13. Udayamāṇavapucchāniddeso
74.
Jhāyiṃ
T0.207V0.139M0.154 virajamāsīnaṃ ,[ iccāyasmā udayo ]Katakiccaṃ anāsavaṃ ;
Pāraguṃ sabbadhammānaṃ , atthi pañhena āgamaṃ ;
Aññāvimokkhaṃ pabrūhi [ saṃbrūhi ( syā .)], avijjāya pabhedanaṃ .
Jhāyiṃ virajamāsīnan ti .
Jhāyin ti jhāyī bhagavā .
Paṭhamenapi jhānena jhāyī , dutiyenapi jhānena jhāyī , tatiyenapi jhānena jhāyī , catutthenapi jhānena jhāyī , savitakkasavicārenapi jhānena jhāyī , avitakkavicāramattenapi jhānena jhāyī , avitakkaavicārenapi jhānena jhāyī , sappītikenapi jhānena jhāyī , nippītikenapi jhānena jhāyī , sātasahagatenapi jhānena jhāyī , upekkhāsahagatenapi jhānena jhāyī , suññatenapi jhānena jhāyī , animittenapi jhānena jhāyī , appaṇihitenapi jhānena jhāyī , lokiyenapi jhānena jhāyī , lokuttarenapi jhānena jhāyī jhānarato ekattamanuyutto sadatthagarukoti – jhāyiṃ .
Virajan ti rāgo rajo , doso rajo , moho rajo , kodho rajo , upanāho rajo … pe … sabbākusalābhisaṅkhārā rajā .
Te rajā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā
T0.208 buddho arajo virajo nirajo rajāpagato rajavippahīno rajavippayutto sabbarajavītivatto .Rāgo rajo na ca pana reṇu vuccati ,
Rāgassetaṃ adhivacanaṃ rajoti ;
Etaṃ rajaṃ vippajahitvā [ paṭivinoditvā ( ka .) mahāni .209] cakkhumā , tasmā jino vigatarajoti vuccati .
Doso rajo na ca pana reṇu vuccati , dosassetaṃ adhivacanaṃ rajoti ;
Etaṃ rajaṃ vippajahitvā cakkhumā , tasmā jino vigatarajoti vuccati .
Moho
M0.155 rajo na ca pana reṇu vuccati , mohassetaṃ adhivacanaṃ rajoti ;Etaṃ rajaṃ vippajahitvā cakkhumā , tasmā jino vigatarajoti vuccatīti .
–
Virajaṃ
V0.140 … pe ….Āsīnan ti nisinno bhagavā pāsāṇake cetiyeti – āsīno .
Nagassa [ nagarassa ( ka .)] passe āsīnaṃ , muniṃ dukkhassa pāraguṃ ;
Sāvakā payirupāsanti , tevijjā maccuhāyinoti .
Evampi bhagavā āsīno .
Atha vā , bhagavā sabbossukkapaṭippassaddhattā āsīno vutthavāso ciṇṇacaraṇo … pe … jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavoti .
Evampi bhagavā āsīnoti – jhāyiṃ virajamāsīnaṃ
T0.209 .Iccāyasmā udayoti .
Iccāti padasandhi … pe … āyasmāti piyavacanaṃ … pe … udayoti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ … pe … abhilāpoti – iccāyasmā udayo .
Katakiccaṃ anāsavan ti buddhassa bhagavato kiccākiccaṃ karaṇīyākaraṇīyaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ .
Tasmā buddho katakicco .
Yassa ca visatā [ yassa paripatā ( syā .) passa mahāni .202] natthi , chinnasotassa bhikkhuno ;
Kiccākiccappahīnassa , pariḷāho na vijjatīti .
Katakiccaṃ anāsavan ti .
Āsavāti cattāro āsavā – kāmāsavo , bhavāsavo , diṭṭhāsavo , avijjāsavo .
Te āsavā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Tasmā buddho anāsavoti – katakiccaṃ anāsavaṃ .
Pāraguṃ sabbadhammānan ti bhagavā sabbadhammānaṃ abhiññāpāragū pariññāpāragū pahānapāragū bhāvanāpāragū sacchikiriyāpāragū samāpattipāragū .
Abhiññāpāragū sabbadhammānaṃ , pariññāpāragū sabbadukkhānaṃ , pahānapāragū sabbakilesānaṃ , bhāvanāpāragū catunnaṃ maggānaṃ , sacchikiriyāpāragū nirodhassa , samāpattipāragū sabbasamāpattīnaṃ .
So vasippatto pāramippatto ariyasmiṃ sīlasmiṃ ;
vasippatto
T0.210M0.156 pāramippatto ariyasmiṃ samādhismiṃ ;vasippatto pāramippatto ariyāya paññāya ;
vasippatto pāramippatto ariyāya vimuttiyā .
So pāragato pārappatto antagato antappatto koṭigato
V0.141 koṭippatto pariyantagato pariyantappatto vosānagato vosānappatto tāṇagato tāṇappatto leṇagato leṇappatto saraṇagato saraṇappatto abhayagato abhayappatto accutagato accutappatto amatagato amatappatto nibbānagato nibbānappatto .So vuttavāso ciṇṇacaraṇo … pe … jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavoti – pāraguṃ sabbadhammānaṃ .
Atthi pañhena āgaman ti pañhena atthiko āgatomhi , pañhaṃ pucchitukāmo āgatomhi , pañhaṃ sotukāmo āgatomhīti , evampi atthi pañhena āgamaṃ .
Atha vā , pañhatthikānaṃ pañhaṃ pucchitukāmānaṃ pañhaṃ sotukāmānaṃ āgamanaṃ abhikkamanaṃ upasaṅkamanaṃ payirupāsanaṃ atthīti , evampi atthi pañhena āgamaṃ .
Atha vā , pañhāgamo tuyhaṃ atthi , tvampi pahu tvamasi alamatto mayā pucchitaṃ kathetuṃ visajjetuṃ , vahassetaṃ bhāranti , evampi atthi pañhena āgamaṃ .
Aññāvimokkhaṃ pabrūhīti aññāvimokkho vuccati arahattavimokkho .
Arahattavimokkhaṃ pabrūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti – aññāvimokkhaṃ pabrūhi .
Avijjāya
T0.211 pabhedanan ti avijjāya bhedanaṃ pabhedanaṃ pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhaṃ amataṃ nibbānanti – avijjāya pabhedanaṃ .Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ ,[ iccāyasmā udayo ]
Katakiccaṃ anāsavaṃ ;
Pāraguṃ sabbadhammānaṃ , atthi pañhena āgamaṃ ;
Aññāvimokkhaṃ pabrūhi , avijjāya pabhedanan ’’ ti .
75.
Pahānaṃ
M0.157 kāmacchandānaṃ ,[ udayāti bhagavā ]Domanassāna cūbhayaṃ ;
Thinassa [ thīnassa ( syā .)] ca panūdanaṃ , kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ .
Pahānaṃ kāmacchandānan ti .
Chandoti yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapipāsā kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ kāmogho kāmayogo kāmupādānaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ .
Pahānaṃ kāmacchandānan ti kāmacchandānaṃ pahānaṃ vūpasamaṃ
V0.142 paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – pahānaṃ kāmacchandānaṃ .Udayāti bhagavāti .
Udayāti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ nāmena ālapati .
Bhagavāti gāravādhivacanametaṃ … pe …
T0.212 sacchikā paññatti , yadidaṃ bhagavāti – udayāti bhagavā .Domanassāna cūbhayan ti .
Domanassāti yaṃ cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ , cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā .
Domanassāna cūbhayan ti kāmacchandassa ca domanassassa ca ubhinnaṃ pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – domanassāna cūbhayaṃ .
Thinassa ca panūdanan ti .
Thinan ti yā cittassa akalyatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnā līyanā līyitattaṃ thinaṃ thiyanā [ thīnaṃ thīyanā ( syā .)] thiyitattaṃ cittassa .
Panūdanan ti thinassa ca panūdanaṃ pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – thinassa ca panūdanaṃ .
Kukkuccānaṃ nivāraṇan ti .
Kukkuccan ti hatthakukkuccampi kukkuccaṃ , pādakukkuccampi kukkuccaṃ , hatthapādakukkuccampi kukkuccaṃ .
Akappiye kappiyasaññitā , kappiye akappiyasaññitā … pe … avajje vajjasaññitā , vajje avajjasaññitā .
Yaṃ evarūpaṃ kukkuccaṃ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho , idaṃ vuccati kukkuccaṃ .
Api ca , dvīhi kāraṇehi uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho – katattā ca akatattā ca .
Kathaṃ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho ?
‘‘ Kataṃ me kāyaduccaritaṃ , akataṃ me kāyasucaritan ’’ ti uppajjati
T0.213 kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekhoM0.158 .‘‘ Kataṃ me vacīduccaritaṃ , akataṃ me vacīsucaritan ’’ ti … pe …‘‘ kataṃ me manoduccaritaṃ , akataṃ me manosucaritan ’’ ti … pe …‘‘ kato me pāṇātipāto , akatā me pāṇātipātā veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ kataṃ me adinnādānaṃ , akatā me adinnādānā veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ kato me kāmesumicchācāro , akatā me kāmesumicchācārā veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ kato me musāvādo , akatā me musāvādā veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ katā me pisuṇā vācā [ pisuṇavācā ( ka .)], akatā me pisuṇāya vācāya veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ katā me pharusā vācā , akatā me pharusāya vācāya veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ kato me samphappalāpo , akatā me samphappalāpā veramaṇī ’’ ti … pe …‘‘ katā me abhijjhā , akatā me anabhijjhā ’’ ti … pe …‘‘ kato me byāpādo , akato me abyāpādo ’’ ti … pe …‘‘ katā me micchādiṭṭhi , akatā me sammādiṭṭhī ’’ ti
V0.143 , uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho .Evaṃ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho .
Atha vā ,‘‘ sīlesumhi aparipūrakārī ’’ ti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho ;
‘‘ indriyesumhi aguttadvāro ’’ ti … pe …‘‘ bhojane amattaññumhī ’’ ti …‘‘ jāgariyaṃ ananuyuttomhī ’’ ti …‘‘ na satisampajaññena samannāgatomhī ’’ ti …‘‘ abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānāti , cattāro sammappadhānāti cattāro iddhipādāti , pañcindriyānīti , pañca balānīti , satta
T0.214 bojjhaṅgāti , ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ’’ ti …‘‘ dukkhaṃ me apariññātaṃ , samudayo me appahīno , maggo me abhāvito , nirodho me asacchikato ’’ ti uppajjati kukkuccaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho .Kukkuccānaṃ nivāraṇan ti kukkuccānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ pahānaṃ upasamaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Pahānaṃ kāmacchandānaṃ ,[ udayāti bhagavā ]
Domanassāna cūbhayaṃ ;
Thinassa ca panūdanaṃ , kukkuccānaṃ nivāraṇan ’’ ti .
76.
Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ
M0.159 , dhammatakkapurejavaṃ ;Aññāvimokkhaṃ pabrūmi , avijjāya pabhedanaṃ .
Upekkhāsatisaṃsuddhan ti .
Upekkhāti yā catutthe jhāne upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā cittasamatā [ cittasamatho ( syā .) mahāni .207] cittappassaddhatā majjhattatā cittassa .
Satīti yā catutthe jhāne upekkhaṃ ārabbha sati anussati … pe … sammāsati .
Upekkhāsatisaṃsuddhan ti catutthe jhāne upekkhā ca sati ca suddhā honti visuddhā saṃsuddhā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā mudubhūtā kammaniyā ṭhitā āneñjappattāti – upekkhāsatisaṃsuddhaṃ .
Dhammatakkapurejavan ti dhammatakko vuccati sammāsaṅkappo .
So
T0.215 ādito hoti , purato hoti , pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti , evampi dhammatakkapurejavaṃ .Atha vā , dhammatakko vuccati sammādiṭṭhi .
Sā ādito hoti , purato hoti , pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti
V0.144 , evampi dhammatakkapurejavaṃ .Atha vā , dhammatakko vuccati catunnaṃ maggānaṃ pubbabhāgavipassanā .
Sā ādito hoti , purato hoti , pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti – evampi dhammatakkapurejavaṃ .
Aññāvimokkhaṃ pabrūmīti aññāvimokkho vuccati arahattavimokkho .
Arahattavimokkhaṃ pabrūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti – aññāvimokkhaṃ pabrūmi .
Avijjāya pabhedanan ti .
Avijjāti dukkhe aññāṇaṃ … pe … avijjā moho akusalamūlaṃ .
Pabhedanan ti avijjāya pabhedanaṃ pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – avijjāya pabhedanaṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ , dhammatakkapurejavaṃ ;
Aññāvimokkhaṃ pabrūmi , avijjāya pabhedanan ’’ ti .
77.
Kiṃsu saṃyojano loko , kiṃsu tassa vicāraṇaṃ ;
Kissassa vippahānena , nibbānaṃ iti vuccati .
Kiṃsu
M0.160 saṃyojano lokoti lokassa saṃyojanaṃ lagganaṃT0.216 bandhanaṃ upakkileso .Kena loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti – kiṃsu saṃyojano loko .
Kiṃsu tassa vicāraṇan ti kiṃsu tassa cāraṇaṃ vicāraṇaṃ paṭivicāraṇaṃ .
Kena loko carati vicarati paṭivicaratīti – kiṃsu tassa vicāraṇaṃ .
Kissassa vippahānena nibbānaṃ iti vuccatīti kissassa vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṃ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti – kissassa vippahānena nibbānaṃ iti vuccati .
Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Kiṃsu saṃyojano loko , kiṃsu tassa vicāraṇaṃ ;
Kissassa vippahānena , nibbānaṃ iti vuccatī ’’ ti .
78.
Nandisaṃyojano
V0.145 loko , vitakkassa vicāraṇā ;Taṇhāya vippahānena , nibbānaṃ iti vuccati .
Nandisaṃyojano lokoti nandī vuccati taṇhā .
Yo rāgo sārāgo … pe … abhijjhā lobho akusalamūlaṃ , ayaṃ vuccati nandī .
Yā nandī lokassa saṃyojanaṃ lagganaṃ bandhanaṃ upakkileso , imāya nandiyā loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti – nandisaṃyojano loko .
Vitakkassa vicāraṇāti .
Vitakkāti nava vitakkā – kāmavitakko , byāpādavitakko , vihiṃsāvitakko , ñātivitakko janapadavitakko
T0.217 , amarāvitakko , parānudayatāpaṭisaṃyutto vitakko , lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko , anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko .Ime vuccanti nava vitakkā .
Ime nava vitakkā lokassa cāraṇā vicāraṇā paṭivicāraṇā .
Imehi navahi vitakkehi loko carati vicarati paṭivicaratīti – vitakkassa vicāraṇā .
Taṇhāya vippahānena nibbānaṃ iti vuccatīti .
Taṇhāti rūpataṇhā … pe … dhammataṇhā .
Taṇhāya vippahānena nibbānaṃ iti vuccatīti taṇhāya vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṃ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti – taṇhāya vippahānena nibbānaṃ iti vuccati .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Nandisaṃyojano
M0.161 loko , vitakkassa vicāraṇā ;Taṇhāya vippahānena , nibbānaṃ iti vuccatī ’’ ti .
79.
Kathaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhati ;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamā , taṃ suṇoma vaco tava .
Kathaṃ satassa caratoti kathaṃ satassa sampajānassa carato viharato iriyato vattayato pālayato yapayato yāpayatoti – kathaṃ satassa carato .
Viññāṇaṃ
V0.146 uparujjhatīti viññāṇaṃ nirujjhati vūpasammati atthaṃT0.218 gacchati paṭippassambhatīti – viññāṇaṃ uparujjhati .Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamāti buddhaṃ bhagavantaṃ puṭṭhuṃ pucchituṃ yācituṃ ajjhesituṃ pasādetuṃ āgamhā āgatamhā upāgatamhā sampattamhā ,‘‘ tayā saddhiṃ samāgatamhā ’’ ti – bhagavantaṃ puṭṭhumāgamā .
Taṃ suṇoma vaco tavāti .
Tan ti tuyhaṃ vacanaṃ byappathaṃ desanaṃ anusāsanaṃ anusiṭṭhaṃ suṇoma uggaṇhāma dhārema upadhārema upalakkhemāti – taṃ suṇoma vaco tava .
Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ Kathaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhati ;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamā , taṃ suṇoma vaco tavā ’’ ti .
80.
Ajjhattañca bahiddhā ca , vedanaṃ nābhinandato ;
Evaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhati .
Ajjhattañca bahiddhā ca vedanaṃ nābhinandatoti ajjhattaṃ vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti [ na ajjhosāya tiṭṭhati ( syā .)], abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti ;
bahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti ;
ajjhattabahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ
M0.162 ajjhosānaṃ gāhaṃT0.219 parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti .Ajjhattaṃ samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī [ idaṃ padaṃ natthi syā . potthake ] viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti ;
ajjhattaṃ vayadhammānupassī vedanāsu
V0.147 vedanānupassī viharanto … pe … ajjhattaṃ samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … bahiddhā samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti ;bahiddhā vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … bahiddhā samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … ajjhattabahiddhā samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … ajjhattabahiddhā vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … ajjhattabahiddhā samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti .
Imehi dvādasahi ākārehi vedanāsu vedanānupassī viharanto … pe … anabhāvaṃ gameti .
Atha vā , vedanaṃ aniccato passanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti .
Vedanaṃ dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato … pe … nissaraṇato passanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti
T0.220 byantīkaroti anabhāvaṃ gameti .Imehi cattālīsāya [ dvācattāḷīsāya ( syā .)] ākārehi vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṃ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti , abhinandanaṃ abhivadanaṃ ajjhosānaṃ gāhaṃ parāmāsaṃ abhinivesaṃ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gametīti – ajjhattañca bahiddhā ca vedanaṃ nābhinandato .
Evaṃ
M0.163 satassa caratoti evaṃ satassa sampajānassa carato viharato iriyato vattayato pālayato yapayato yāpayatoti – evaṃ satassa carato .Viññāṇaṃ uparujjhatīti puññābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇaṃ apuññābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇaṃ āneñjābhisaṅkhārasahagataṃ viññāṇaṃ nirujjhati vūpasammati atthaṃ gacchati paṭippassambhatīti – viññāṇaṃ uparujjhatī .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Ajjhattañca bahiddhā ca , vedanaṃ nābhinandato ;
Evaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhatī ’’ ti .
Saha gāthāpariyosānā … pe … satthā me , bhante bhagavā , sāvakohamasmīti .
Udayamāṇavapucchāniddeso terasamo .