Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

Jambukhādakasaṃyuttaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

4. Jambukhādakasaṃyuttaṃ

1. Nibbānapañhasuttavaṇṇanā

314. NibbānaṃM2.366V2.79 āgammāti ettha āgammāti sabbasaṅkhārehi nibbinnassa visaṅkhāraninnassa gotrabhunā vivaṭṭitamānasassa maggena sacchikaraṇenāti attho . Sacchikiriyamānañhi taṃ adhigantvā ārammaṇapaccayabhūtañca paṭicca adhipatipaccayabhūte ca tasmiṃ paramassāsabhāvena vimuttasaṅkhārassa paramagatibhāvena ca patiṭṭhānabhūte patiṭṭhāya khayasaṅkhāto maggo rāgādike khepetīti taṃsacchikaraṇābhāve rāgādīnaṃ anuppattinirodhagamanābhāvato ‘‘ nibbānaṃ āgamma rāgo khīyatī ’’ ti vuttaṃ .
Imināva suttenāti imināva jambukhādakasuttena . Kilesakkhayamattaṃ nibbānanti vadeyya ‘‘ rāgakkhayo ’’ tiādinā sutte āgatattā . ‘‘ Kilesakkhayamattan ’’ ti avisesena vuttattā āha ‘‘ kassā ’’ tiādi . Addhā attanoti vakkhati ‘‘ parassa kilesakkhayena parassa nibbānasampatti na yuttā ’’ ti . Nibbānārammaṇakaraṇena gotrabhukkhaṇe kilesakkhayappattitā ca āpannāti āha – ‘‘ kiṃ pana tesu akhīṇesuyevā ’’ tiādi . Nanu ārammaṇakaraṇamattena kilesakkhayo anuppattoti na sakkā vattuṃ . Cittañhi atītānāgatādisabbaṃ ālambanaṃ karoti , na nipphannamevāti . Gotrabhūpi maggena yā kilesānaṃ anuppattidhammatā kātabbā , taṃ ārabbha pavattissatīti ? Na , appattanibbānassa nibbānārammaṇañāṇābhāvato . Na hi aññe dhammā viya nibbānaṃ , taṃ pana atigambhīrattā appattena ālambituṃ na sakkā , tasmā tena gotrabhunā pattabbena tikālikasabhāvātikkantagambhīrabhāvena bhavitabbaṃ , kilesakkhayamattataṃ vā icchato gotrabhuto puretaraṃ nipphannena kilesakkhayena bhavitabbaṃ . Appattakilesakkhayārammaṇakaraṇe hi sati gotrabhuto puretaracittānipi ālambeyyunti . Tasmātiādi vuttasseva atthassa nigamanaṃ . Taṃ panetaṃ nibbānaṃ . Rūpino dhammā arūpino dhammātiādīsūti ādi saddena lokuttaraanāsavādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo . Arūpadhammādibhāvaggahaṇena cassaV2.80 parinipphannatā dīpitā . Tenāha ‘‘ na kilesakkhayamattamevā ’’ ti . KilesakkhayamattatāyaM2.367 hi sati nibbānassa bahutā āpajjati ‘‘ yattakā kilesā khīyanti , tattakāni nibbānānī ’’ ti . Abhāvassabhāvato gambhīrādibhāvo asaṅkhatādibhāvo ca na siyā , vutto ca so nibbānassa , tasmāssa paccetabbo parinipphannabhāvo . Yasmā ca sammutisaccārammaṇaṃ saṅkhatadhammārammaṇaṃ vā samucchedavasena kilese pajahituṃ na sakkoti , yato mahaggatañāṇaṃ vipassanāñāṇaṃ vā kilesavikkhambhanavasena tadaṅgavasena vā pajahati , tasmā ariyamaggañāṇassa sammutisaccasaṅkhatadhammārammaṇehi viparītasabhāvena ārammaṇena bhavitabbaṃ . Tathā hi taṃ samucchedavasena kilese pajahīti evaṃ parinipphannāsaṅkhatasabhāvaṃ nibbānanti niṭṭhamettha gantabbanti . Nibbānapañhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 3-15. Dhammavādīpañhasuttādivaṇṇanā
316-328.
Pahāya gatattāti ariyamaggena jahitvā ñāṇagamanena gatattā . Suṭṭhu gatāti sammā gatā paṭipannāti sugatā .
Parijānanatthan ti tīhi pariññāhi parijānanatthaṃ .
Dukkhasaṅkhātoti ‘‘ dukkhan ’’ ti saṅkhātabbo viditabbo ca dukkhasabhāvo dhammo dukkhadukkhatā . Yasmā dukkhavedanāvinimuttasaṅkhatadhamme sukhavedanāya ca yathā idha saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatāti dukkhapariyāyo niruppateva , tasmā dukkhasabhāvo dhammo ekena dukkhasaddena visesetvā vutto ‘‘ dukkhadukkhatā ’’ ti .
Sesapadadvayeti saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatāti etasmiṃ padadvaye . Saṅkhārabhāvena dukkhasabhāvo saṅkhāradukkhatā . Sukhassa vipariṇāmanena dukkhasabhāvo vipariṇāmadukkhatā .
Dhammavādīpañhasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

16. Dukkarapañhasuttavaṇṇanā

329. PabbajjāyātiM2.368 pabbajitapaṭipattiyaṃ . Dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti dhammānudhammaṃ paṭipajjamāno bhikkhu . Pātan ti pāto . Nacirassan ti khippameva . Tenāha ‘‘ lahuyevā ’’ ti .
Dukkarapañhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . Jambukhādakasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā .