Issues
Chakkanipāta-ṭīkā
Chakkanipāta-ṭīkā

3. Nissāraṇīyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Nissāraṇīyasuttavaṇṇanā

13. Tatiye vaḍḍhitāti bhāvanāpāripūrivasena paribrūhitā .
Punappunaṃ katāti bhāvanāya bahulīkaraṇena aparāparaṃ pavattitā .
Yuttayānasadisā katāti yathā yuttamājaññayānaṃ chekena sārathinā adhiṭṭhitaṃ yathāruci pavattati , evaṃ yathāruci pavattirahaṃ gahitā .
Vatthukatāti vā adhiṭṭhānaṭṭhena vatthu viya katā , sabbaso upakkilesavisodhanena iddhivisesatāya pavattiṭṭhānabhāvato suvisodhitaparissayavatthu viya katāti vuttaṃ hoti .
Adhiṭṭhitāti paṭipakkhadūrībhāvatoM3.96 subhāvitabhāvena taṃtaṃadhiṭṭhānayogyatāya ṭhapitā .
Samantato citāti sabbabhāgena bhāvanūpacayaṃ gamitā .
Tenāha ‘‘ upacitā ’ ti .
Suṭṭhu samāraddhāti iddhibhāvanāsikhāppattiyā sammadeva sambhāvitā .
Abhūtabyākaraṇaṃ byākarotīti ‘‘ mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā ’’ tiādinā attani avijjamānaguṇābhibyāhāraṃ byāharati .
Cetovimuttisaddaṃ apekkhitvā ‘‘ nissaṭā ’’ ti vuttaṃ .
Puna byāpādo natthīti idāni mama byāpādo nāma sabbaso natthīti ñatvā .
Balavavipassanāti bhayatupaṭṭhāne ñāṇaṃ , ādīnavānupassane ñāṇaṃ muccitukamyatāñāṇaṃ , bhaṅgañāṇanti catunnaṃ ñāṇānaṃ adhivacanaṃ .
Yesaṃ nimittānaṃ abhāvena arahattaphalasamāpattiyā animittatā , taṃ dassetuṃ ‘‘ sā hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha rāgassa nimittaṃ , rāgo eva vā nimittaṃ rāganimittaṃ .
Ādi -saddena dosanimittādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo .
Rūpavedanādisaṅkhāranimittaṃ rūpanimittādi .
Tesaṃyeva niccādivasena upaṭṭhānaṃ niccanimittādi .
Tayidaṃ nimittaṃ yasmā sabbena sabbaṃ arahattaphale natthi , tasmā vuttaṃ ‘‘ sā hi … pe … animittā ’’ ti .
Nimittaṃ anussarati anugacchati ārabbha pavattati sīlenāti nimittānusārī .
Tenāha ‘‘ vuttappabhedaṃ nimittaṃ anusaraṇasabhāvan ’’ ti .
Asmimānoti ‘‘ asmī ’’ ti pavatto attavisayo māno .
Ayaṃ nāma ahamasmīti rūpalakkhaṇoV3.91 vedanādīsu vā aññataralakkhaṇo ayaṃ nāma attā ahaṃ asmīti .
Asmimāno samugghātīyati etenāti asmimānasamugghāto , arahattamaggo .
Puna asmimāno natthīti tassa anuppattidhammatāpādanaṃ kittento samugghātattameva vibhāveti .
Nissāraṇīyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .