Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

Bhadrakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 12. Rāsiyasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Bhadrakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 12. Rāsiyasuttavaṇṇanā

364. Rāsiṃ katvā mārapāsavasena , tatrāpi antarabhedena vibhajitvā pucchitabbapañhe ekato rāsiṃ katvā .
Tapanaṃ attaparitāpanaṃ tapo , so etassa atthīti tapassī , taṃ tapassiṃ . So pana taṃ tapaṃ nissāya ṭhito nāma hotīti vuttaṃ ‘‘ tapanissitakan ’’ ti .
So pana anekākārabhedena lūkhaṃ pharusaṃ jīvanasīlattā lūkhajīvī nāma . Tenāha ‘‘ lūkhajīvikan ’’ ti .
Majjhimāya paṭipattiyā uppathabhāvena avaniyā gandhabbāti antā , tato eva lāmakattā antā . Lāmakampi ‘‘ anto ’’ ti vuccati ‘‘ antamidaṃ , bhikkhave , jīvikānaṃ ( itivu .91; saṃ . ni .3.80), eko anto ’’ ti evamādīsu ( saṃ . ni .2.15;3.90). Aṭṭhakathāyaṃ pana aññamaññaādhārabhāvaṃ urīkatvā ‘‘ koṭṭhāsā ’’ ti vuttaṃ .
Hīno gāmoti pāḷi . Gāma-saddoV2.96 hīnapariyāyoti adhippāyenāha ‘‘ gāmmo ’’ ti . Gāme bhavoti gāmmo . Gāma -saddo cettha gāmavāsivisayo ‘‘ gāmo āgato ’’ tiādīsu viya . Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ gāmavāsīnaṃ dhammo ’’ ti vuttaṃ , tesaṃ cārittanti attho .
Atta -saddo idha sarīrapariyāyo ‘‘ attantapo ’’ tiādīsu viyāti āha ‘‘ sarīradukkhakaraṇanti attho ’’ ti .
EtthātiM2.385 etasmiṃ tapanissitagarahitabbapade kasmā antadvayamajjhimapaṭipadāgahaṇaṃ ? Attakilamathānuyogo tāva gayhatu idamatthitāyāti adhippāyo .
Kāmabhogītapanissitakanijjaravatthūnaṃ dassane yathādhippetassa atthassa vibhajitvā kathanaṃ sambhavatīti te dassetvā adhippetattho kathito .
Tamatthan ti yo ‘‘ kāmabhogītapanissitakesu garahitabbeyeva garahati , pasaṃsitabbeyeva ca pasaṃsatī ’’ ti vutto attho , tamatthaṃ pakāsento .
Sāhasikakammenāti ayuttena kammena .
Dhammena ca adhammena cāti dhammikena adhammikena ca .
Ayoniso pavattaṃ bāhirakaṃ sandhāya codako ‘‘ kathan ’’ tiādimāha .
Itaro nayidaṃ tādisaṃ attaparitāpanaṃ adhippetaṃ , atha kho yoniso pavattaṃ sāsanikamevāti dassento ‘‘ caturaṅgavīriyavasena cā ’’ ti āha . Tattha ‘‘ kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatū ’’ tiādinā ( ma . ni .2.184; saṃ . ni .2.22.237; a . ni .2.5) nayena vuttā sarīrenirapekkhavipassanāya ussukkāpanavasena pavattā vīriyabhāvanā ‘‘ caturaṅgavīriyavasenā ’’ ti vuttā . Tathā abbhokāsikanesajjikatapādinissitāva kilesanimmathanayogyā vīriyabhāvanā ‘‘ dhutaṅgavasena cā ’’ ti vuttāti .
Ariyamaggena nissesakilesānaṃ pajahanā nijjarā . Sā ca attapaccakkhatāya sandiṭṭhikā tiṇṇaṃ mūlakilesānaṃ pajahanena ‘‘ tisso ’’ ti ca vuttā . Tenāha ‘‘ ekopī ’’ tiādi .