Dhātukathāpakaraṇa-mūlaṭīkā
Ganthārambhavaṇṇanā
Dhātukathāpakaraṇaṃ
M0.1V0.1 desento bhagavā yasmiṃ samaye desesi , taṃ samayaṃ dassetuṃ , vibhaṅgānantaraṃ desitassa pakaraṇassa dhātukathābhāvaṃ dassetuṃ vā ‘‘ aṭṭhārasahī ’’ tiādimāha .Tattha balavidhamanavisayātikkamanavasena devaputtamārassa , appavattikaraṇavasena kilesābhisaṅkhāramārānaṃ , samudayappahānapariññāvasena khandhamārassa , maccumārassa ca bodhimūle eva bhañjitattā parūpanissayarahitaṃ
V0.2 niratisayaṃ taṃ bhañjanaṃ upādāya bhagavā eva ‘‘ mārabhañjano ’’ ti thomito .Tattha māre abhañjesi , mārabhañjanaṃ vā etassa , na pararājādibhañjananti mārabhañjano .
Mahāvikkanto mahāvīriyoti mahāvīro .
Khandhādayo araṇantā dhammā sabhāvaṭṭhena dhātuyo , abhidhammakathādhiṭṭhānaṭṭhena vāti katvā tesaṃ kathanato imassa pakaraṇassa dhātukathāti adhivacanaṃ .
Yadipi aññesu ca pakaraṇesu te sabhāvā kathitā , ettha pana tesaṃ sabbesaṃ saṅgahāsaṅgahādīsu cuddasasu nayesu ekekasmiṃ kathitattā sātisayaṃ kathananti idameva evaṃnāmakaṃ .
Ekadesakathanameva hi aññattha katanti .
Khandhāyatanadhātūhi vā khandhādīnaṃ araṇantānaṃ saṅgahāsaṅgahādayo nayā vuttāti tattha mahāvisayānaṃ dhātūnaṃ
M0.2 vasena dhātūhi kathā dhātukathāti evaṃ assa nāmaṃ vuttanti veditabbaṃ .Dvidhā tidhā chadhā aṭṭhārasadhāti anekadhā dhātubhedaṃ pakāsesīti dhātubhedappakāsanoti .
Tassatthan ti tassā dhātukathāya atthaṃ .
A-kāre ā-kārassa lopo daṭṭhabbo .
‘‘ Yaṃ dhātukathan ’’ ti vā ettha pakaraṇanti vacanaseso sattannaṃ pakaraṇānaṃ kamena vaṇṇanāya pavattattāti tena yojanaṃ katvā tassa pakaraṇassa atthaṃ tassatthan ti a-kāralopo vā .
Tan ti taṃ dīpanaṃ suṇātha , taṃ vā atthaṃ taṃdīpanavacanasavanena upadhārethāti attho .
Samāhitāti nānākiccehi avikkhittacittā , attano citte āhitāti vā attho .
Ganthārambhavaṇṇanā niṭṭhitā .