Issues
Select Version
Pāthikavaggapāḷi
Pāthikavaggapāḷi

Āyuvaṇṇādipariyānikathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Āyuvaṇṇādipariyānikathā

91.‘‘ Atha kho , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto amacce pārisajje gaṇakamahāmatte anīkaṭṭhe dovārike mantassājīvino sannipātetvā ariyaṃ cakkavattivattaṃ pucchi .
Tassa te ariyaṃ cakkavattivattaṃ puṭṭhā byākariṃsu .
Tesaṃ sutvā dhammikañhi kho rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahi , no ca kho adhanānaṃ dhanamanuppadāsi .
Adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi .
Dāliddiye vepullaṃ gate aññataro puriso paresaṃ adinnaṃV3.48 theyyasaṅkhātaṃ ādiyi .
Tamenaṃ aggahesuṃ .
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ –
‘ ayaṃ , deva , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti .
Evaṃ vutte , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisittoT3.71 taṃ purisaṃ etadavoca –
‘ saccaṃ kira tvaṃ , ambho purisa , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti [ ādiyasīti ( syā .)]?
‘ Saccaṃ , devā ’ ti .
‘ Kiṃ kāraṇā ’ ti ?
‘ Na hi , deva , jīvāmī ’ ti .
AthaP3.66 kho , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi –
‘ iminā tvaṃ , ambho purisa , dhanena attanā ca jīvāhi , mātāpitaro ca posehi , puttadārañca posehi , kammante ca payojehi , samaṇabrāhmaṇesu [ samaṇesu brāhmaṇesu ( bahūsu )] uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikan ’ ti .
‘ Evaṃ , devā ’ ti kho , bhikkhave , so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi .
‘‘ Aññataropi kho , bhikkhave , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi .
Tamenaṃ aggahesuṃ .
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ –
‘ ayaṃ , deva , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti .
Evaṃ vutte , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca –
‘ saccaṃM3.55 kira tvaṃ , ambho purisa , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti ?
‘ Saccaṃ , devā ’ ti .
‘ Kiṃ kāraṇā ’ ti ?
‘ Na hi , deva , jīvāmī ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi –
‘ iminā tvaṃ , ambho purisa , dhanena attanā ca jīvāhi , mātāpitaro ca posehi , puttadārañca posehi , kammante ca payojehi , samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikan ’ ti .
‘ Evaṃ , devā ’ ti kho , bhikkhave , so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosiT3.72 .
92.‘‘ Assosuṃ kho , bhikkhave , manussā –
‘ ye kira , bho , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti , tesaṃ rājā dhanamanuppadetī ’ ti .
Sutvāna tesaṃ etadahosi –
‘ yaṃnūna mayampi paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyāmā ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi .
Tamenaṃ aggahesuṃ .
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ –
‘ ayaṃ , deva , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti .
EvaṃP3.67 vutte , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca –
‘ saccaṃ kira tvaṃ , ambho purisa , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti ?
‘ Saccaṃ , devā ’ ti .
‘ Kiṃ kāraṇā ’ ti ?
‘ Na hi , deva , jīvāmī ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi –
‘ sace kho ahaṃ yo yo paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissati , tassa tassa dhanamanuppadassāmi , evamidaṃV3.49 adinnādānaṃ pavaḍḍhissati .
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ purisaṃ sunisedhaṃ nisedheyyaṃ , mūlaghaccaṃ [ mūlaghacchaṃ ( syā .), mūlachejja ( ka .)] kareyyaṃ , sīsamassa chindeyyan ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , rājā khattiyo muddhābhisitto purise āṇāpesi –
‘ tena hi , bhaṇe , imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ [ pacchābāhuṃ ( syā .)] gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhetha , mūlaghaccaṃ karotha , sīsamassa chindathā ’ ti .
‘ Evaṃ , devā ’ tiT3.73 kho , bhikkhave , te purisā rañño khattiyassa muddhābhisittassa paṭissutvā taṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvāM3.56 dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhesuṃ , mūlaghaccaṃ akaṃsu , sīsamassa chindiṃsu .
93.‘‘ Assosuṃ kho , bhikkhave , manussā –
‘ ye kira , bho , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti , te rājā sunisedhaṃ nisedheti , mūlaghaccaṃ karoti , sīsāni tesaṃ chindatī ’ ti .
Sutvāna tesaṃ etadahosi –
‘ yaṃnūna mayampi tiṇhāni satthāni kārāpessāma [ kārāpeyyāma ( syā . pī .) kārāpeyyāmāti ( ka . sī .)], tiṇhāni satthāni kārāpetvā yesaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissāma , te sunisedhaṃP3.68 nisedhessāma , mūlaghaccaṃ karissāma , sīsāni tesaṃ chindissāmā ’ ti .
Te tiṇhāni satthāni kārāpesuṃ , tiṇhāni satthāni kārāpetvā gāmaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ , nigamaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ , nagaraghātampi upakkamiṃsu kātuṃ , panthaduhanampi [ panthadūhanaṃpi ( sī . syā . pī .)] upakkamiṃsu kātuṃ .
Yesaṃ te adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti , te sunisedhaṃ nisedhenti , mūlaghaccaṃ karonti , sīsāni tesaṃ chindanti .
94.‘‘ Iti kho , bhikkhave , adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi , dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi , adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi , sattheT3.74 vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi , pāṇātipāte vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ asītivassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
‘‘ Cattārīsavassasahassāyukesu , bhikkhave , manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi .
Tamenaṃ aggahesuṃ .
Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ –
‘ ayaṃ , deva , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti .
Evaṃ vutte , bhikkhave , rājā khattiyoV3.50 muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca –
‘ saccaṃ kira tvaṃ , ambho purisa , paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti ?
‘ Na hi , devā ’ ti sampajānamusā abhāsi .
95.‘‘ ItiM3.57 kho , bhikkhave , adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi .
Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi , adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi .
Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi , pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsiP3.69 , musāvāde vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ cattārīsavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
‘‘ VīsativassasahassāyukesuT3.75 , bhikkhave , manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi .
Tamenaṃ aññataro puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa ārocesi –
‘ itthannāmo , deva , puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī ’ ti pesuññamakāsi .
96.‘‘ Iti kho , bhikkhave , adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi .
Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi , adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi , satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi , pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi , musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi , pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vīsativassasahassāyukānaṃ manussānaṃ dasavassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
‘‘ Dasavassasahassāyukesu , bhikkhave , manussesu ekidaṃ sattā vaṇṇavanto honti , ekidaṃ sattā dubbaṇṇā .
Tattha ye te sattā dubbaṇṇā , te vaṇṇavante satte abhijjhāyantā paresaṃ dāresu cārittaṃ āpajjiṃsu .
97.‘‘ Iti kho , bhikkhave , adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi .
Dāliddiye vepullaṃ gate … pe … kāmesumicchācāro vepullamagamāsi , kāmesumicchācāre vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpiV3.51 parihāyamānānaṃ vaṇṇenapiM3.58 parihāyamānānaṃ dasavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
98.‘‘ Pañcavassasahassāyukesu , bhikkhaveT3.76 , manussesu dve dhammā vepullamagamaṃsu – pharusāvācā samphappalāpo ca .
Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasahassāyukānaṃP3.70 manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasahassāyukā , appekacce dvevassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
99.‘‘ Aḍḍhateyyavassasahassāyukesu , bhikkhave , manussesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu .
Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vassasahassāyukā puttā ahesuṃ .
100.‘‘ Vassasahassāyukesu , bhikkhave , manussesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi .
Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasatāyukā puttā ahesuṃ .
101.‘‘ Pañcavassasatāyukesu , bhikkhave , manussesu tayo dhammā vepullamagamaṃsu .
Adhammarāgo visamalobho micchādhammo .
Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasatāyukānaṃ manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasatāyukā , appekacce dvevassasatāyukā puttā ahesuṃ .
‘‘ Aḍḍhateyyavassasatāyukesu , bhikkhaveT3.77 , manussesu ime dhammā vepullamagamaṃsu .
Amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā .
102.‘‘ ItiM3.59 kho , bhikkhave , adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi .
Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi .
Adinnādāne vepullaṃ gateV3.52 satthaṃ vepullamagamāsi .
Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi .
Pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi .
Musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi .
Pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya kāmesumicchācāro vepullamagamāsi .
Kāmesumicchācāre vepullaṃ gateP3.71 dve dhammā vepullamagamaṃsu , pharusā vācā samphappalāpo ca .
Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu .
Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi .
Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tayo dhammā vepullamagamaṃsu , adhammarāgo visamalobho micchādhammo .
Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu ime dhammā vepullamagamaṃsu , amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā .
Imesu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi , vaṇṇopi parihāyi .
Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasatāyukānaṃ manussānaṃ vassasatāyukā puttā ahesuṃ .