5. Udakūpamāsuttavaṇṇanā
15. Pañcame
M3.154 ekantakāḷakehīti natthikavādaahetukavādaakiriyavādasaṅkhātehi niyatamicchādiṭṭhidhammehi .Tenāha ‘‘ niyatamicchādiṭṭhiṃ sandhāya vuttan ’’ ti .
Evaṃ puggaloti iminā kāraṇena
V3.144 ekavāraṃ nimuggo nimuggoyeva so hoti .Etassa hi puna bhavato vuṭṭhānaṃ nāma natthīti vadanti makkhaligosālādayo viya .
Heṭṭhā heṭṭhā narakaggīnaṃyeva āhāro .
Sādhu saddhā kusalesūti kusaladhammesu saddhā nāma sāhu laddhakāti ummujjati , so tāvattakeneva kusalena ummujjati nāma .
Sādhu hirītiādīsupi eseva nayo .
Caṅkavāreti rajakānaṃ khāraparissāvane , surāparissāvane vā .
Evaṃ puggaloti ‘‘ evaṃ sādhu saddhā ’’ ti imesaṃ saddhādīnaṃ vasena ekavāraṃ ummujjitvā tesaṃ parihāniyā puna nimujjatiyeva devadattādayo viya .
Devadatto hi aṭṭha samāpattiyo pañca ca abhiññāyo nibbattetvāpi puna buddhānaṃ paṭipakkhatāya tehi guṇehi parihīno ruhiruppādakammaṃ saṅghabhedakammañca katvā kāyassa bhedā dutiyacittavārena cuticittamanantarā niraye nibbatto .
Kokāliko dve aggasāvake upavaditvā padumaniraye nibbatto .
Neva hāyati no vaḍḍhatīti appahonakakālepi na hāyati , pahonakakālepi na vaḍḍhati .
Ubhayampi panetaṃ agārikenapi anagārikenapi dīpetabbaṃ .
Ekacco hi agāriko appahonakakāle pakkhikabhattaṃ vassikaṃ vā upanibandhāpesi , so pacchā pahonakakālepi pakkhikabhattādimattameva pavatteti .
Anagārikopi ādimhi appahonakakāle uddesaṃ dhutaṅgaṃ vā gaṇhāti , medhāvī balavīriyasampattiyā pahonakakāle tato uttariṃ na karoti .
Evaṃ puggaloti evaṃ imāya saddhādīnaṃ ṭhitiyā puggalo ummujjitvā ṭhito nāma hoti .
Ummujjitvā pataratīti sakadāgāmipuggalo kilesatanutāya uṭṭhahitvā gantabbadisābhimukho tarati nāma .
Paṭigādhappatto hotīti anāgāmipuggalaṃ sandhāya vadati .
Ime pana satta puggalā udakopamena dīpitā .
Satta kira jaṅghavāṇijā addhānamaggappaṭipannā antarāmagge ekaṃ puṇṇanadiṃ pāpuṇiṃsu .
Tesu paṭhamaṃ otiṇṇo udakabhīruko puriso otiṇṇaṭṭhāneyeva nimujjitvā puna saṇṭhātuṃ nāsakkhi , avassaṃva macchakacchapabhattaṃ jāto .
Dutiyo otiṇṇaṭṭhāne nimujjitvā
M3.155 sakiṃ uṭṭhahitvā puna nimuggo uṭṭhātuṃ nāsakkhi , antoyeva macchakacchapabhattaṃ jāto .Tatiyo nimujjitvā uṭṭhito majjhe nadiyā ṭhatvā neva orato āgantuṃ , na pāraṃ gantuṃ asakkhi .
Catuttho uṭṭhāya ṭhito uttaraṇatitthaṃ olokesi .
Pañcamo uttaraṇatitthaṃ oloketvā patarati .
Chaṭṭho taṃ disvā pārimatīraṃ gantvā kaṭippamāṇe udake ṭhito .
Sattamo pārimatīraṃ gantvā gandhacuṇṇādīhi nhatvā varavatthādīni nivāsetvā surabhivilepanaṃ vilimpitvā nīluppalamālādīni pilandhitvā nānālaṅkārappaṭimaṇḍito mahānagaraṃ pavisitvā pāsādamāruhitvā uttamabhojanaṃ bhuñjati .
Tattha
V3.145 jaṅghavāṇijā viya ime satta puggalā , nadī viya vaṭṭaṃ , paṭhamassa udakabhīrukassa purisassa otiṇṇaṭṭhāneyeva nimujjanaṃ viya micchādiṭṭhikassa vaṭṭe nimujjanaṃ , ummujjitvā nimujjanapuriso viya saddhādīnaṃ uppattimatthakena ummujjitvā tāsaṃ hāniyā nimuggapuggalo , majjhe nadiyā ṭhatvā viya saddhādīnaṃ ṭhitiyā ṭhitipuggalo , uttaraṇatitthaṃ olokento viya sotāpanno , patarantapuriso viya kilesakāmāvaṭṭatāya pataranto sakadāgāmī , taritvā kaṭimatte udake ṭhitapuriso viya anāvaṭṭadhammattā anāgāmī , nhatvā pārimatīraṃ uttaritvā thale ṭhitapuriso viya cattāro oghe atikkamitvā nibbānathale ṭhito khīṇāsavabrāhmaṇo , thale ṭhitapurisassa nagaraṃ pavisitvā pāsādaṃ āruyha uttamabhojanabhuñjanaṃ viya khīṇāsavassa nibbānārammaṇasamāpattiṃ appetvā vītināmanaṃ veditabbaṃ .Udakūpamāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .