12. Bhadrāvudhamāṇavapucchāniddeso
70.
Okañjahaṃ
T0.197 taṇhacchidaṃ anejaṃ ,[ iccāyasmā bhadrāvudho ]Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ ;
Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ , sutvāna nāgassa apanamissanti [ apagamissanti ( ka .)] ito .
Okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejan ti .
Okañjahan ti rūpadhātuyā yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upāyupādānā [ upayupādānā ( ka .)] cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā , te buddhassa bhagavato pahīnā
V0.134 ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .Tasmā buddho okañjaho .
Vedanādhātuyā … pe … saññādhātuyā … saṅkhāradhātuyā … viññāṇadhātuyā yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā , te buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā buddho okañjaho .
Taṇhacchidan ti .
Taṇhāti rūpataṇhā … pe … dhammataṇhā .
Sā taṇhā buddhassa bhagavato chinnā ucchinnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā .
Tasmā buddho taṇhacchido .
Anejoti ejā vuccati taṇhā .
Yo rāgo sārāgo
T0.198 … pe … abhijjhā lobho akusalamūlaṃ .Sā ejā taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā buddho anejo .
Ejāya pahīnattā anejo bhagavā lābhepi na iñjati , alābhepi na iñjati , yasepi na iñjati , ayasepi na iñjati , pasaṃsāyapi na iñjati , nindāyapi na iñjati , sukhepi na iñjati , dukkhepi na iñjati na calati na vedhati na pavedhati na sampavedhatīti .
Tasmā buddho anejoti
M0.149 – okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ .Iccāyasmā bhadrāvudhoti .
Iccāti padasandhi … pe … āyasmāti , piyavacanaṃ … pe … bhadrāvudhoti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ … pe … abhilāpoti – iccāyasmā bhadrāvudho .
Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttan ti nandī vuccati taṇhā .
Yo rāgo sārāgo … pe … abhijjhā lobho akusalamūlaṃ .
Sā nandī sā taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā buddho nandiñjaho .
Oghatiṇṇan ti bhagavā kāmoghaṃ tiṇṇo bhavoghaṃ tiṇṇo diṭṭhoghaṃ tiṇṇo avijjoghaṃ tiṇṇo sabbasaṃsārapathaṃ tiṇṇo uttiṇṇo nitthiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivatto .
So vutthavāso ciṇṇacaraṇo … pe … jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa
T0.199 punabbhavoti – nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ .Vimuttan ti bhagavato rāgā cittaṃ muttaṃ vimuttaṃ suvimuttaṃ , dosā cittaṃ … mohā cittaṃ … pe … sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṃ muttaṃ vimuttaṃ suvimuttanti – nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ .
Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhan ti .
Kappāti dve kappā – taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca … pe … ayaṃ taṇhākappo … pe … ayaṃ diṭṭhikappo .
Buddhassa bhagavato taṇhākappo pahīno diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho .
Taṇhākappassa pahīnattā diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā tasmā buddho kappañjaho
V0.135 .Abhiyāceti yācāmi abhiyācāmi ajjhesāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi jappāmi abhijappāmi .
Sumedhā vuccati paññā .
Yā paññā pajānanā … pe … amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi .
Bhagavā imāya medhāya paññāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato .
Tasmā buddho sumedhoti – kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ .
Sutvāna nāgassa apanamissanti itoti .
Nāgassāti nāgo .
Bhagavā āguṃ na karotīti nāgo , na gacchatīti nāgo , na āgacchatīti nāgo … pe … evaṃ bhagavā na gacchatīti nāgo .
Sutvāna nāgassa apanamissanti itoti tuyhaṃ vacanaṃ byappathaṃ desanaṃ anusāsanaṃ anusiṭṭhaṃ
T0.200 sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvā ito apanamissanti vajissanti pakkamissanti disāvidisaṃ gamissantīti – sutvāna nāgassa apanamissanti ito .Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Okañjahaṃ
M0.150 taṇhacchidaṃ anejaṃ ,[ iccāyasmā bhadrāvudho ]Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ ;
Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ , sutvāna nāgassa apanamissanti ito ’’ ti .
71.
Nānājanā janapadehi saṅgatā , tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā ;
Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi , tathā hi te vidito esa dhammo .
Nānājanā janapadehi saṅgatāti .
Nānājanāti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca .
Janapadehi saṅgatāti aṅgā ca magadhā ca kaliṅgā ca kāsiyā ca kosalā ca vajjiyā ca mallā ca cetiyamhā ca [ cetiyamhā ca sāgaramhā ca ( syā .)] vaṃsā ca kurumhā ca pañcālā ca macchā ca surasenā ca assakā ca avantiyā ca yonā [ yonakā ( ka .) mahāni .55] ca kambojā ca .
Saṅgatāti saṅgatā samāgatā samohitā sannipatitāti – nānājanā janapadehi saṅgatā .
Tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānāti .
Vīrāti vīro .
Bhagavā vīriyavāti vīro , pahūti vīro , visavīti vīro , alamattoti
T0.201 vīro , vigatalomahaṃsotipi vīro .Virato idha sabbapāpakehi , nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so ;
So vīriyavā padhānavā , vīro tādi pavuccate tathattāti .
Tava
V0.136 vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānāti tuyhaṃ vacanaṃ byappathaṃ desanaṃ anusāsanaṃ anusiṭṭhaṃ .Abhikaṅkhamānāti abhikaṅkhamānā icchamānā sādiyamānā patthayamānā pihayamānā abhijappamānāti – tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā .
Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohīti .
Tesan ti tesaṃ khattiyānaṃ brāhmaṇānaṃ vessānaṃ suddānaṃ gahaṭṭhānaṃ pabbajitānaṃ devānaṃ manussānaṃ .
Tuvan ti bhagavantaṃ bhaṇati .
Sādhu viyākarohīti sādhu ācikkhāhi desehi
M0.151 paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti – tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi .Tathā hi te vidito esa dhammoti tathā hi te vidito tulito tīrito vibhūto vibhāvito esa dhammoti – tathā hi te vidito esa dhammo .
Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Nānājanā janapadehi saṅgatā , tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā ;
Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi , tathā
T0.202 hi te vidito esa dhammo ’’ ti . 72.
Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ ,[ bhadrāvudhāti bhagavā ]
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe ;
Yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti , teneva māro anveti jantuṃ .
Ādānataṇhaṃ vinayetha sabban ti ādānataṇhaṃ vuccati rūpataṇhā … pe … ādānataṇhāti kiṃkāraṇā vuccati ādānataṇhā ?
Tāya taṇhāya rūpaṃ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti abhinivisanti .
Vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … gatiṃ … upapattiṃ … paṭisandhiṃ … bhavaṃ … saṃsāraṃ … vaṭṭaṃ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti abhinivisanti .
Taṃkāraṇā vuccati ādānataṇhā .
Ādānataṇhaṃ vinayetha sabban ti sabbaṃ ādānataṇhaṃ vinayeyya paṭivinayeyya pajaheyya vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṃ gameyyāti – ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ .
Bhadrāvudhāti bhagavāti .
Bhadrāvudhāti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ nāmena ālapati .
Bhagavāti gāravādhivacanametaṃ … pe … sacchikā paññatti , yadidaṃ bhagavāti – bhadrāvudhāti bhagavā .
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjheti .
Uddhan ti anāgataṃ ;
adhoti atītaṃ ;
tiriyañcāpi majjheti
V0.137 paccuppannaṃ .Uddhan ti devaloko ;
adhoti nirayaloko ;
tiriyañcāpi majjheti manussaloko .
Atha vā , uddhan ti kusalā dhammā ;
adhoti akusalā dhammā ;
tiriyañcāpi majjheti abyākatā dhammā .
Uddhan ti arūpadhātu ;
adhoti kāmadhātu ;
tiriyañcāpi
T0.203 majjheti rūpadhātu .Uddhan ti sukhā vedanā ;
adhoti dukkhā vedanā ;
tiriyañcāpi majjheti adukkhamasukhā vedanā .
Uddhan ti uddhaṃ pādatalā ;
adhoti
M0.152 adho kesamatthakā ;tiriyañcāpi majjheti vemajjheti – uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe .
Yaṃ yañhi lokasmimupādiyantīti yaṃ yaṃ rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti abhinivisanti .
Lokasmin ti apāyaloke … pe … āyatanaloketi – yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti .
Teneva māro anveti jantun ti teneva kammābhisaṅkhāravasena paṭisandhiko khandhamāro dhātumāro āyatanamāro gatimāro upapattimāro paṭisandhimāro bhavamāro saṃsāramāro vaṭṭamāro anveti anugacchati anvāyiko hoti .
Jantun ti sattaṃ janaṃ naraṃ māṇavaṃ [ mānavaṃ ( syā .)] posaṃ puggalaṃ jīvaṃ jāguṃ jantuṃ indaguṃ manujanti – teneva māro anveti jantuṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ ,[ bhadrāvudhāti bhagavā ]
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe ;
Yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti , teneva māro anveti jantun ’’ ti .
73.
Tasmā
T0.204 pajānaṃ na upādiyetha , bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke ;Ādānasatte iti pekkhamāno , pajaṃ imaṃ maccudheyye visattaṃ .
Tasmā pajānaṃ na upādiyethāti .
Tasmāti tasmā taṃkāraṇā taṃhetu tappaccayā taṃnidānā , etaṃ ādīnavaṃ sampassamāno ādānataṇhāyāti – tasmā .
Pajānan ti jānanto pajānanto ājānanto vijānanto paṭivijānanto paṭivijjhanto ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā ’’ ti … pe …‘‘ yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ’’ ti jānanto pajānanto ājānanto vijānanto paṭivijānanto paṭivijjhanto .
Na upādiyethāti rūpaṃ nādiyeyya na upādiyeyya na gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniviseyya ;
vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … gatiṃ
V0.138 … upapattiṃ … paṭisandhiṃ … bhavaṃ … saṃsāraṃ … vaṭṭaṃ nādiyeyya na upādiyeyya na gaṇheyya na parāmaseyya nābhiniviseyyāti – tasmā pajānaṃ na upādiyetha .Bhikkhu
M0.153 sato kiñcanaṃ sabbaloketi .Bhikkhūti puthujjanakalyāṇako vā bhikkhu , sekkho vā bhikkhu .
Satoti catūhi kāraṇehi sato – kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ bhāvento sato … pe … so vuccati satoti – bhikkhu sato .
Kiñcanan ti kiñci rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ .
Sabbaloketi
T0.205 sabbaapāyaloke sabbamanussaloke sabbadevaloke sabbakhandhaloke sabbadhātuloke sabbaāyatanaloketi – bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke .Ādānasatte iti pekkhamānoti ādānasattā vuccanti ye rūpaṃ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti abhinivisanti ;
vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … gatiṃ … upapattiṃ … paṭisandhiṃ … bhavaṃ … saṃsāraṃ … vaṭṭaṃ ādiyanti upādiyanti gaṇhanti parāmasanti abhinivisanti .
Itīti padasandhi … pe … padānupubbatāpetaṃ itīti .
Pekkhamānoti pekkhamāno dakkhamāno dissamāno passamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti – ādānasatte iti pekkhamāno .
Pajaṃ imaṃ maccudheyye visattan ti .
Pajāti sattādhivacanaṃ maccudheyyā vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca .
Pajā maccudheyye māradheyye maraṇadheyye sattā visattā āsattā laggā laggitā palibuddhā .
Yathā bhittikhile vā nāgadante vā bhaṇḍaṃ sattaṃ visattaṃ āsattaṃ laggaṃ laggitaṃ palibuddhaṃ , evameva pajā maccudheyye māradheyye maraṇadheyye sattā visattā āsattā laggā laggitā palibuddhāti – pajaṃ imaṃ maccudheyye visattaṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Tasmā pajānaṃ na upādiyetha , bhikkhu
T0.206 sato kiñcanaṃ sabbaloke ;Ādānasatte iti pekkhamāno , pajaṃ imaṃ maccudheyye visattan ’’ ti .
Saha gāthāpariyosānā … pe … satthā me bhante bhagavā , sāvakohamasmīti .
Bhadrāvudhamāṇavapucchāniddeso dvādasamo .