3. Paṭhamanānākaraṇasuttavaṇṇanā
123. Tatiye tadassādetīti taṃ jhānaṃ sukhassādena assādeti .
Nikāmetīti pattheti .
Vittiṃ
V2.328 āpajjatīti tuṭṭhiṃ āpajjati .Tadadhimuttoti
M2.332 tasmiṃ adhimutto , taṃ vā adhimutto .Tabbahulavihārīti tena jhānena bahulaṃ viharanto .
Sahabyataṃ upapajjatīti sahabhāvaṃ gacchati , tattha nibbattatīti attho .
Kappo āyuppamāṇan ti ettha paṭhamajjhānaṃ atthi hīnaṃ , atthi majjhimaṃ , atthi paṇītaṃ .
Tattha hīnena uppannānaṃ kappassa tatiyo koṭṭhāso āyuppamāṇaṃ , majjhimena upaḍḍhakappo , paṇītena kappo .
Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Nirayampi gacchatīti nirayagamanīyassa kammassa appahīnattā aparāparaṃ gacchati , na anantarameva .
Tasmiṃyeva bhave parinibbāyatīti tasmiṃyeva rūpabhave ṭhatvā parinibbāyati , na heṭṭhā otarati .
Yadidaṃ gatiyā upapattiyā satīti yaṃ idaṃ gatiyā ca upapattiyā ca sati sekhassa ariyasāvakassa paṭisandhivasena heṭṭhā anotaritvā tasmiṃyeva rūpabhave upari dutiyatatiyādīsu aññatarasmiṃ brahmaloke parinibbānaṃ , puthujjanassa pana nirayādigamanaṃ , idaṃ nānākaraṇanti attho .
Dve kappāti etthāpi dutiyajjhānaṃ vuttanayeneva tividhaṃ hoti .
Tattha paṇītabhāvanena nibbattānaṃ aṭṭhakappā āyuppamāṇaṃ , majjhimena cattāro , hīnena dve .
Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Cattāro
P3.125 kappāti ettha yaṃ heṭṭhā vuttaṃ ‘‘ kappo , dve kappā ’’ ti , tampi āharitvā attho veditabbo .Kappoti ca guṇassapi nāmaṃ , tasmā kappo dve kappā cattāro kappāti ayamettha attho daṭṭhabbo .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yo paṭhamaṃ vutto kappo , so dve vāre gaṇetvā ekena guṇena dve kappā honti , dutiyena cattāro , puna te cattāro kappāti imehi catūhi guṇehi guṇitā ekena guṇena aṭṭha honti , dutiyena soḷasa , tatiyena dvattiṃsa , catutthena catusaṭṭhīti .
Evamidha paṇītajjhānavasena catusaṭṭhi kappā gahitāti veditabbā .
Pañca kappasatānīti idaṃ paṇītasseva upapattijjhānassa vasena vuttaṃ .
Vehapphalesu vā paṭhamajjhānabhūmiādīsu viya tiṇṇaṃ brahmalokānaṃ abhāvato ettakameva āyuppamāṇaṃ .
Tasmā evaṃ vuttaṃ .