Issues
Chakkanipāta-ṭīkā
Chakkanipāta-ṭīkā

1. Paṭhamaāhuneyyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Paṭhamaāhuneyyasuttavaṇṇanā

1. ChakkanipātassaV3.77M3.81 paṭhame cakkhunā rūpaṃ disvāti nissayavohārena vuttaṃ .
Sasambhārakaniddesoyaṃ yathā ‘‘ dhanunā vijjhatī ’’ ti , tasmā nissayasīsena nissitassa gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Tenāyamattho ‘‘ cakkhudvāre rūpārammaṇe āpāthagate taṃ rūpaṃ cakkhuviññāṇena disvā ’’ ti .
Neva sumano hotīti javanakkhaṇe iṭṭhe ārammaṇe rāgaṃ anuppādento neva sumano hoti gehassitapemavasenapi maggena sabbaso rāgassa samucchinnattā .
Na dummanoti aniṭṭhe adussanto na dummano .
Pasādaññathattavasenapi iṭṭhepi aniṭṭhepi majjhattepi ārammaṇe na samaṃ sammā ayoniso gahaṇaṃ asamapekkhanaṃ .
Ayañcassa paṭipatti sativepullappattiyā paññāvepullappattiyāV3.78 cāti āha ‘‘ sato sampajāno hutvā ’’ ti .
Satiyā yuttattā sato .
Sampajaññena yuttattā sampajāno .
Ñāṇuppattipaccayarahitakālepi pavattibhedanato ‘‘ satatavihāro kathito ’’ ti vuttaṃ .
Satatavihāroti khīṇāsavassa niccavihāro sabbadā pavattanakavihāro .
Ṭhapetvā hi samāpattivelaṃ bhavaṅgavelañca khīṇāsavā imināva chaḷaṅgupekkhāvihārena viharanti .
Ettha ca ‘‘ chasu dvāresupi upekkhako viharatī ’’ ti iminā chaḷaṅgupekkhā kathitā .
‘‘ Sampajāno ’’ ti vacanato pana cattāri ñāṇasampayuttacittāni labbhanti tehi vinā sampajānatāya asambhavato .
Satatavihārabhāvato aṭṭha mahākiriyacittāni labbhanti .
‘‘ Neva sumano na dummano ’’ ti vacanato aṭṭha mahākiriyacittāni , hasituppādo , voṭṭhabbanañcāti dasa cittāni labbhanti .
Rāgadosasahajātānaṃ somanassadomanassānaṃ abhāvo tesampi sādhāraṇoti chaḷaṅgupekkhāvasena āgatānaṃ imesaṃ satatavihārānaṃ somanassaṃ kathaṃ labbhatīti ce ?
Āsevanato .
KiñcāpiM3.82 khīṇāsavo iṭṭhāniṭṭhepi ārammaṇe majjhatto viya bahulaṃ upekkhako viharati attano parisuddhapakatibhāvāvijahanato , kadāci pana tathā cetobhisaṅkhārābhāve yaṃ taṃ sabhāvato iṭṭhaṃ ārammaṇaṃ , tassa yāthāvasabhāvaggahaṇavasenapi arahato cittaṃ pubbāsevanavasena somanassasahagataṃ hutvā pavattateva .
Paṭhamaāhuneyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .