တတ္ထ ။ပေ။ အယံ မာတိကာတိ (ပဒဿ)၊ ၏။ (အတ္ထော ၌စပ်)။ နိဒ္ဒေသဝါရအာဒိမှိ၊ နိဒ္ဒေသဝါရ၏ အစ၌။ ဝုတ္တေ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဇာတိအာဒိနိဒ္ဒေသေ၊ ဇာတိ အစရှိသည်တို့၏ နိဒ္ဒေသ၌။ တေသံ ဇာတိအာဒီနံ၊ ထို ဇာတိ အစရှိသည်တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ နိဒ္ဒေသဝသေန၊ အကျယ်ညွှန်ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (ကထနတ္ထာယ ၌စပ်။ မဓု၌ကား "ဝုတ္တဿ" ဟု ထည့်၍ စပ်လေ၏)။ ဒုက္ခဿ၊ ဒုက္ခဖြစ်သော။ အရိယ သစ္စဿ၊ အရိယ သစ္စာကိ။ ကထနတ္ထာယ၊ ဟောတော်မူခြင်းအကျိုးငှာ။ ဒုက္ခဒုက္ခန္တိ အာဒိကာ၊ ဒုက္ခ ဒုက္ခံ အစရှိသော။ (အယံ) ဒုက္ခမာတိကာ၊ ဤဒုက္ခ၏ မာတိကာကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဝါ၊ တနည်း။ တေသု ဇာတိအာဒီသု၊ တို့၌။ ဝေဒိတဗ္ဗေ၊ သိထိုက်သော။ ဒုက္ခဋ္ဌေ၊ ဒုက္ခ၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်၌။ တေသံ ဇာတိအာဒီသံ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ နိဒ္ဒေသဝသေနစ၊ ဖြင့်လည်း။ ဝါ၊ အားဖြင့်လည်း။ ဒုက္ခဿ၊ သော။ အရိယ သစ္စဿ၊ ကို။ ကထနတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဒုက္ခဒုက္ခန္တိအာဒိကာ၊ သော။ အယံ ဒုက္ခမာတိကာ၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တေသု ဝါ ဇာတိအာဒီသု။ ။တတ္ထကို “တေသု ငာတိအာခီသု”ဟု တနည်းဖွင့်သည်။ “ဒုက္ခဋ္ဌ ဝေဒိတဗ္ဗေ” သိထိုက်သောဒုက္ကဋ္ဌဟူသည် ဒုက္ခဒုက္ခဝိပရိဏာမဒုက္ခစသော အနက် တည်း၊ ဤ ၂-နည်း၌ “အယံ မာတိကာ”ဟူသည် အဋ္ဌကထာ၌ပြသော“ဒုက္ခဒုက္ခ ဝိပရိ- ဏာမဒုက္ခ ”စသော ဒုက္ခသဒ္ဒါ၏ အနက်ကိုပြသော မာတိကာတည်း၊ ထို့ ကြောင့် “ဒုက္ခ- ဒုက္ခအာဒိကာ ဒုက္ခမာတိကာ”ဟု ဋီကာဖွင့်သည်။
အထ ဝါတတ္ထာတိ။ တစ္ဆေကို “တသ္မိံ နိဒ္ဒေသဝါရ”ဟု ဖွင့်ဟ်၊ “နိဒ္ဒေသဝါရာ အာရဒ္ဓေါ”ဟူသော ရွှေစကားကို ရည်ရွယ်၍ ဖွင့်ခြင်းတည်း၊ ထို နိုဒ္ဒေသဝါရ၌ (ဒေသခါင္ ထဲက)မာတိကာဟုသည် ဤပြအပ်သော “ဒုက္ခဒုက္ခ ဝိပရိဏာမဒုက္ခ သော မာတိကာ မဟုတ်၊ ဇာတိပိ ဒုက္ခာ, ဇရာပိ ဒုက္ခာပေ။သံခိတ္တေန ပဉ္စပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ”ဟု ပါဠိတော် ၌ တိုက်ရိုက်လာသော ဒုက္ခ မာတိကာတည်း။ ဣတိ၊ ဤစကားရပ်ဖြင့်။ ယထာဒဿိတဿ၊ အကြင်အကြင် ပါဠိတော်၌ ပြအပ်ပြီးသော ဇာတိပိ ဒုက္ခာ အစရှိသော စကားရပ်၏။ (ဘာဝ ၌စပ်)။ ဇာတိအာဒိနိဒ္ဒေသဿ၊ ဇာတိ အစရှိသည်တို့၏ နိဒ္ဒေသ၏။ (မာတိကာ၌စပ်)။ မာတိကာဘာဝံ၊ မာတိကာ၏ အဖြစ်ကို။ ဒီပေတိ၊ ပြ၏။
သဗ္ဗ သင်္ကဍ္ဎေန္တော။ ။“ထိုပရိယာယဒုက္ခ, နိပ္ပရိယာယဒုက္ခကို ထုတ်လိုလျှင် ထို ၂-ပါးကို သာ ပြပါတော့လော၊ အဘယ့်ကြောင့် ဒုက္ခဒုက္ခ စသည်ကို ပြရပါသေးသနည်း”ဟု မေးဘွယ် ရှိသောကြောင့် “သဗ္ဗ သင်္ကန္တော”ဟု မိန့်သည်၊ ဒုက္ခအားလုံးကို သိမ်းကျုံးလိုသော ကြောင့် (ဤနေရာ၌ ပြလိုရင်းမဟုတ်စေကာမူ)ဒုက္ခဒုက္ခ စသည်ကို ဆိုရပါသည်’ဟူလို။
ဆက်ဦးအံ့။ ။မရဏ ၅-မျိုးတွင် ဇာတိက္ခယမရဏသည် တဘဝ၏ ကုန်ခြင်းတည်း။ ထိုကုန်ခြင်းကို သေခြင်းဟု သမုတ်သောကြောင့် သမ္မုတိမရဏဟု ခေါ်၏။ ထိုဇာတိက္ခယ မရဏသည် ဥပက္ကမမရဏ (သေကြောင်းလုံ့လကို ပြုခြင်းကြောင့် သေခြင်း), သရသမရဏ (မိမိသဘာဝအတိုင်း သေခြင်း) အားဖြင့် ၂-မျိုး ပြား၏၊ ထို သရသမရဏလည်း အာယုက္ခယမရဏ ပုညက္ခယမရဏအားဖြင့် ၂-ပါး ရှိပြန်၏။ ထို ့ကြောင့် ဇာတိက္ခယမရဏ စသော မရဏ ၅-မျိုးသည် သမ္မုတိမရဏချည်းသာ ဖြစ်၏၊ သမ္မုတိမရဏတွင် အစိတ်အပိုင်း အဖြစ်ဖြင့် ပါဝင်ကြသည်’ဟူလို။
မရဏသဒ္ဒ ဗဟုတ္တေ။ ။“ဇာတိက္ခယမရဏံ, ဥပက္ကမပရဏံ” စသည်ဖြင့် မရဏဒ္ဓါ “ ဥပက္ကမပဏံ”စသည်ဖြင့် တွေ များစွာ ဆိုသင့်သည် မဟုတ်ပါလော၊ အဘယ့်ကြောင့် “ ခဏိကမရဏ သမ္မုတိပရဏ သမုစ္ဆေဒမရဏ ” ဟု - သုံးမျိုးကိုသာ ဆိုထားရပါသနည်း” ဟု မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် “တာဝနာ”” ဟု ဆိုသည်။ မရဏသဒ္ဒါတွေများနေလျှင် အများကို မှတ်နေရသော ကြောင့် တွေဝေစရာ ရှိ၏၊ ထိုသို့ မတွေဝေစေခြင်းအကျိုးငှါ များစွာ ဆိုဘဲ သမ္မုတိမရဏ တွင် ဤ ၅-မျိုးလုံးကို သွင်းလိုက်သည်’ဟူလို။ မရဏသဒ္ဒဗဟုတ္တေဟိ မရဏါနီ ဗဟုဘာဝေ၊ တံ ပန သဗ္ဗော ကာရဏံ။ ဝါ၊ တနည်း။ ဝိယောဂကိရိယာဘူတတာယ၊ ကွေကွင်းခြင်း ကြိယာဖြစ်၍ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိယောဂရသန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ [ဤစကားဖြင့် ကွေကွင်းခြင်း အမူအရာ ကြိယာ ဟူသော "သမ္ပတ္တိရသ" ကို ပြသည်ဟု ယူလိုသည်။ မဓု၌ကား ကိစ္စရသကို ပြသည်ဟု ဆိုသည်။]
**အနယဗျသနာပတ္တိ နိဒဿနံ**။ ။ ခြင်္သေ့ သစ် ကျား အစရှိသော သားရဲတို့သည် ပြုအပ်သောအနယဗျသနသို့ ရောက်စေခြင်းသည် ဒုက္ခမဟုတ်သေး၊ သားရဲစသည်တို့၏ ပြုအပ်သော အမူအရာသာ ဖြစ်သေး၏၊ အနယဗျသနသို့ ရောက်ခြင်းသာ မရဏဒုက္ခဖြစ် သည်။ သို့သော် အနယဗျသနသို့ ရောက်စေသည်ရှိသော်အနယဗျသနသို့ ရောက် မှာ အတွင်းဝင်လျက်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် မရဏဒုက္ခကိုပြရာ၌ အနယဗျသနသို့ ရောက်ခြင်းညွှန်ပြကြောင်း ဥပမာဖြစ်သည်’ဟူလို။ [ဖလကိရိယာဂဗ္ဘာ ဤဒိသို့ ဟေတု ကိရိ- ယာတိကန္နာ ဝုတ္တံ အန္တောဂဓာတိ၊ အနယသနာပါဒနံ ဟူသောဤကဲ့သို့သော ဟေတု ကိရိယာသည် အနယဗျသနာပတ္တိဟူသော ဖလကိရိယာအတွင်းငုပ်လျက်ပါ၏။ ထို ့ကြောင့် “အန္တောဂဓ”ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီးဗျ သနဿ ဟိ အာပါဒကေဟိ အာပါဒန် (ဗျသ- နသို့ ရောက်စေတတ်သော သားရဲတို့က ဗျသနသို့ ရောက်စေခြင်းကိရိယာသည်) အာပါဒေ- တဗ္ဗအာပတ္တိယာ သဟေဝ သိတိ (ရောက်စေထိုက်သော ဗျသနအာပတ္တိကိရိယာနှင့် အတူ တက္ခသာလျှင် ပြီးစီး၏) ။-~ အနု။ ]
အတ္ထာနတ္ထေစ၊ စီးပွား , စီးပွားမဲ့တို့ကို၎င်း။ ဟိရိယိတဗ္ဗဇနေ စ၊ ရှက်ထိုက်သော လူတို့ကို၎င်း။ အဝိစာရေတွာ၊ မစိစစ်မူ၍။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ပရိဒေဝဖြစ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်၏။ သမ္ဘမဘာဝေါ၊ မရပ်မတပ် လည်တတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပရိဒေဝနသဒ္ဒေါ၊ ငိုကြွေးသံသည်။ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ထင်လာ၏။ (ငိုသံကြားရသူတို့မှာ ထင်လာ၏)။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သမ္ဘမပစ္စုပဋ္ဌာနောတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊
ဝါ၊ တနည်း။ သောကဝတ္ထုအဝိဃာတေန၊ သောက၏ တည်ရာအကြောင်းအဖြစ်သော ဉာတိဗျသန အစရှိသည်တို့၏ မပျက်သေးခြင်း မပျောက်သေးခြင်းကြောင့်။ သမ္ဘမော၊ မရပ်မတည် လည်ခြင်းတည်း. ဥတ္တာသသမ္ဘမော၊ ထိတ်လန့်ခြင်းကြောင့် မရပ်မတည် လည်ခြင်းသည်။ န၊ မဟုတ်။ သောစ၊ ထိုသမ္ဘမသည် လည်း။ ပရိဒေဝနသဒ္ဒေန၊ ငိုကြွေးသံကြောင့်။ ပါကဋော ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပရိဒေဝေါ၊ ကို။ သမ္ဘမပစ္စုမဋ္ဌာနောတိ၊ သမ္ဘမအကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်၏ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊
ဝိသီဒနံ။ ။ပိကို “အတိဗလ ံ”ဟု၎င်း, “ဝိရူပ”ဟု၎င်း ၂-နည်းဖွင့်၏။ ထိုဉာတိ ဗျသနစသော အာရုံမှ မထနိုင်အောင် အလွန်ပြင်းက ထိုအာရုံ၌ နစ်မြုပ်၍နေခြင်း, ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် နစ်မြှုပ်၍ နေခြင်းသည် ဝိသီဒန မည်၏။
အသမတ္တသမာသော။ ။သမတ္ထ၌ သံ + အသ-ဓာတ် + တ-ပစ္စည်းဖြင့် “ သမတ္ထ” ဟု ဖြစ်၏၊ “ အသတိ ဘဝတီတိ အတ္ထော ” ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြုရာ၌ အတ္ထောပုဒ်၏ ရုပ်ပြီးပုံကဲ့သို့ ပြီးပါစေ။ သမသိတဗ္ဗော၊ စပ်ထိုက်၏။ ဣတိ သမဏ္ဏော။ သမတ္တေန၊ စပ်ထိုက်သော ပုဒ်နှင့်တကွ + သမာသော၊ စပ်အပ်သော သမာသ်တည်း။ သမတ္ထသမာသော၊ မည်။ အသမခတ္ထန၊ မစပ်ထိုက်သောပုဒ်နှင့်တကွ + သမာသော အသမတ္ထသမာသော။ (အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ပြအပ်သော အနက်၏ အစွမ်းဖြင့်)။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ယံ လဗ္ဘတိ၊ တံ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ဣတိ, ဝိညာယတိ၊ ၏)။
ယဒါ န လဘတီတိ။ ဤနည်း၌ ယံသဒ္ဒါကို န လဘတိနှင့်တွဲ၍ “ယံ န လဘတိ၊ အကြင်မရ”ဟု ကြိယာပရာပသန အနက်ပေးပါ၊ ထိုသို့ အနက်ပေးသောအခါ ဣစ္ဆာသည် န လဘတိကို အထူးပြုသော ဝိသေသနဖြစ်၏။ ထို ့ကြောင့် “တဒါဣစ္ဆာဝိသိဋ္ဌော အလာဘော ဝုတ္တော ဟောတိ”ဟု. မိန့်သည်။ ဤ အဖွင့်အတိုင်း ပါဠိတော်နိသာယ၌ နောက်တနည်း အနက်ပေးထားသည်။
သော ပနတ္ထတော။ပေ။ဝုတ္ထာ ဟောတိ။ ။ ဤ ဒုတိယနည်း၌ “ယမ္ပိ န လဘတိ”ဟု ဆိုသောကြောင့် ဣစ္ဆာကိုမရဘဲ အလာဘကို ရသည့်အတွက် တရားကိုယ်တိုက်ရိုက်မရှိရ ကား “သော ပနတ္ထတော” စသည်ကို မိန့်သည်။ ထို မရခြင်းဟူသည် တရားကိုယ်အားဖြင့် ဣစ္ဆာ ဟူသော တဏှာမှတပါး အခြားတရား မရှိ၊ ထို ့ကြောင့် ဣစ္ဆာကိုပင် အရကောက် ရတော့သည်။ [ယဒါပိ စသော ၂-နည်းသည် အဋ္ဌကထာကို ဖွင့်သောနည်း မဟုတ်၊ ဋီကာ ဆရာ၏ မိမိအလိုကျ ဖွင့်အပ်သောနည်းတည်း။]
**ထောမနီဓိ**။ ။ကေ ဥတ္တမဂ်(ဦးထိပ်၌) ဦးထိပ်ကို ပဇ္ဇော ပိယာတိ က ပန္နော။ ဦးထိပ် ၌တင်ထား အပ်သောအဝတ်သည် ဖုံးထားသကဲ့သို့ မိမိအပြစ်ကိုဖုံးခြင်းသည်လည်း ဦးထိပ်၌ ထားအပ်သော အဝတ်နှင့်တူသောကြောင့် “က ပဋ”ဟု ခေါ်၏၊ က ပဋာ ယေသံ အတ္ထိတိ ကပဋိကာ၊ မိမိအပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းရှိသူတို့။ (အပြစ်မရှိသည့်အနေအားဖြင့် ဟန်ဆောင် တတ်သူတို့)ဤသို့လည်း အနုဋီကာနည်းမှ တနည်းကြံသင့်၏။ ("သေယျထိဒံ, ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော" အစရှိသည်ဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခြင်းသည်)။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းချုံးခြင်းတည်း။ တံ၊ ထို အကျဉ်းချုံးခြင်းကို။ ကာတုံ, သက္ကာ၊ (ကသ္မာ၊ နည်း)။ တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော ။ ဝတ္ထုနော၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးဟူသော ဝတ္ထု၏။ သဗ္ဘာဝါ၊ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။