1. Sotānugatasuttavaṇṇanā
191. Pañcamassa
V2.362 paṭhame sotānugatānan ti pasādasotaṃ odahitvā ñāṇasotena vavatthapitānaṃ .Cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhāti cattāro guṇānisaṃsā pāṭikaṅkhitabbā .
Idaṃ pana bhagavatā atthuppattivasena āraddhaṃ .
Kataraatthuppattivasenāti ?
Bhikkhūnaṃ dhammassavanāya anupasaṅkamanaatthuppattivasena .
Pañcasatā kira brāhmaṇapabbajitā ‘‘ sammāsambuddho liṅgavacanavibhattipadabyañjanādīhi kathento amhehi ñātameva kathessati , aññātaṃ kiṃ kathessatī ’’ ti dhammassavanatthaṃ na gacchanti .
Satthā taṃ pavattiṃ sutvā te pakkosāpetvā
P3.170 ‘‘ kasmā evaṃ karotha , sakkaccaṃ dhammaṃ suṇātha , sakkaccaṃ dhammaṃ suṇantānañca sajjhāyantānañca ime ettakā ānisaṃsā ’’ ti dassento imaṃ desanaṃ ārabhi .Tattha dhammaṃ pariyāpuṇātīti suttaṃ geyyantiādikaṃ navaṅgaṃ satthusāsanabhūtaṃ tantidhammaṃ vaḷañjeti .
Sotānugatā hontīti sotaṃ anuppattā anupaviṭṭhā honti .
Manasānupekkhitāti cittena olokitā .
Diṭṭhiyā suppaṭividdhāti atthato ca kāraṇato ca paññāya suṭṭhu paṭividdhā paccakkhaṃ katā .
Muṭṭhassati kālaṃ kurumānoti nayidaṃ buddhavacanaṃ anussaraṇasatiyā abhāvena vuttaṃ , puthujjanakālakiriyaṃ pana sandhāya vuttaṃ .
Puthujjano hi muṭṭhassati kālaṃ karoti nāma .
Upapajjatīti suddhasīle patiṭṭhito devaloke nibbattati .
Dhammapadā plavantīti antarābhave nibbattamuṭṭhassatino , yepi pubbe sajjhāyamūlikā vācāparicitabuddhavacanadhammā , te sabbe pasanne
M2.365 ādāse chāyā viya plavanti , pākaṭā hutvā paññāyanti .Dandho , bhikkhave , satuppādoti buddhavacanānussaraṇasatiyā uppādo dandho garu .
Atha so satto khippaṃyeva visesagāmī hoti , nibbānagāmī hotīti attho .
Iddhimā cetovasippattoti iddhisampanno cittassa vasibhāvapatto khīṇāsavo .
Ayaṃ
P3.171 vā so dhammavinayoti ettha vibhāvanattho vā-saddo .Yatthāti yasmiṃ dhammavinaye .
Brahmacariyaṃ acarin ti
V2.363 brahmacariyavāsaṃ vasiṃ .Idampi buddhavacanaṃ mayā pubbe vaḷañjitanti buddhavacanānussaraṇavasenetaṃ vuttaṃ .
Devaputtoti pañcālacaṇḍo viya hatthakamahābrahmā viya sanaṅkumārabrahmā viya ca eko dhammakathikadevaputto .
Opapātiko opapātikaṃ sāretīti paṭhamaṃ uppanno devaputto pacchā uppannaṃ sāreti .
Sahapaṃsukīḷikāti etena nesaṃ dīgharattaṃ kataparicayabhāvaṃ dasseti .
Samāgaccheyyun ti sālāya vā rukkhamūle vā sammukhībhāvaṃ gaccheyyuṃ .
Evaṃ vadeyyāti sālāya vā rukkhamūle vā paṭhamataraṃ nisinno pacchā āgataṃ evaṃ vadeyya .
Sesamettha pāḷinayeneva veditabbaṃ .