2. Niddesavaṇṇanā
1. Paṭhamanayo saṅgahāsaṅgahapadavaṇṇanā
1. Khandhapadavaṇṇanā
6. Khandhāyatanadhātuyomahantare
M0.8V0.8 abhiññeyyadhammabhāvena vuttā , tesaṃ pana sabhāvato abhiññātānaṃ dhammānaṃ pariññeyyatādivisesadassanatthaṃ saccāni , adhipatiyādikiccavisesadassanatthaṃ indriyādīni ca vuttānīti saccādiviseso viya saṅgahāsaṅgahaviseso ca abhiññeyyanissito vuccamāno suviññeyyo hotīti ‘‘ tīhi saṅgaho .Tīhi asaṅgaho ’’ ti nayamukhamātikā ṭhapitāti veditabbā .
Evañca katvā ‘‘ catūhī ’’ ti vuttā sampayogavippayogā ca abhiññeyyanissayena khandhādīheva pucchitvā vissajjitāti .
Rūpakkhandho ekena khandhenāti ye dhammā ‘‘ rūpakkhandho ’’ ti vuccanti , tesaṃ pañcasu khandhesu rūpakkhandhabhāvena sabhāgatā hotīti rūpakkhandhabhāvasaṅkhātena , rūpakkhandhavacanasaṅkhātena vā gaṇanena saṅgahaṃ gaṇanaṃ dasseti .
Tenāha ‘‘ yañhi kiñcī ’’ tiādi .
Rūpakkhandhoti hi saṅgahitabbadhammo dassito .
Yena saṅgahena saṅgayhati , tassa saṅgahassa dassanaṃ ‘‘ ekena khandhenā ’’ ti vacanaṃ .
Pañcasu khandhagaṇanesu ekena khandhagaṇanena gaṇitoti ayañhettha attho .
Yasmā ca khandhādivacanehi saṅgaho vuccati , tasmā upari ‘‘ khandhasaṅgahena saṅgahitā ’’ tiādiṃ vakkhatīti .
Asaṅgahanayaniddeseti idaṃ ‘‘ saṅgaho asaṅgaho ’’ ti etasseva nayassa ekadesanayabhāvena vuttaṃ , na nayantaratāyāti daṭṭhabbaṃ .
Rūpakkhandhamūlakāyeva cettha dukatikacatukkā dassitāti etena vedanākkhandhamūlakā purimena yojiyamāne viseso natthīti pacchimeheva yojetvā tayo dukā dve tikā
V0.9 eko catukko , saññākkhandhamūlakā dve dukā eko tiko , saṅkhārakkhandhamūlako eko dukoti ete labbhantīti dasseti .Tesaṃ pana bhedato pañcakapucchāvissajjanānantaraṃ pucchāvissajjanaṃ kātabbaṃ saṃkhittanti daṭṭhabbaṃ , vuttanayena vā sakkā ñātunti pāḷiṃ na āropitanti .
Āyatanapadādivaṇṇanā
40. Yasmā
M0.9 ca dukatikesūti yadipi ekakepi sadisaṃ vissajjanaṃ , ekake pana sadisavissajjanānaṃ cakkhundriyasotindriyasukhindriyādīnaṃ dukādīsu asadisavissajjanaṃ diṭṭhaṃ .Na hettha cakkhusotacakkhusukhindriyadukānaṃ aññamaññasadisavissajjanaṃ , nāpi dukehi tikassa , idha pana dukkhasamudayadukkhamaggadukānaṃ aññamaññaṃ tikena ca sadisaṃ vissajjananti dukatikesveva sadisavissajjanataṃ samudayānantaraṃ maggasaccassa vacane kāraṇaṃ vadati .
6. Paṭiccasamuppādavaṇṇanā
61.‘‘ Pucchaṃ anārabhitvā avijjā ekena khandhena , avijjāpaccayā saṅkhārā ekena khandhenā ’’ ti likhitabbepi pamādavasena ‘‘ avijjā ekena khandhenā ’’ ti idaṃ na likhitanti daṭṭhabbaṃ .
Sarūpekasesaṃ vā katvā avijjāvacanena avijjāvissajjanaṃ dassitanti .
Sabbampi vipākaviññāṇan ti ettha vipākaggahaṇena visesanaṃ na kātabbaṃ .
Kusalādīnampi hi viññāṇānaṃ dhātukathāyaṃ saṅkhārapaccayāviññāṇādipadehi saṅgahitatā vippayuttenasaṅgahitāsaṅgahitapadaniddese ‘‘ vipākā dhammā ’’ ti imassa vissajjanāsadisena tesaṃ vissajjanena dassitā , idha ca nāmarūpassa ekādasahāyatanehi saṅgahavacanena akammajānampi saṅgahitatā viññāyatīti .
71. Jāyamānaparipaccamānabhijjamānānaṃ jāyamānādibhāvamattattā jātijarāmaraṇāni paramatthato vinibbhujjitvā anupalabbhamānāni paramatthānaṃ sabhāvamattabhūtāni , tāni rūpassa nibbattipākabhedabhūtāni ruppanabhāvena gayhantīti rūpakkhandhadhammasabhāgāni , arūpānaṃ pana nibbattiādibhūtāni rūpakalāpajātiādīni viya sahuppajjamānacatukkhandhakalāpanibbattiādibhāvato ekekabhūtāni vediyanasañjānanavijānanehi ekantaparamatthakiccehi agayhamānāni saṅkhatābhisaṅkharaṇena anekantaparamatthakiccena gayhantīti saṅkhārakkhandhadhammasabhāgāni , tathā duvidhānipi
V0.10 tāni cakkhāyatanādīhi ekantaparamatthakiccehi agayhamānāni nissattaṭṭhena dhammāyatanadhammadhātudhammehi sabhāgāni , tena tehi khandhādīhi saṅgayhantīti ‘‘ jāti dvīhi khandhehī ’’ tiādimāha .Paṭhamanayasaṅgahāsaṅgahapadavaṇṇanā niṭṭhitā .