Issues
Select Version
Catukkanipāta-aṭṭhakathā
Catukkanipāta-aṭṭhakathā

5. Rohitassasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Rohitassasuttavaṇṇanā

45. Pañcame yatthāti cakkavāḷalokassa ekokāse bhummaṃ .
Na cavati na upapajjatīti idaṃ aparāparaṃ cutipaṭisandhivasena gahitaṃ .
Gamanenāti padagamanena .
Lokassa antan ti satthā saṅkhāralokassa antaṃ sandhāya vadati .
Ñāteyyan tiādīsu ñātabbaṃ daṭṭhabbaṃ pattabbanti attho .
Iti devaputtena cakkavāḷalokassa anto pucchito , satthārā saṅkhāralokassa kathitoM2.305 .
So pana ‘‘ attanoV2.297 pañhena saddhiṃ satthu byākaraṇaṃ sametī ’’ ti saññāya sampahaṃsanto acchariyan tiādimāha .
Daḷhadhammāti daḷhadhanu uttamappamāṇena dhanunā samannāgato .
Dhanuggahoti dhanuācariyo .
Sikkhitoti dvādasa vassāni dhanusippaṃ sikkhito .
Katahatthoti usabhappamāṇepi vālaggaṃ vijjhituṃ samatthabhāvena katahattho .
Katūpāsanoti katasarakkhepo dassitasippo .
Asanenāti kaṇḍena .
Atipāteyyāti atikkameyya .
Yāvatā so tālacchādiṃ atikkameyya , tāvatā kālena ekaṃ cakkavāḷaṃ atikkamāmīti attano javasampattiṃ dasseti .
Puratthimā samuddā pacchimoti yathā puratthimā samuddāP3.88 pacchimasamuddo dūre , evaṃ me dūre padavītihāro ahosīti vadati .
So kira pācīnacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhito pādaṃ pasāretvā pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ atikkamati , puna dutiyapādaṃ pasāretvā paracakkavāḷamukhavaṭṭiṃ atikkamati .
Icchāgatan ti icchā eva .
Aññatrevāti nippapañcataṃ dasseti .
Bhikkhācārakāle kiresa nāgalatādantakaṭṭhaṃ khāditvā anotatte mukhaṃ dhovitvā kāle sampatte uttarakurumhi piṇḍāya caritvā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ nisinno bhattakiccaṃ karoti , tattha muhuttaṃ vissamitvā puna javati .
Vassasatāyukoti tadā dīghāyukakālo hoti , ayaṃ pana vassasatāvasiṭṭhe āyumhi gamanaṃ ārabhi .
Vassasatajīvīti taṃ vassasataṃ anantarāyena jīvanto .
Antarāyeva kālaṅkatoti cakkavāḷalokassa antaṃ appatvā antarāva mato .
So pana tattha kālaṃ katvāpi āgantvā imasmiṃyeva cakkavāḷe nibbatti .
Appatvāti saṅkhāralokassa antaṃ appatvā .
Dukkhassāti vaṭṭadukkhassa .
Antakiriyan ti pariyantakaraṇaṃ .
Kaḷevareti attabhāve .
Sasaññimhi samanaketi sasaññe sacittake .
Lokan ti dukkhasaccaṃ .
Lokasamudayan tiP3.89 samudayasaccaṃ .
Lokanirodhan ti nirodhasaccaṃ .
Paṭipadan ti maggasaccaṃ .
Iti ‘‘ nāhaṃ , āvuso , imāni cattāri saccāni tiṇakaṭṭhādīsu paññapemi , imasmiṃ pana catumahābhūtike kāyasmiṃyeva paññapemī ’’ ti dasseti .
Samitāvīti samitapāpo .
Nāsīsatīti na pattheti .
Chaṭṭhaṃ uttānatthamevāti .