . ni .2.115-117) dhātuvibhaṅgādīsu ( vibha .174-175).
Tadubhayan ti catudhātuvavatthānassa saṅkhepavitthāradvayamāha .
Yebhuyya ggahaṇenaM1.369 tadaññadhammavasenapi arūpakammaṭṭhānakathāya atthitā dīpitāti taṃ vibhāgena dassetuṃ ‘‘ tividho hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha abhinivesoti anuppaveso , ārambhoti attho .Ārambhe eva hi ayaṃ vibhāgo , sammasanaṃ pana anavasesatova dhamme pariggahetvā vattati .
Pariggahite rūpakammaṭṭhāneti idaṃ rūpamukhena vipassanābhinivesaṃ sandhāya vuttaṃ , arūpamukhena pana vipassanābhiniveso yebhūyyena samathayānikassa icchitabbo , so ca paṭhamaṃ jhānaṅgāni pariggahetvā tato paraṃ sesadhamme pariggaṇhāti .Paṭhamābhinipātoti sabbe cetasikā cittāyattā cittakiriyabhāvena vuccantīti phasso cittassa paṭhamābhinipāto vutto , uppannaphasso puggalo , cittacetasikarāsi vā ārammaṇena phuṭṭho phassasahajātāya vedanāya taṃsamakālameva vedeti , phasso pana obhāsassa viya padīpo vedanādīnaṃ paccayaviseso hotīti purimakālo viya vuccati , yā tassa ārammaṇābhiniropanalakkhaṇatā vuccati .Phusantoti ārammaṇassa phusanākārena .Ayañhi arūpadhammatā ekadesena anallīyamānopi rūpaṃ viya cakkhu , saddo viya ca sotaṃ cittaṃ ārammaṇañca phusanto viya saṅghaṭṭento viya ca pavattati .Tathāhesa ‘‘ saṅghaṭṭanaraso ’’ ti vuccati .
Ārammaṇaṃ anubhavantīti issaravatāya visavitāya sāmibhāvena ārammaṇarasaṃ anubhavantī .Phassādīnañhi sampayuttadhammānaṃ ārammaṇe ekadeseneva pavatti phusanādimattabhāvato , vedanāya pana iṭṭhākārasambhogādivasena pavattanato ārammaṇe nippadesato pavatti .Phusanādibhāvena hi ārammaṇaggahaṇaṃ ekadesānubhavanaṃ , vedayitābhāvena gahaṇaṃ yathākāmaṃ sabbānubhavanaṃ evasabhāvāneva tāni gahaṇānīti na vedanāya viya phassādīnampi yathāsakaṃ kiccakaraṇena sāmibhāvānubhavanaṃ codetabbaṃ .
Vijānantan ti paricchindanavasena visesato jānantaṃ .Viññāṇañhi minitabbavatthuṃ nāḷiyā minanto puriso viya ārammaṇaṃ paricchijjaV1.330 vibhāventaṃ pavattati , na saññā viya sañjānanamattaṃ hutvā .Tathā hi anena kadāci lakkhaṇattayavibhāvanāpi hoti .Imesaṃ pana phassādīnaṃ tassa tassa pākaṭabhāvo paccayavisesasiddhassa pubbābhogassa vasena veditabbā .
EvaṃM1.370 tassa tasseva pākaṭabhāvepi ‘‘ sabbaṃ , bhikkhave , abhiññeyyan ’’ ti ( saṃ . ni .4.46; paṭi . ma .1.3)‘‘ sabbañca kho , bhikkhave , abhijānan ’’ ti ( saṃ . ni .4.26) ca evamādivacanato sabbe sammasanupagā dhammā pariggahetabbāti dassento ‘‘ tattha yassā ’’ tiādimāha .
Tattha phassapañcamakeyevāti avadhāraṇaṃ tadantogadhattā taggahaṇeneva gahitattā catunnaṃ arūpakkhandhānaṃ .Phassapañcamakaggahaṇañhi tassa sabbacittuppādasādhāraṇabhāvato , tattha ca phassacetanāggahaṇena sabbasaṅkhārakkhandhadhammasaṅgaho cetanāpadhānattā tesaṃ .Tathā hi suttantabhājanīye saṅkhārakkhandhavibhaṅge ( vibha .12)‘‘ cakkhusamphassajā cetanā ’’ tiādinā cetanāva vibhattā , itare pana khandhā sarūpeneva gahitā .
Vatthuṃ nissitāti ettha vatthu-saddo karajakāyavisayoti kathamidaṃ viññāyatīti āha ‘‘ yaṃ sandhāya vuttan ’’ tiādi .Kattha pana vuttaṃ ?Sāmaññaphale .
Soti karajakāyo .
Pañcakkhandhavinimuttaṃ nāmarūpaṃ natthīti idaṃ adhikāravasena vuttaṃ .Aññathā hi khandhavinimuttampi nāmaṃ atthevāti .
Avijjādihetukāti avijjātaṇhupādānādihetukā .
Vipassanāpaṭipāṭiyā … pe … vicaratīti iminā balavavipassanaṃ vatvā puna tassa ussukkāpanaṃ visesādhigamanañca dassento ‘‘ so ’’ tiādimāha .
Idhāti imissaṃ dutiyasatipaṭṭhānadesanāyaṃ , tassā pana vedanānupassanāvasena kathetabbattā bhagavā vedanāvasena kathesi .
Yathāvuttesu ca tīsu kammaṭṭhānābhinivesesu vedanāvasena kammaṭṭhānābhiniveso sukaro vedanānaṃ vibhūtabhāvatoti dassetuṃ ‘‘ phassavasena hī ’’ tiādi vuttaṃ .Na pākaṭaṃ hotīti idaṃ tādise puggale sandhāya vuttaṃ , yesaṃ ādito vedanāva vibhūtatarā hutvā upaṭṭhāti .Evañhi yaṃ vuttaṃ ‘‘ phasso pākaṭo hoti , viññāṇaṃ pākaṭaṃ hotī ’’ ti , taṃ avirodhitaṃ hoti .
Vedanānaṃ uppattipākaṭatāyāti ca idaṃ sukhadukkhavedanānaṃ vasena vuttaṃ . Tāsañhi pavatti oḷārikā , na itarāya .
Tadubhayaggahaṇamukhena vā gahetabbattā itarāyapi pavatti viññūnaṃ pākaṭā evāti ‘‘ vedanānan ’’ ti avisesaggahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Yadā sukhaṃ uppajjatītiādi sukhavedanāya pākaṭabhāvavibhāvanaṃ .
Neva tasmiṃ samaye dukkhaṃ vedanaṃ vedetīti tasmiṃ sukhavedanāsamaṅgisamaye neva dukkhaṃ vedanaṃ vedeti niruddhattā , anuppannattā ca yathākkamaṃM1.371 atītānāgatānaṃV1.331 , paccuppannāya pana asambhavo vuttoyeva .
Sakiccakkhaṇamattāvaṭṭhānato aniccā .Sameccasambhuyya paccayehi katattā saṅkhatā .Vatthārammaṇādipaccayaṃ paṭicca uppannattā paṭiccasamuppannā .Khayavayapalujjananirujjhanapakatitāya khayadhammā … pe … nirodhadhammāti daṭṭhabbā .
Kilesehi āmasitabbato āmisaṃ nāma pañca kāmaguṇā , ārammaṇakaraṇavasena saha āmisehīti āmisā .Tenāha ‘‘ pañcakāmaguṇāmisanissitā ’’ ti .
Ito paran ti ‘‘ atthi vedanā ’’ ti evamādipāḷiṃ sandhāyāha ‘‘ kāyānupassanāyaṃ vuttanayamevā ’’ ti .