Caṇḍasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Tālapuṭasuttavaṇṇanā
354. Vāloti vuccati tālo , tassa tālapuṭaṃ nāma .
Yathā āmalakīphalasamānakaṃ , so pana tālasadisamukhavaṇṇattā tālapuṭoti evaṃnāmako .
Tenāha ‘‘ tassa kirā ’’ tiādi .
Abhinīhārasampanno anekesu kappesu sambhatasāvakabodhisambhāro .
Tathā hesa asītiyā mahāsāvakesu abbhantaro jāto .
Sahassaṃ denti naccaṃ passitukāmā .
Samajjavesan ti nepaccavesaṃ .
Kīḷaṃ katvāti naccakīḷitaṃ kīḷitvā , naccitvāti attho .
Pubbe tathāpavattavuttantadassane saccena , tabbipariyāye alikena .
Rāgapaccayāti rāguppattiyā kāraṇabhūtā .
Mukhato … pe … dassanādayoti ādi -saddena mukhato aggijālanikkhamadassanādike saṅgaṇhāti .
Aññe ca … pe … abhinayāti kāmassādasaṃyuttānaṃ siṅgārahassaabbhutarasānañceva ‘‘ aññe cā ’’ ti vuttasantabībhaccharasānañca dassanakā abhinayā .
Dosapaccayāti dosuppattiyā kāraṇabhūtā .
Hatthapādacchedādīti ādi -saddena saṅgahitānaṃ ruddavīrabhayānakarasānaṃ dassanakā abhinayā .
Mohapaccayāti mohuppattiyā kāraṇabhūtā .
Evamādayoti ādi -saddena saṅgahitānaṃ karuṇāsantabhayānakarasānaṃ dassanakā abhinayā .
Te hi rase sandhāya pāḷiyaṃ ‘‘ ye dhammā rajanīyā , ye dhammā dosanīyā , ye dhammā mohanīyā ’’ ti ca vuttaṃ .
Naṭavesaṃ
M2.380 gahetvāva paccanti kammasarikkhavipākavasena .
Taṃ sandhāyāti taṃ yathāvuttaṃ niraye paccanaṃ sandhāya .
Etaṃ ‘‘ pahāso nāma nirayo , tattha upapajjatī ’’ ti vuttaṃ .Yathā loke atthavisesavasena sakammakānipi padāni akammakāni bhavanti ‘‘ vimuccati puriso ’’ ti , evaṃ idha atthavisesavasena akammakaṃ sakammakaṃ katvā vuttaṃ –
‘‘ nāhaṃ , bhante , etaṃ rodāmī ’’ ti .
Ko
V2.92 pana so atthaviseso ?
Asahanaṃ akkhamanaṃ , tasmā na rodāmi na sahāmi , na akkhamāmīti attho .
Rodanakāraṇañhi asahanto tena abhibhūto rodati .
Tamevassa sakammakabhāvassa kāraṇabhūtaṃ atthavisesaṃ ‘‘ na assuvimocanamattenā ’’ ti vuttaṃ .Mataṃ vā , amma , rodantīti etthāpi mataṃ rodanti , tassa maraṇaṃ na sahanti , nakkhamantīti pākaṭoyamatthoti .