Issues
Sagāthāvaggaṭīkā
Sagāthāvaggaṭīkā

9. Kassakasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Kassakasuttavaṇṇanā

155. Nibbānaṃ apadisitvāti nibbānaṃ nissāya nibbānaguṇe ārabbhāti attho .
Haṭahaṭakesoti ito cito ca vikiṇṇattā ākulākulakeso .
Cakkhusamphassaviññāṇāyatanan ti ettha yathā cakkhuggahaṇena phasso visesito , tena eva viññāṇāyatanaṃ .
Tathā sati cakkhuviññāṇassa ca gahaṇaṃ āpajjeyyāti .
Nanu cettha cakkhuggahaṇena visesitattā cakkhudvārikānaṃ sabbesaṃ viññāṇānaṃ gahaṇanti ?
Saccametaṃ , tañca kho paṭhamena cakkhuggahaṇenāti nāyaṃ doso .
Bhavaṅgacittan ti āvajjanāya anantarapaccayabhūtamevaM1.213 adhippetanti niyametvā dassetuṃ ‘‘ sāvajjanakan ’’ ti vuttaṃ , tasmā tadārammaṇampīti javanacittena saha tadārammaṇacittampi .
‘‘ Viññāṇāyatanan ’’ ti ca vutte nimmalameva .
‘‘ Cakkhū ’’ ti avisesato vuttattā pana mārassa ayampi attho āpannoti dassetuṃ ‘‘ yaṃ loke ’’ tiādi vuttaṃ .
Upakkavipakkan ti cakkhupākarogena upari heṭṭhā ca sabbaso pakkaṃ kuthitaṃ .
Eseva nayoti iminā yaṃ loke kuṭṭhakilāsagaṇḍakacchuādīhi upaddutaṃ vaṇapīḷakādivasena paggharantaṃ asuciṃ antamaso paramajeguccharūpampi , sabbaṃ taṃ taveva hotūti evamādiṃ apadisati .
Yaṃ bhaṇḍakan ti hiraññasuvaṇṇādikhettavatthādiupakaraṇaṃ gahaṭṭhā , pabbajitā ca yaṃ pattacīvarādiṃ ‘‘ mama idan ’’ ti abhinivisantāva vadanti , etesu pariggahatthesu ca tesaṃ pariggāhakapuggalesuV1.187 ca te cittaṃ yadi atthi , tāni ārabbha tava cittaṃ yadi bhavati , evaṃ tvaṃ tattha baddho eva hosīti attho .
Tenāha ‘‘ na me samaṇa mokkhasī ’’ ti .
Yaṃ bhaṇḍakaṃ vadantīti yathāvuttaṃ upakaraṇaṃ loke bahujanā ‘‘ mama idan ’’ ti vadanti .
Na taṃ mayhan ti taṃ mayhaṃ na hoti , na tattha mama taṇhāvasena mamanti natthi .
Na te ahan ti ye puggalā ettha baddhā , tepi ahaṃ na homi , tattha me diṭṭhibaddho natthi .
Na me maggampi dakkhasīti evaṃ sabbaso baddhābhāvena muttassa me gatamaggampi māra tvaṃ na dakkhasi na passissasi , ye bhavādayo tuyhaṃ visayā , tesu bhavayonigatiādīsu mayhaṃ gatamaggaṃ na passissasi bhavanissaṭṭhattāti .
Kassakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .