Issues
Select Version
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā

6. Sahajātapaccayaniddesavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Sahajātapaccayaniddesavaṇṇanā

6.‘‘ AññamaññassātiM0.184 añño aññassā ’’ ti porāṇapāṭho .
Pāḷiyaṃ pana ‘‘ aññamaññaṃ sahajātapaccayena paccayo ’’ ti ettha vuttassa ‘‘ aññamaññan ’’ ti imassa attho vattabboV0.193 , na avuttassa ‘‘ aññamaññassā ’’ ti imassa , na ca samānatthassapi saddantarassa atthe vutte saddantarassa attho vutto hoti , tasmā ‘‘ aññamaññanti añño aññassā ’’ ti paṭhanti .
Okkantīti pañcavokārapaṭisandhiyeva vuccati , na itarāti iminā adhippāyenāha ‘‘ pañcavokārabhave paṭisandhikkhaṇe ’’ ti .
Rūpino dhammā arūpīnaṃ dhammānan ti idaṃ yadipi pubbe ‘‘ okkantikkhaṇe nāmarūpan ’’ ti vuttaṃ , tathāpi na tena khaṇantare paccayabhāvo rūpīnaṃ nivāritoti tannivāraṇatthaṃ vuttaṃ .
Kañci kāleti keci kismiñci kāleti vā attho .
Tena rūpino dhammā keci vatthubhūtā kismiñci paṭisandhikāleti rūpantarānaṃ vatthussa ca kālantare arūpīnaṃ sahajātapaccayaṃ pubbe anivāritaṃ nivāreti .
Evañca katvā ‘‘ kañci kālan ’’ ti vā ‘‘ kismiñci kāle ’’ ti vā vattabbe vibhattivipallāso kato .
Tena hi ‘‘ kañcī ’’ ti upayogekavacanaṃ ‘‘ rūpino dhammā ’’ ti etena saha sambandhena paccattabahuvacanassa ādeso ,‘‘ kāle ’’ ti iminā sambandhena bhummekavacanassāti viññāyati .
Purimena ca ‘‘ eko khandho vatthu ca tiṇṇannaṃ khandhānan ’’ tiādinā nāmasahitasseva vatthussa ‘‘ nāmassa paccayo ’’ ti vattabbatte āpanne etena kevalasseva tathā vattabbataṃ dasseti .
Tayo na aññamaññavasenāti labbhamānepi katthaci aññamaññasahajātapaccayabhāve vacanena asaṅgahitattā tassa evaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Catusamuṭṭhānikassa rūpassa ekadesabhūte kammasamuṭṭhānarūpe samudāyekadesavasena sāmivacanaṃ daṭṭhabbaṃ , niddhāraṇe vā .
Sahajātapaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .