Issues
Select Version
Cūḷaniddesapāḷi

9. Todeyyamāṇavapucchāniddeso

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Todeyyamāṇavapucchāniddeso

57.
YasmiṃT0.169V0.117 kāmā na vasanti ,[ iccāyasmā todeyyo ]
Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa kīdiso .
Yasmiṃ kāmā na vasantīti yasmiṃ kāmā na vasanti na saṃvasanti na āvasanti na parivasantīti – yasmiṃ kāmā na vasanti .
Iccāyasmā todeyyoti .
Iccāti padasandhi … pe … padānupubbatāpetaṃ – iccāti .
Āyasmāti piyavacanaṃ … pe ….
Todeyyoti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ … pe … abhilāpoti – iccāyasmā todeyyo .
Taṇhā yassa na vijjatīti taṇhā yassa natthi na sati na saṃvijjati nupalabbhati ñāṇagginā daḍḍhāti – taṇhā yassa na vijjati .
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇoti kathaṃkathā ca yo tiṇṇo uttiṇṇo nitthiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivattoti – kathaṃkathā ca yo tiṇṇo .
Vimokkho tassa kīdisoti vimokkho tassa kīdiso kiṃsaṇṭhito kiṃpakāro kiṃpaṭibhāgo icchitabboti vimokkhaṃ pucchatīti – vimokkhoT0.170 tassa kīdiso .
Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Yasmiṃ kāmā na vasanti ,[ iccāyasmā todeyyo ]
Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa kīdiso ’’ ti .
58.
YasmiṃM0.131 kāmā na vasanti ,[ todeyyāti bhagavā ]
Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa nāparo .
Yasmiṃ kāmā na vasantīti .
Yasmin ti yasmiṃ puggale arahante khīṇāsave .
Kāmāti uddānatoV0.118 dve kāmā – vatthukāmā ca kilesakāmā ca … pe … ime vuccanti vatthukāmā … pe … ime vuccanti kilesakāmā .
Yasmiṃ kāmā na vasantīti yasmiṃ kāmā na vasanti na saṃvasanti na āvasanti na parivasantīti – yasmiṃ kāmā na vasanti .
Todeyyāti bhagavāti .
Todeyyāti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ nāmena ālapati .
Bhagavāti gāravādhivacanametaṃ … pe … sacchikā paññatti , yadidaṃ bhagavāti – todeyyāti bhagavā .
Taṇhā yassa na vijjatīti .
Taṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā .
Yassāti arahato khīṇāsavassa .
Taṇhā yassa na vijjatīti taṇhā yassaT0.171 natthi na sati na saṃvijjati nupalabbhati , pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti – taṇhā yassa na vijjati .
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇoti kathaṃkathā vuccati vicikicchā .
Dukkhe kaṅkhā … pe … chambhitattaṃ cittassa manovilekho .
Yoti yo so arahaṃ khīṇāsavo .
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇoti kathaṃkathā ca yo tiṇṇo uttiṇṇo nitthiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivattoti – kathaṃkathā ca yo tiṇṇo .
Vimokkho tassa nāparoti natthi tassa aparo vimokkho .
Yena vimokkhena vimucceyya vimutto so .
Kataṃ tassa vimokkhena karaṇīyanti – vimokkho tassa nāparo .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Yasmiṃ kāmā na vasanti ,[ todeyyāti bhagavā ]
Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa nāparo ’’ ti .
59.
NirāsasoM0.132 so uda āsasāno , paññāṇavā so uda paññakappī ;
Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ , taṃ me viyācikkha samantacakkhu .
Nirāsaso so uda āsasānoti nittaṇho so , udāhuT0.172 sataṇho rūpe āsīsati [ āsiṃsati ( syā .)], sadde … pe … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … kulaṃ … gaṇaṃ … āvāsaṃ … lābhaṃ … yasaṃ … pasaṃsaṃ … sukhaṃ … cīvaraṃ … piṇḍapātaṃ … senāsanaṃ … gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ … kāmadhātuṃV0.119 … rūpadhātuṃ … arūpadhātuṃ … kāmabhavaṃ … rūpabhavaṃ … arūpabhavaṃ … saññābhavaṃ … asaññābhavaṃ … nevasaññānāsaññābhavaṃ … ekavokārabhavaṃ … catuvokārabhavaṃ … pañcavokārabhavaṃ … atītaṃ … anāgataṃ … paccuppannaṃ … diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme āsīsati sādiyati pattheti piheti abhijappatīti – nirāsaso so uda āsasāno .
Paññāṇavā so uda paññakappīti .
Paññāṇavā soti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī .
Uda paññakappīti udāhu aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā taṇhākappaṃ vā diṭṭhikappaṃ vā kappeti janeti sañjaneti nibbatteti abhinibbattetīti – paññāṇavā so uda paññakappī .
Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññan ti .
Sakkāti sakko bhagavā .
Sakyakulā pabbajitotipi sakko .
Atha vā , aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko .
Tassimāni dhanāni , seyyathidaṃ – saddhādhanaṃ sīladhanaṃ hiridhanaṃ ottappadhanaṃ sutadhanaṃ cāgadhanaṃ paññādhanaṃ satipaṭṭhānadhanaṃ sammappadhānadhanaṃ iddhipādadhanaṃ indriyadhanaṃ baladhanaṃ bojjhaṅgadhanaṃ maggadhanaṃ phaladhanaṃ nibbānadhananti .
Tehi anekavidhehi dhanaratanehiT0.173 aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko .
Atha vā , pahu visavī alamatto sūro vīro vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṃsotipi sakko .
Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññan ti sakka yathāhaṃ muniṃ jāneyyaṃ ājāneyyaṃ vijāneyyaṃ paṭivijāneyyaṃ paṭivijjheyyanti – muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ .
TaṃM0.133 me viyācikkha samantacakkhūti .
Tan ti yaṃ pucchāmi yaṃ yācāmi yaṃ ajjhesāmi yaṃ pasādemi .
Viyācikkhāti ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi .
Samantacakkhūti samantacakkhu vuccati sabbaññutañāṇaṃ … pe … tathāgato tena samantacakkhūti – taṃ me viyācikkha samantacakkhu .
Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Nirāsaso so uda āsasāno , paññāṇavā so uda paññakappī ;
Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ , taṃ me viyācikkha samantacakkhū ’’ ti .
60.
Nirāsaso so na ca āsasāno , paññāṇavā so na ca paññakappī ;
Evampi todeyya muniṃ vijāna , akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ .
NirāsasoV0.120 so na ca āsasānoti nittaṇho so .
Na so sataṇhoT0.174 rūpe nāsīsati .
Sadde … pe … gandhe … diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme nāsīsati na icchati na sādiyati na pattheti na piheti nābhijappatīti – nirāsaso so na ca āsasāno .
Paññāṇavā so na ca paññakappīti .
Paññāṇavāti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī .
Na ca paññakappīti aṭṭhasamāpattiñāṇena vā pañcābhiññāñāṇena vā micchāñāṇena vā taṇhākappaṃ vā na kappeti diṭṭhikappaṃ vā na kappeti na janeti na sañjaneti na nibbatteti nābhinibbattetīti – paññāṇavā so na ca paññakappī .
Evampi todeyya muniṃ vijānāti .
Munīti monaṃ vuccati ñāṇaṃ … pe … saṅgajālamaticca so muni .
Evampi todeyya muniṃ vijānāti todeyya , evaṃ muniṃ jāna paṭijāna paṭivijāna paṭivijjhāti – evampi todeyya muniṃ vijāna .
Akiñcanaṃ kāmabhave asattan ti .
Akiñcanan ti rāgakiñcanaṃ dosakiñcanaṃ mohakiñcanaṃ mānakiñcanaṃ diṭṭhikiñcanaṃ kilesakiñcanaṃ duccaritakiñcanaṃ .
Yassetāni [ yassete ( syā .)] kiñcanāniM0.134 [ kiñcanā ( syā .)] pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni , so vuccati akiñcano .
Kāmāti uddānato dve kāmā – vatthukāmā ca kilesakāmā ca … pe … ime vuccanti vatthukāmā … pe … ime vuccanti kilesakāmā .
Bhavāti dve bhavā – kammabhavoT0.175 ca paṭisandhiko ca punabbhavo … pe … ayaṃ paṭisandhiko punabbhavo .
Akiñcanaṃ kāmabhave asattan ti akiñcanaṃ puggalaṃ kāme ca bhave ca asattaṃ alaggaṃ alaggitaṃ apalibuddhaṃ nikkhantaṃ nissaṭaṃ vippamuttaṃ visaññuttaṃ vimariyādikatena cetasā viharantanti – akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Nirāsaso so na ca āsasāno , paññāṇavā so na ca paññakappī ;
Evampi todeyya muniṃ vijāna , akiñcanaṃ kāmabhave asattanti .
Saha gāthāpariyosānā … pe … satthā me bhante bhagavā , sāvakohamasmīti .
Todeyyamāṇavapucchāniddeso navamo .