Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Puggalapaññattipakaraṇa-mūlaṭīkā

3. Tikaniddesavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သေသသံဝရဘေဒေနာတိ၊ ကား။ မနောသံဝရဘေဒေန၊ မနောသံဝရ၏ ပျက်စီးခြင်းကြောင့်။ (ပါပဓမ္မော ၌ စပ်။) ဝါ၊ တနည်း။ သတိ သံဝရာဒိဘေဒေန၊ သတိသံဝရ အစရှိသည်တို့၏ ပျက်စီးခြင်းကြောင့်။ [သတိ သံဝရ ဟူသည် မနောသံဝရ အထူးပင်တည်း။ အာဒိ ဖြင့် ဉာဏသံဝရ, ခန္တိသံဝရ, စသည် အဋ္ဌသာလိနီနိက္ခေပကဏ္ဍ၌လာသော သံဝရတို့ကို ယူ။]
အကုသလသီလသမန္နာဂမေနာတိ၊ ကား။ ထပတိ၊ လက်သမား။ အကုသလာ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ သီလာ၊ သီလတို့ဟူသည်။ ကတမေ စ၊ အဘယ်သို့ နည်း။
အကုသလံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်သော။ ကာယကမ္မံ၊ ကာယကံ၎င်း။ အကုသလံ၊ သော။ ဝစီကမ္မံ၊ ဝစီကံ၎င်း။ ပါပကော၊ ယုတ်မာသော။ အာဇီဝေါ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၎င်းတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေဟိ၊ ဟောတော်မူအပ်သော သီလတို့နှင့်။ သမန္နာဂမေန၊ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်။ (ပါပဓမ္မော ၌စပ်။)
တဿ ဟိ (ပေ) ဧဝံ သာသင်္ကသမာစာရာ ဟောတီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ ဧဝံ၊ သို့။ သာသင်္ကော၊ ယုံမှားခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော။ သမာစာရော၊ အကျင့်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ရှိ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
သမာနဝီသယာနံ၊ တူသော ဟောရာရှိကုန်သော။ (သောတာပတ္တိဖလဋ္ဌ စသော အားဖြင့် တူသော ဟောရာရှိကုန်သော။) ပုဂ္ဂလာနံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ဝိသေသ ဒဿန ဝသေန၊ အထူးကို ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ကာယသက္ခီတိ အာဒိကံ၊ ကာယသက္ခိ အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ [သမာနဝိသယာနန္တိ ပဌမဖလာဒိကော သမာနော ဧဝ ရူပေါ ဝိသယော ဧတေသန္တိ သမာနဝိသယာ၊ တေသံ၊ အနူ။ (သောတာပတ္တိ ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်မှစ၍ အရဟတ္တ မဂ္ဂဋ္ဌ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်အောင် ကာယသက္ခိ, ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တ, သဒ္ဒါဝိမုတ္တဟု ခေါ်၏။ ဤသို့ ဟောရာ အနက်တူသောကြောင့် ထို ၃ မျိုး၏ အထူးကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ ဟောတော်မူသည်။]
သမာဓိ ဝါ အာဒီတိ၊ ကား။ ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ လောကုတ္တရမော၊ လောကုတ္တရတရားတို့သည်။ ပရမတ္ထတော၊ ပရမတ္ထအားဖြင့်။ ဝါ၊ အစစ်အမှန်အနက်အားဖြင့်။ သာသနံ၊ သာသနာတော်တည်း။ ဝါ၊ ဘုရားအဆုံးအမ တော်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဒတ္ထော၊ ထို လောကုတ္တရာတရားဟူသော အကျိုးရှိသော။ ပါဒကသမာဓိ၊ အခြေခံသမာဓိကို။ တဿ၊ ထို လောကုတ္တရာဖြစ်သော သာသနာတော်၏။ အာဒိ၊ အစဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ အပ်ပြီ။ တဒါသန္နတ္တာ၊ ထို လောကုတ္တရာ တရားနှင့်နီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိပဿနာ၊ ကို။ (အာဒိ၊ ဟူ၍။ သင်္ဂဟကာရေနဝုတ္တာ၊ အပ်ပြီ။ နောက် ဒုတိယနည်း၌ ဆိုအပ်ပြီ။) တဿ၊ ထို ပရမတ္ထသာသန၏။ မူလေကဒေသတ္တာ၊ အရင်းမူလ အစ၏ အဖြစ်ဖြင့် တစိတ်တဒေသ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မဂ္ဂေါ၊ ကို။ (အာဒိ၊ ဟူ၍။ သင်္ဂဟကာရေန ဝုတ္တော၊ အပ်ပြီ။ နောက်တတိယနည်း၌ ဆိုအပ်ပြီ။) [ထိုနည်း၌ မဂ်သည် လောကုတ္တရဓမ္မဟူသော သာသနာ၏ အစလည်း ဟုတ်၏။ တစိတ်တပိုင်း အဖြစ်ဖြင့်လည်း ပါဝင်၏။]
ဥစ္ဆင်္ဂေါ ဝိယ ဥစ္ဆင်္ဂပညော ပုဂ္ဂလော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ၊ ဟူသော စကားကို။ (ဝုတ္တံ ၌ စပ်။) ဥစ္ဆင်္ဂသဒိသပညတာယ ဧဝ၊ ရင်ခွင်နှင့်တူသော ပညာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာ။ ဝါ၊ ရင်ခွင်၌ ပညာနှင့်တူသော ပညာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာ။ ပညာ၊ သည်။ (ဥစ္ဆင်္ဂေါ) ဝိယ၊ ရင်ခွင်နှင့်တူသကဲ့သို့။ ပုဂ္ဂလောပိ၊ သည်လည်း။ ဥစ္ဆင်္ဂေါ ဝိယ၊ ရင်ခွင့်နှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ။ (ကသ္မာ၊ နည်း)။ တသ္မိံ၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်၌။ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ အစိရဋ္ဌာနတော၊ ကြာမြင့်စွာ မတည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ အဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့်။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။
ဟိ၊ မှန်။ ဥစ္ဆင်္ဂသဒိသပညောတိ အတ္ထောတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) ဝက္ခတိ၊ ဆိုလတ္တံ့။
စ၊ ဆက်။ ပညာ၊ သည်။ ဥစ္ဆင်္ဂသဒိသာ၊ ရင်ခွင့်နှင့်တူသည်။ (ဟောတိ) ယထာ၊ သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ပညာ ဧဝ၊ သည်ပင်။ နိကုဇ္ဇကုမ္ဘသဒိသာ၊ မှောက်ထားအပ်သော အိုးနှင့်တူသည်။ (‌ဟောတိ)၊ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ (ကသ္မာ) တတ္ထ၊ ထို ပညာ၌။ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ အနဝဋ္ဌာနတော၊ သက်ဝင်၍ မတည်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၏။ စိရဋ္ဌာနတော၊ ကြာမြင့်စွာ တည်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ တိရဋ္ဌာနတော စ၊ ခိုင်မြဲစွာ တည်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ပါသာဏလေခသဒိသာ၊ ကျောက်၌ ရေးသားအပ်သော အရေးအသားနှင့်တူသော။ ပရာပရာဓနိဗ္ဗတ္တာ၊ သူတပါးတို့က မိမိအပေါ်၌ ပြစ်မှားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော။ ကောဓလေခါ၊ ကောဓ တည်းဟူသော အရေး အသားသည်။ (အတ္ထိ)၊ သော၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ပါသာဏလေခူပမသမန္နာဂတော၊ ကျောက်၌ ရေးအပ်သော အရေးအသားဟူသော ဥပမာရှိသော ကောဓနှင့် ပြည့်စုံသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။) ပါသာဏလေခူပမောတိ၊ ပါသာလေခူပမ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော၊ ဣတရေပိ၊ ပါသာဏလေခူပမ ပုဂ္ဂိုလ်မှ တပါး ကုန်သော ပထဝိလေခူပမ, ဥဒကလေခူပမပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။ ဧဝံ၊ ဤအတူတည်း။
သုတာဒိဝတ္ထုရဟိတော၊ မာန်မာန၏ တည်ရာဖြစ်သော သုတ အစရှိသော ဝတ္ထုမှ ကင်းသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။ တုစ္ဆမာနော၊ အချည်းအနှီးသော မာနသည်။ ဝါ၊ ကို။ န ဠောဝိယ၊ ကျူနှင့်တူ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ "နဠော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဧတဿ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဥဂ္ဂတော၊ အချည်းနှီးတက်ကြွားသော။ သော နဠော၊ ထိုကျူပင်နှင့် တူသော မာနသည်။ အတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သော၊ သည်။ ဥန္နဠော၊ မည်၏။
သီလကထာ စ နော ဘဝိဿတီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သော။ သီလကထာဘဝနံ၊ သီလကထာ၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။ ပဌမာရမ္ဘော၊ ပဌမ စတည်၍ အားထုတ်ခြင်းသည်။ (သမာနောပိ၊ သော်လည်း.) ဒုဿီလေန၊ ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ) နေဝ သီလကထာဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
တတ္ထ တတ္ထာတိ၊ ကား။ ပညာယ၊ ဖြင့်။ သောဓေတဗ္ဗော စ၊ သုတ်သင်ထိုက်သည်လည်းဖြစ်သော။ (ပညာယ) ဝဍ္ဎေတဗ္ဗေ စ၊ တိုးပွားစေထိုက်သည်လည်း ဖြစ်သော။ တသ္မိံ တသ္မိံ အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗ၊ ထိုထိုချီးမြောက်ထိုက်သော ဌာန၌။ အဓိသီလံ၊ လွန်ကဲသော သီလကို။ [အနု၌ "အဓိသီလံ" ဟု ရှိ၏။] နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဥပ္ပန္နပညာယ၊ ဖြစ်သော ပညာဖြင့်။ အနုဂ္ဂဏှာတိ နာမ၊ ချီးမြောက်သည် မည်၏။ ဣတိအတ္ထော၊
ဂူထကူပေါဝိယ ဒုဿီလျန္တိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ ဒုဿီလျဿ၊ သီလမရှိသူ၏ အဖြစ်၏။ ဂူထသဒိသတ္တမေဝ၊ မစင်နှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကိုသာ။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊
နော စ သမ္မာ ပညပေတုံ သက္ကောန္တီတိ၊ ဟူသော စကားကို။ ယေဘုယေန၊ များသော အားဖြင့်။ (သမ္မာ၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်မှန်စွာ။ ပညပေတုံ၊ ပညတ်ခြင်းငှါ။) န သက္ကောန္တိ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်။ ဣတိ ဣမံအတ္ထံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ [သရဘင်္ဂစသော ဘုရားအလောင်း ဆရာကြီးတို့ကား မှန်ကန်စွာ ပညတ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် "ယေဘုယျေန" ဟု ဆိုသည်။] ဝါ၊ တနည်း။ တထာဂတေ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဥပ္ပန္နေ၊ ပွင့်တော်မူလသော်။ တသ္မိံ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၌။ အနာဒရိယံ၊ လေးစားခြင်းမရှိသူ၏ အဖြစ်ကို။ ကတွာ၊ ၍။ သမာပတ္တိံ၊ သမာပတ်ကို။ ဥပ္ပါဒေတုံ၊ ဖြစ်စေခြင်းငှါ။ ဝါယမန္တဿ၊ လုံ့လပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ အသမတ္ထဘာဝံ၊ မစွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို။ (သန္ဓာယ ဝုတ္တံ)၊
ဝါ၊ တနည်း။ ပူရဏာဒယော၊ ပူရဏကဿပ အစရှိကုန်သော။ တိတ္ထိယာ၊ တိတ္ထိတို့ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) အဓိပ္ပေတာ၊
တိကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ။