6. Aniccānupassīsuttavaṇṇanā
16. Chaṭṭhe aniccāti evaṃ paññāya pharanto anupassatīti aniccānupassī .
Aniccāti evaṃ saññā assāti aniccasaññī .
Aniccāti evaṃ ñāṇena paṭisaṃveditā assāti aniccapaṭisaṃvedī .
Satatan ti sabbakālaṃ .
Samitan ti yathā
M3.149 purimacittena pacchimacittaṃ samitaṃ samupagataṃ ghaṭṭitaṃ hoti , evaṃ .Abbokiṇṇan ti nirantaraṃ aññena cetasā asaṃmissaṃ .
Cetasā adhimuccamānoti cittena sanniṭṭhāpayamāno .
Paññāya pariyogāhamānoti vipassanāñāṇena anupavisamāno .
Apubbaṃ acariman ti apure apacchā ekakkhaṇeyeva .
Idha samasīsī kathito .
So catubbidho hoti rogasamasīsī , vedanāsamasīsī , iriyāpathasamasīsī , jīvitasamasīsīti .
Tattha yassa aññatarena rogena phuṭṭhassa sato rogavūpasamo ca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti , ayaṃ rogasamasīsī nāma .
Yassa pana aññataraṃ vedanaṃ vedayato vedanāvūpasamo ca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti , ayaṃ vedanāsamasīsī nāma .
Yassa pana ṭhānādīsu iriyāpathesu aññatarasamaṅgino vipassantassa iriyāpathassa pariyosānañca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti , ayaṃ iriyāpathasamasīsī nāma .
Yassa pana upakkamato vā sarasato vā jīvitapariyādānañca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti , ayaṃ jīvitasamasīsī nāma .
Ayamidha adhippeto .
Tattha
P4.7 kiñcāpi āsavapariyādānaṃ maggacittena , jīvitapariyādānaṃ cuticittena hotīti ubhinnaṃ ekakkhaṇe sambhavo nāma natthi .Yasmā panassa āsavesu khīṇamattesu paccavekkhaṇavārānantarameva jīvitapariyādānaṃ gacchati , antaraṃ na paññāyati , tasmā evaṃ vuttaṃ .
Antarāparinibbāyīti
V3.152 yo pañcasu suddhāvāsesu yattha katthaci uppanno nibbattakkhaṇe vā thokaṃ atikkamitvā vā vemajjhe ṭhatvā vā arahattaṃ pāpuṇāti , tassetaṃ nāmaṃ .Upahaccaparinibbāyīti yo tattheva āyuvemajjhaṃ atikkamitvā arahattaṃ pāpuṇāti .
Asaṅkhāraparinibbāyīti yo tesaṃyeva puggalānaṃ asaṅkhāreneva appayogena kilese khepeti .
Sasaṅkhāraparinibbāyīti yo sasaṅkhārena sappayogena kilese khepeti .
Uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti yo heṭṭhā catūsu suddhāvāsesu yattha katthaci nibbattitvā tato cuto anupubbena akaniṭṭhe uppajjitvā arahattaṃ pāpuṇāti .