Issues
Select Version
Dhātukathāpakaraṇa-mūlaṭīkā

3. Nayamukhamātikāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Nayamukhamātikāvaṇṇanā

3. Nayānaṃ pavattidvārabhūtā saṅgahāsaṅgahaviyogīsahayogīdhammā nayamukhānīti tesaṃ uddeso nayamukhamātikā .
Cuddasapi hi saṅgahāsaṅgahasampayogavippayogānaṃ vomissakatāvasena pavattāti yehi te cattāropi honti , te dhammā cuddasannampi nayānaṃ mukhāni hontīti .
Tattha saṅgahitenaasaṅgahitapadādīsu saccādīhipi yathāsambhavaṃ saṅgahāsaṅgaho yadipi vutto , so pana saṅgāhakabhūtehi tehi vutto , na saṅgahabhūtehi , sopi ‘‘ cakkhāyatanena ye dhammā khandhasaṅgahena saṅgahitā āyatanasaṅgahena asaṅgahitā ’’ tiādinā pucchitabbavissajjitabbadhammuddhāre tatthāpi khandhādīheva saṅgahehi niyametvā vutto , tasmā ‘‘ tīhi saṅgaho , tīhi asaṅgaho ’’ ti vuttaṃ .
Pucchitabbavissajjitabbadhammuddhārepi pana pucchāvissajjanesu ca rūpakkhandhādīnaṃ araṇantānaṃ yathāsambhavaṃ sampayogavippayogā catūheva khandhehi hontīti ‘‘ catūhi sampayogo , catūhi vippayogo ’’ ti vuttaṃ .
Nanu ca vippayogo rūpanibbānehipi hoti , kasmā ‘‘ catūhi vippayogo ’’ ti vuttanti ?
Rūpanibbānehi bhavantassapi catūheva bhāvato .
Na hi rūpaṃ rūpena nibbānena vā vippayuttaṃ hoti , nibbānaṃ vā rūpena , catūheva pana khandhehi hotīti catunnaṃ khandhānaṃ rūpanibbānehi vippayogopi vippayujjamānehi catūhi khandhehi niyamito tehi vinā vippayogābhāvato .
So cāyaṃV0.5 vippayogo anārammaṇassa , anārammaṇaanārammaṇamissakehi missakassa ca na hoti , anārammaṇassa pana missakassa ca sārammaṇena , sārammaṇassa sārammaṇena anārammaṇena missakena ca hotīti veditabbo .