1. Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ
Ime kho panāyyāyo sattarasa saṅghādisesā
Dhammā uddesaṃ āgacchanti .
678. Tena
T0.23P4.223M0.288V0.299 samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena aññataro upāsako bhikkhunisaṅghassa udositaṃ [ uddositaṃ ( sī . syā .)] datvā kālaṅkato hoti .
Tassa dve puttā honti – eko assaddho appasanno , eko saddho pasanno .
Te pettikaṃ sāpateyyaṃ vibhajiṃsu .
Atha kho so assaddho appasanno taṃ saddhaṃ pasannaṃ etadavoca –
‘‘ amhākaṃ udosito , taṃ bhājemā ’’ ti .
Evaṃ vutte so saddho pasanno taṃ assaddhaṃ appasannaṃ etadavoca –
‘‘ māyyo , evaṃ avaca .
Amhākaṃ pitunā bhikkhunisaṅghassa dinno ’’ ti .
Dutiyampi kho so assaddho appasanno taṃ saddhaṃ pasannaṃ etadavoca –
‘‘ amhākaṃ udosito , taṃ bhājemā ’’ ti .
Atha kho so saddho pasanno taṃ assaddhaṃ appasannaṃ etadavoca –
‘‘ māyyo , evaṃ avaca .
Amhākaṃ pitunā bhikkhunisaṅghassa dinno ’’ ti .
Tatiyampi kho so assaddho appasanno taṃ saddhaṃ pasannaṃ etadavoca –
‘‘ amhākaṃ udosito , taṃ bhājemā ’’ ti .
Atha kho so saddho pasanno –
‘‘ sace mayhaṃ
T0.24 bhavissati , ahampi bhikkhunisaṅghassa dassāmī ’’ ti – taṃ assaddhaṃ appasannaṃ etadavoca –‘‘ bhājemā ’’ ti .
Atha kho so udosito tehi bhājīyamāno tassa assaddhassa appasannassa pāpuṇāti [ pāpuṇi ( syā .)].
Atha kho so assaddho appasanno bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavoca –
‘‘ nikkhamathāyye , amhākaṃ udosito ’’ ti .
Evaṃ
V0.300 vutte thullanandā bhikkhunī taṃ purisaṃ etadavoca –‘‘ māyyo , evaṃ avaca , tumhākaṃ pitunā bhikkhunisaṅghassa dinno ’’ ti .
‘‘ Dinno na dinno ’’ ti vohārike mahāmatte pucchiṃsu .
Mahāmattā evamāhaṃsu –
‘‘ ko , ayye , jānāti bhikkhunisaṅghassa dinno ’’ ti ?
Evaṃ vutte thullanandā bhikkhunī te mahāmatte etadavoca
P4.224 –‘‘ api nāyyo [ api nvayyā ( syā .), api nāyyo ( ka .)] tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā sakkhiṃ ṭhapayitvā dānaṃ diyyamānan ’’ ti
M0.289 ?Atha kho te mahāmattā –
‘‘ saccaṃ kho ayyā āhā ’’ ti taṃ udositaṃ bhikkhunisaṅghassa akaṃsu .
Atha kho so puriso parājito ujjhāyati khiyyati vipāceti –
‘‘ assamaṇiyo imā muṇḍā bandhakiniyo .
Kathañhi nāma amhākaṃ udositaṃ acchindāpessantī ’’ ti !
Thullanandā bhikkhunī mahāmattānaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Mahāmattā taṃ purisaṃ daṇḍāpesuṃ .
Atha kho so puriso daṇḍito bhikkhunūpassayassa avidūre ājīvakaseyyaṃ kārāpetvā ājīvake uyyojesi –
‘‘ etā bhikkhuniyo accāvadathā ’’ ti .
Thullanandā bhikkhunī mahāmattānaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Mahāmattā taṃ purisaṃ bandhāpesuṃ .
Manussā ujjhāyanti
T0.25 khiyyanti vipācenti –‘‘ paṭhamaṃ bhikkhuniyo udositaṃ acchindāpesuṃ , dutiyaṃ daṇḍāpesuṃ , tatiyaṃ bandhāpesuṃ .
Idāni ghātāpessantī ’’ ti !
Assosuṃ kho bhikkhuniyo tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Yā tā bhikkhuniyo appicchā … pe … tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma ayyā thullanandā ussayavādikā viharissatī ’’ ti !
Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ … pe … saccaṃ kira , bhikkhave , thullanandā bhikkhunī ussayavādikā viharatīti .
‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma , bhikkhave , thullanandā bhikkhunī ussayavādikā viharissati !
Netaṃ , bhikkhave , appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana , bhikkhave , bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
679.‘‘ Yā pana bhikkhunī ussayavādikā vihareyya gahapatinā vā gahapatiputtena vā dāsena vā kammakārena [ kammakarena ( sī . syā .)] vā antamaso samaṇaparibbājakenāpi , ayaṃ bhikkhunī paṭhamāpattikaṃ dhammaṃ āpannā nissāraṇīyaṃ saṅghādisesan ’’ ti .
680. Yā panāti yā yādisā … pe … bhikkhunīti … pe … ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti .
Ussayavādikā nāma aḍḍakārikā vuccati .
Gahapati
V0.301 nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati .Gahapatiputto
M0.290 nāma ye keci puttabhātaro .Dāso nāma antojāto dhanakkīto karamarānīto
T0.26 .Kammakāro nāma bhaṭako āhatako .
Samaṇaparibbājako nāma bhikkhuñca bhikkhuniñca sikkhamānañca sāmaṇerañca sāmaṇeriñca ṭhapetvā yo koci paribbājakasamāpanno .
Aḍḍaṃ
P4.225 karissāmīti dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā , āpatti dukkaṭassa .Ekassa āroceti , āpatti dukkaṭassa .
Dutiyassa āroceti , āpatti thullaccayassa .
Aḍḍapariyosāne āpatti saṅghādisesassa .
Paṭhamāpattikan ti saha vatthujjhācārā āpajjati asamanubhāsanāya .
Nissāraṇīyan ti saṅghamhā nissārīyati .
Saṅghādisesan ti saṅghova tassā āpattiyā mānattaṃ deti mūlāya paṭikassati abbheti , na sambahulā na ekā bhikkhunī .
Tena vuccati ‘‘ saṅghādiseso ’’ ti .
Tasseva āpattinikāyassa nāmakammaṃ adhivacanaṃ .
Tenapi vuccati ‘‘ saṅghādiseso ’’ ti .
681. Anāpatti manussehi ākaḍḍhīyamānā gacchati , ārakkhaṃ yācati , anodissa ācikkhati , ummattikāya … pe … ādikammikāyāti .
Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ .