Issues
Select Version
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā
(SN) Saḷāyatanavagga-aṭṭhakathā

Samugghātasāruppasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

8. Samugghātasāruppasuttavaṇṇanā

30. Maññitaṃ nāma taṇhāmānadiṭṭhīhi gahetabbaṃ maññitaṃ . Sabbasmiṃ maññitanti sabbamaññitaṃ , tassa samugghāto setughāto , tadāvahaṃ sabbamaññitasamugghātasāruppaṃ . Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ maññitaṃ nāma cakkhādīsu eva uppajjati , nāññasmin ’’ ti dutiyanayo vutto . Anucchavikan ti anurūpaṃ avilomaṃ .
Idhāti idheva sāsane aññattha tadabhāvato .
‘‘ Taṇhā-mānadiṭṭhimaññitānan ’’ ti vuttaṃ maññitattayaṃ saparasantānesu paṭipakkhavasena yojetvā dassetuṃ ‘‘ cakkhuṃ ahanti vā ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha ‘‘ cakkhuṃ ahan ’’ ti iminā ajjhattavisayaṃ diṭṭhimaññitañca dasseti attābhinivesāhaṃkāradīpanato . ‘‘ Maman ’’ ti iminā taṇhāmaññitaṃ mānamaññitampi vā , pariggahamukhenapi seyyādito mānuppajjanato . Sesapadadvayepi iminā nayena maññitavibhāgo veditabbo .
Ahan ti attāva , so ca cakkhusmiṃ tadadhīnavuttittā ‘‘ paro ’’ ti na maññati . Mama kiñcanapalibodho cakkhusmiṃ sati labbhanato , asati na maññati tathāmaññitassa paccayaghātato . Sesapadadvayepi eseva nayo .
Ahaṃ cakkhuto niggatoti ‘‘ ahan ’’ ti vattabbo ayaṃ satto cakkhuto niggato tattha sukhumākārena upalabbhanato . Mama kiñcanapalibodho cakkhuto niggato tasmiṃ sati eva upalabbhanatoV2.9 . Sesadvayepi eseva nayo . Tattha paroti paro satto .
Mama cakkhūti na maññati yassa taṃ cakkhu , tassa ‘‘ ahan ’’ ti vattabbasseva abhāvato . Mamattabhūtan ti mama kāraṇaṃ .
Sesaṃ uttānameva .
Evametasmiṃ sutte cakkhurūpa-cakkhuviññāṇa-cakkhusamphassa-sukhadukkhādukkhamasukhavasena satta vārā cakkhudvāre , tathā sotadvārādīsūti cha sattakā dvecattālīsa . Puna sakkāyavasena ‘‘ sabbaṃ na maññatī ’’ tiādinā vuttaṃ , tena tecattālīsa . Puna tebhūmakavaṭṭaṃ ‘‘ loko ’’ ti gahetvā ‘‘ na kiñci loke upādiyatī ’’ tiM2.290 vuttaṃ , tena catucattālīsa honti . Evaṃ sabbathāpi catucattālīsāya ṭhānesu arahattaṃ pāpetvā vipassanā kathitāti veditabbā . ‘‘ Catucattālīsādhikasatesū ’’ ti kesuci potthakesu likhanti , sā ca pamādalekhā .