Issues
Pāthikavaggapāḷi
Pāthikavaggapāḷi

Satta dhammā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Satta dhammā

357.‘‘ SattaP3.282 dhammā bahukārā … pe … satta dhammā sacchikātabbā .
( Ka )‘‘ katame satta dhammā bahukārā ?
Satta ariyadhanāni – saddhādhanaṃ , sīladhanaṃ , hiridhanaṃ , ottappadhanaṃ , sutadhanaṃ , cāgadhanaṃ , paññādhanaṃ .
Ime satta dhammā bahukārā .
( Kha )‘‘ katameM3.241 satta dhammā bhāvetabbā ?
Satta sambojjhaṅgā – satisambojjhaṅgo , dhammavicayasambojjhaṅgo , vīriyasambojjhaṅgo , pītisambojjhaṅgo , passaddhisambojjhaṅgo , samādhisambojjhaṅgo , upekkhāsambojjhaṅgoT3.311 .
Ime satta dhammā bhāvetabbā .
( Ga )‘‘ katame satta dhammā pariññeyyā ?
Satta viññāṇaṭṭhitiyo – santāvuso , sattā nānattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā .
Ayaṃ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ SantāvusoV3.232 , sattā nānattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā .
Ayaṃ dutiyā viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ Santāvuso , sattā ekattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi devā ābhassarā .
Ayaṃ tatiyā viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ Santāvuso , sattā ekattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā subhakiṇhā .
Ayaṃ catutthī viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ Santāvuso , sattā sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā … pe …‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanūpagā .
Ayaṃ pañcamī viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ Santāvuso , sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanūpagā .
Ayaṃ chaṭṭhī viññāṇaṭṭhiti .
‘‘ Santāvuso , sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanūpagā .
Ayaṃ sattamī viññāṇaṭṭhiti .
Ime satta dhammā pariññeyyā .
( Gha )‘‘ katame satta dhammā pahātabbā ?
Sattānusayā – kāmarāgānusayo , paṭighānusayo , diṭṭhānusayo , vicikicchānusayo , mānānusayo , bhavarāgānusayoT3.312 , avijjānusayo .
Ime satta dhammā pahātabbā .
( Ṅa )‘‘ katame satta dhammā hānabhāgiyā ?
Satta asaddhammā – idhāvuso , bhikkhu assaddho hoti , ahiriko hoti , anottappī hoti , appassutoM3.242 hoti , kusīto hoti , muṭṭhassati hoti , duppañño hoti .
Ime satta dhammā hānabhāgiyā .
( Ca )‘‘ katame satta dhammā visesabhāgiyā ?
Satta saddhammā – idhāvuso , bhikkhu saddho hoti , hirimā [ hiriko ( syā . kaṃ .)] hoti , ottappī hoti , bahussuto hoti , āraddhavīriyo hoti , upaṭṭhitassati hoti , paññavā hoti .
Ime satta dhammā visesabhāgiyā .
( Cha )‘‘ katameV3.233P3.283 satta dhammā duppaṭivijjhā ?
Satta sappurisadhammā – idhāvuso , bhikkhu dhammaññū ca hoti atthaññū ca attaññū ca mattaññū ca kālaññū ca parisaññū ca puggalaññū ca .
Ime satta dhammā duppaṭivijjhā .
( Ja )‘‘ katame satta dhammā uppādetabbā ?
Satta saññā – aniccasaññā , anattasaññā , asubhasaññā , ādīnavasaññā , pahānasaññā , virāgasaññā , nirodhasaññā .
Ime satta dhammā uppādetabbā .
( Jha )‘‘ katame satta dhammā abhiññeyyā ?
Satta niddasavatthūni – idhāvuso , bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti , āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo .
Dhammanisantiyā tibbacchando hoti , āyatiñcaT3.313 dhammanisantiyā avigatapemo .
Icchāvinaye tibbacchando hoti , āyatiñca icchāvinaye avigatapemo .
Paṭisallāne tibbacchando hoti , āyatiñca paṭisallāne avigatapemo .
Vīriyāramme tibbacchando hoti , āyatiñca vīriyāramme avigatapemo .
Satinepakke tibbacchando hoti , āyatiñca satinepakke avigatapemo .
Diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti , āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo .
Ime satta dhammā abhiññeyyā .
( Ña )‘‘ katame satta dhammā sacchikātabbā ?
Satta khīṇāsavabalāni – idhāvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti .
Yaṃpāvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti , idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti , yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti –
‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ PunaM3.243 caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti .
Yaṃpāvuso … pe …‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehiT3.314 dhammehi .
Yaṃpāvuso … pe …‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ PunaV3.234 caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitāP3.284 .
Yaṃpāvuso … pe …‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni .
Yaṃpāvuso … pe …‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā .
Yaṃpāvuso … pe …‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito .
Yaṃpāvuso , khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgikoT3.315 maggo bhāvito hoti subhāvito , idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti , yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti –
‘ khīṇā me āsavā ’ ti .
Ime satta dhammā sacchikātabbā .
‘‘ Itime sattati dhammā bhūtā tacchā tathā avitathā anaññathā sammā tathāgatena abhisambuddhā .
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito .