Issues
Chakkanipāta-ṭīkā
Chakkanipāta-ṭīkā

6. Hatthisāriputtasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Hatthisāriputtasuttavaṇṇanā

60. Chaṭṭhe hatthiṃ sāretīti hatthisārī , tassa puttoti hatthisāriputto .
So kira sāvatthiyaṃ hatthiācariyassa putto bhagavato santike pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā sukhumesuV3.125 khandhadhātuāyatanādīsu atthantaresu kusalo ahosi .
Tena vuttaṃ –
‘‘ therānaṃ bhikkhūnaṃ abhidhammakathaṃ kathentānaṃ antarantarā kathaṃ opātetī ’’ ti .
Tattha antarantarā kathaṃ opātetīti therehi vuccamānassa kathāpabandhassa antare antare attano kathaṃ pavesetīti attho .
Pañcahi saṃsaggehīti savanasaṃsaggo , dassanasaṃsaggo , samullāpasaṃsaggo , sambhogasaṃsaggo , kāyasaṃsaggoti imehi pañcahi saṃsaggehi .
Kiṭṭhakhādakoti kiṭṭhaṭṭhāne uppannasassañhi kiṭṭhanti vuttaṃ kāraṇūpacārena .
Sippiyo suttiyo .
Sambukāti saṅkhamāha .
Gihibhāve vaṇṇaṃ kathesīti ( dī . ni . aṭṭha .1.422) kassapasammāsambuddhassa kira sāsane dve sahāyakā ahesuṃ , aññamaññaṃ samaggā ekatova sajjhāyanti .
Tesu eko anabhirato gihibhāve cittaṃ uppādetvā itarassa ārocesi .
So gihibhāve ādīnavaṃ , pabbajjāya ānisaṃsaṃ dassetvā ovadi .
So taṃ sutvā abhiramitvā puna ekadivasaṃ tādise citte uppanne taṃ etadavoca –
‘‘ mayhaṃ , āvuso , evarūpaṃ cittaṃ uppajjati , imāhaṃ pattacīvaraṃ tuyhaṃ dassāmī ’’ ti .
So pattacīvaralobhena tassa gihibhāve ānisaṃsaṃ dassetvā pabbajjāya ādīnavaṃ kathesi .
Tassa taṃ sutvāva gihibhāvato cittaṃ nivattetvā pabbajjāyameva abhirami .
Evamesa tadā sīlavantassa bhikkhuno gihibhāveM3.134 ānisaṃsakathāya kathitattā idāni cha vāre vibbhamitvā sattamavāre pabbajitvā mahāmoggallānassa mahākoṭṭhikattherassa ca abhidhammakathaṃ kathentānaṃ antarantarā kathaṃ opātesi .
Atha naṃ mahākoṭṭhikatthero apasādesi .
So mahāsāvakassa kathite patiṭṭhātuṃ asakkonto vibbhamitvā gihi jāto .
Poṭṭhapādassa panāyaṃ gihisahāyako ahosi , tasmā vibbhamitvā dvīhatīhaccayena poṭṭhapādassa santikaṃ gato .
Atha naṃ so disvā –
‘‘ samma , kiṃ tayā kataṃ , evarūpassa nāma satthu sāsanā apasakkantosi , ehi pabbajituṃ dāni te vaṭṭatī ’’ ti taṃ gahetvā bhagavato santikaṃ agamāsi .
Tasmiṃ ṭhāne pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ ‘‘ sattame vāre pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇī ’’ ti .
Hatthisāriputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .