Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

Sabbasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Sabbasuttavaṇṇanā

23. Sabba-saddoM2.285 pakaraṇavasena katthaci sappadesepi pavattatīti tato nivattanatthaṃ anavasesavisayena sabba-saddena visesetvā vuttaṃ ‘‘ sabbasabban ’’ ti , sabbameva hutvā sabbanti attho . Āyatanabhāvaṃ sabbaṃ āyatanasabbaṃ , sesadvayepi eseva nayo . TassaV2.5 avisayābhāvato na addiṭṭhamidhatthi kiñcīti . Idhāti nipātamattaṃ , idha vā sadevake loke , dassanabhūtena ñāṇena adiṭṭhaṃ nāma kiñci natthīti attho . Yadi evaṃ anumānavisayaṃ nu kho kathanti āha ‘‘ atho aviññātan ’’ ti . Aññesaṃ apaccakkhampi aviññātaṃ tassa kiñci natthīti adiṭṭhaṃ aviññātaṃ natthi . Paccuppannaṃ atītameva ñeyyaṃ gahitaṃ , anāgataṃ nu kho kathanti āha – ‘‘ ajānitabban ’’ ti , tassa kiñci natthīti ānetvā sambandho . Jānituṃ ñātuṃ asakkuṇeyyaṃ nāma tassa kiñci natthīti dassento āha ‘‘ sabbaṃ abhiññāsī ’’ tiādi . Sakalassa sakkāyadhammassa pariggahitattā sakkāyasabbaṃ . Sabbadhammesūti pañcannaṃ dvārānaṃ ārammaṇabhūtesu sabbesu dhammesu . Yasmā chasupi ārammaṇesu gahitesu padesasabbaṃ nāma na hoti , tasmā ‘‘ pañcārammaṇamattan ’’ ti vuttaṃ . Padesasabbaṃ sakkāyasabbaṃ na pāpuṇāti tassa tebhūmakadhammesu ekadesassa asaṅgaṇhanato . Sakkāyasabbaṃ āyatanasabbaṃ na pāpuṇāti lokuttaradhammānaṃ asaṅgaṇhanato . Āyatanasabbaṃ sabbasabbaṃ na pāpuṇāti . Yasmā āyatanasabbena catubhūmakadhammāva pariggahitā , na lakkhaṇapaññattiyo , yasmā sabbasabbaṃ dassentena buddhañāṇavisayo dassito , tasmā ‘‘ sabbasabbaṃ na pāpuṇātī ’’ ti etthāpi ‘‘ kasmā … pe … natthitāyā ’’ ti sabbaṃ ñātārammaṇeneva pucchāvissajjanaṃ kataṃ . ‘‘ Āyatanasabbepi idha vipassanupagadhammāva gahetabbā abhiññeyyaniddesavasenapi sammasanacārasseva icchitattā ’’ ti vadanti .
Paṭikkhipitvāti ‘‘ idaṃ sabbaṃ nāma na hotī ’’ ti evaṃ paṭikkhipitvā .
Tassāti ‘‘ aññaṃ sabbaṃ paññāpessāmī ’’ ti vadantassa . Vācāya vattabbavatthumattakamevāti vañjhāputtagaganakusumādivācā viya etassa vācāya kevalaṃ vattabbavatthukameva bhaveyya , na attho , vacanamattakamevāti atthoM2.286 .
Atikkamitvāti anāmasitvā aggahetvā .
Taṃ kissa hetūti vighātāpajjanaṃ kena hetunā .
Yathā taṃ avisayasmin ti yathā aññopi koci avisaye vāyamanto , evanti attho .
Aṭṭhakathāyaṃ pana yasmā pāḷiyaṃ ‘‘ taṃ kissa hetū ’’ ti vuttakāraṇameva upanayanavasena dassetuṃ ‘‘ yathā tan ’’ tiādi vuttaṃ . Kāraṇopanayanañca kāraṇamevāti ‘‘ yathāti kāraṇavacanan ’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Tenevāha ‘‘ evaṃ imasmimpi avisaye ’’ tiādi .