10. Mahāpadesasuttavaṇṇanā
180. Dasame bhoganagare viharatīti parinibbānasamaye cārikaṃ caranto taṃ nagaraṃ patvā tattha viharati .
Ānandacetiyeti ānandayakkhassa bhavanaṭṭhāne patiṭṭhitavihāre .
Mahāpadeseti mahāokāse mahāapadese vā , buddhādayo mahante mahante apadisitvā vuttāni mahākāraṇānīti attho .
Neva abhinanditabban ti haṭṭhatuṭṭhehi sādhukāraṃ datvā pubbeva na sotabbaṃ .
Evaṃ kate hi pacchā ‘‘ idaṃ na sametī ’’ ti vuccamānopi ‘‘ kiṃ pubbeva ayaṃ dhammo , idāni na dhammo ’’ ti vatvā laddhiṃ na vissajjeti .
Nappaṭikkositabban ti ‘‘ kiṃ esa bālo vadatī ’’ ti evaṃ pubbeva na vattabbaṃ .
Evaṃ vutte hi vattuṃ yuttampi na vakkhati .
Tenāha – anabhinanditvā appaṭikkositvāti .
Padabyañjanānīti padasaṅkhātāni byañjanāni .
Sādhukaṃ uggahetvāti ‘‘ imasmiṃ ṭhāne pāḷi vuttā , imasmiṃ ṭhāne attho vutto , imasmiṃ ṭhāne anusandhi kathitā
V2.354 , imasmiṃ ṭhāne pubbāparaṃ kathitan ’’ ti suṭṭhu gahetvā .Sutte otāretabbānīti sutte otaritabbāni .
Vinaye sandassetabbānīti vinaye saṃsandetabbāni .
Ettha ca suttan ti vinayo vutto .
Yathāha –
‘‘ kattha paṭikkhittaṃ , sāvatthiyaṃ suttavibhaṅge ’’ ti ( cūḷava .457) vinayoti khandhako .
Yathāha –
‘‘ vinayātisāre ’’ ti .
Evaṃ vinayapiṭakampi na pariyādiyati .
Ubhatovibhaṅgā pana
P3.159 suttaṃ , khandhakaparivārāM2.357 vinayoti evaṃ vinayapiṭakaṃ pariyādiyati .Atha vā suttantapiṭakaṃ suttaṃ , vinayapiṭakaṃ vinayoti evaṃ dveyeva piṭakāni pariyādiyanti .
Suttantābhidhammapiṭakāni vā suttaṃ , vinayapiṭakaṃ vinayoti evampi tīṇi piṭakāni na tāva pariyādiyanti .
Asuttanāmakañhi buddhavacanaṃ nāma atthi .
Seyyathidaṃ – jātakaṃ paṭisambhidā niddeso suttanipāto dhammapadaṃ udānaṃ itivuttakaṃ vimānavatthu petavatthu theragāthā therīgāthā apadānanti .
Sudinnatthero pana ‘‘ asuttanāmakaṃ buddhavacanaṃ natthī ’’ ti taṃ sabbaṃ paṭikkhipitvā ‘‘ tīṇi piṭakāni suttaṃ , vinayo pana kāraṇan ’’ ti āha .
Tato taṃ kāraṇaṃ dassento idaṃ suttamāhari –
‘‘ Ye kho tvaṃ , gotami , dhamme jāneyyāsi , ime dhammā sarāgāya saṃvattanti no virāgāya , saṃyogāya saṃvattanti no visaṃyogāya , saupādānāya saṃvattanti no anupādānāya , mahicchatāya saṃvattanti no appicchatāya , asantuṭṭhiyā saṃvattanti no santuṭṭhiyā , kosajjāya saṃvattanti no vīriyārambhāya , saṅgaṇikāya saṃvattanti no pavivekāya , ācayāya saṃvattanti no apacayāya .
Ekaṃsena , gotami , jāneyyāsi ‘ neso dhammo neso vinayo netaṃ satthu sāsanan ’ ti .
‘‘ Ye ca kho tvaṃ , gotami , dhamme jāneyyāsi , ime dhammā virāgāya saṃvattanti no sarāgāya , visaṃyogāya saṃvattanti no saṃyogāya .
Anupādānāya saṃvattanti no saupādānāya , appicchatāya saṃvattanti no mahicchatāya , santuṭṭhiyā saṃvattanti no asantuṭṭhiyā , vīriyārambhāya saṃvattanti no kosajjāya , pavivekāya saṃvattanti no saṅgaṇikāya , apacayāya saṃvattanti no ācayāya .
Ekaṃsena , gotami
P3.160 , jāneyyāsi ‘ esoV2.355 dhammo eso vinayo etaṃ satthu sāsanan ’’’ ti ( cūḷava .406; a . ni .8.53).Tasmā sutteti tepiṭakabuddhavacane otāretabbāni .
Vinayeti etasmiṃ rāgādivinayakāraṇe saṃsandetabbānīti ayamettha attho .
Na ceva sutte otarantīti suttapaṭipāṭiyā katthaci anāgantvā challiṃ uṭṭhapetvā
M2.358 guḷhavessantara-guḷhaummagga-guḷhavinayavedallapiṭakānaṃ aññatarato āgatāni paññāyantīti attho .Evaṃ āgatāni hi rāgādivinaye ca apaññāyamānāni chaḍḍetabbāni honti .
Tena vuttaṃ –
‘‘ iti hidaṃ , bhikkhave , chaḍḍeyyāthā ’’ ti .
Etenupāyena sabbattha attho veditabbo .
Idaṃ , bhikkhave , catutthaṃ mahāpadesaṃ dhāreyyāthāti imaṃ , bhikkhave , catutthaṃ dhammassa patiṭṭhānokāsaṃ dhāreyyāthāti .
Sañcetaniyavaggo tatiyo .