Issues
Select Version
Cūḷavaggavaṇṇanā
Cūḷavaggavaṇṇanā

Cūḷavaggavaṇṇanā

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

**၁၊ ကမ္မက္ခန္ဓက**

တဇ္ဇနီယကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ

(၂၁၁) ၁။ စူဠဝဂ္ဂဿ၊ စူဠဝဂ်၏။ (စူဠဝါပါဠိတော်၏)။ ပဌမေ၊ ရှေးဦးစွာသော။ ကမ္မက္ခန္ဓကေ၊ ကမ္မက္ခန္ဓက၌။ ဝါ၊ ကမ္မက္ခန္ဓကအဖွင့်၌။ တာဝ၊ လက်ဦးစွာ။ ဝဏ္ဏနာ၊ ဋီကာကို။ မယာ၊ ငါသည်။ ဝုစ္စတေ၊ ဆိုပေအံ့။ (ထည့်သည်)။
"ဗလဝါဗလဝ"န္တိ ဣဒံ၊ ဗလဝါဗလဝံ-ဟူသော အက္ခရာအပေါင်းသည်။ ဧကံ ပဒံ၊ သမာသ်ပုဒ် တခုတည်းသာတည်း။ (ဝါကျမဟုတ်-ဟူလိုသည်။ ) "ဗလဝ ‌ဗလဝ"န္တိ၊ ဗလဝဗလဝံ-ဟူ၍။ ဝတ္တဗ္ဗေ၊ ဆိုအပ်လျက်။ အာကာရံ၊ အာဒီဃကို။ ကတွာ၊ ၍။ "ဗလဝါဗလဝ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။
စ၊ ပဒစိန္တာမှ တပါး ပဒတ္ထကိုဆိုအံ့။ တံ၊ ထိုဗလဝါ ဗလဝံဟူသောပုဒ်သည်။ "ဒုက္ခ-ဒုက္ခ"န္တိအာဒီသု ဝိယ၊ ဒုက္ခဒုက္ခံ-အစရှိသည်တို့၌ကဲ့သို့။ အတိသယတ္ထေ၊ လွန်ကဲခြင်းအနက်၌။ ဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "သုဋ္ဌု ဗလဝ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ ဆဋ္ဌနှင့်မတူတတ်။ ၊ အဋ္ဌကထာ၌ဆို၏။ ပဋိဝဒထာတိ၊ ပဋိဝဒထဟူသည်ကား။ အတိ ဝိယ၊ အလွန်လျှင်။ ဗလဝံ ကတွာ၊ အားရှိသည်ကိုပြု၍။ ပဋိဝစနံ၊ စကားတို့ကို။ ဒေထ၊ ပေးကုန်လော။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
၂။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။ "အာပတ္တိ အာရောပေတဗ္ဗာ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ (အတ္ထာ ဒဋ္ဌဗ္ဗော-၌ စပ်။) "မာ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧသော အဇေသီ"တိ အာဒိကေ၊ အဇေသိ-အစရှိသော။ ဘဏ္ဍနာဒိ-ဇနကေ၊ ငြင်းခုံခြင်း အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော။ ဝစနေ၊ စကား၌။ ဝါ၊ စကားကြောင့်။ ပညတ္တာ၊ ပညတ်အပ်သော။ ကာစိ အာပတ္တိ နာမ၊ တစုံတခုသော အာပတ်မည်သည်။ ကိဉ္စာပိ နတ္ထိ၊ အကယ်၍ကား မရှိ၏ရှင့်။ ကသ္မာ၊ ‌အဘယ့်ကြောင့် မရှိသနည်း။ ဧတဿ၊ ထိုစကား၏။ မုသာပေသုညာ-ဒီသု၊ မုသာဝါဒ ပိသုဏာဝါစာ-အစရှိသည်တို့၌။ ဝါ၊ တို့သို့။ အပ္ပ-ဝိဋ္ဌတ္တာ၊ မဝင်ပေသော ကြောင့်တည်း။ တထာပိ၊ ထိုသို့ မရှိသော်လည်း။ (အာရောပေတဗ္ဗာ-၌ စပ်။) ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။ (ဝုစ္စမာနဿ-၌ စပ်။) ဝိသုဉ္စ၊ အသီးလည်းကောင်း။ သံဃမဇ္ဈေ စ၊ သံဃာလယ်၌လည်းကောင်း။ "အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ အညမညံ၊ အချင်းချင်း။ ပယော-ဇေတွာ၊ ကုန်းတိုက်၍။ ဘဏ္ဍနာဒိံ၊ ငြင်းခုံခြင်း အစရှိသည်ကို။ မာ ‌အကာသိ၊ မပြုလင့်။ ဣဒံ၊ ဤသို့ပြုခြင်းသည်။ အပ္ပိစ္ဆတာဒီနံ၊ အလိုနည်းခြင်း အစရှိသည်တို့၏။ အတ္ထာယ၊ အလို့ငှာ။ န ဝတ္တတိ၊ မဖြစ်"။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အပညတ္တေန၊ ဝိနည်းပညတ်မှ တပါးသောစကားဖြင့်။ ဝုစ္စမာနဿ၊ ဆိုအပ်သော။ ဘိက္ခုနော၊ အား။ (အာရောပေတဗ္ဗာ-၌ စပ်။) အနာဒရိယေန၊ မရိုသေသဖြင့်။ အနောရမနပစ္စယာ ဝါ၊ မရှောင်ကြဉ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် လည်းကောင်း။ အညဝါဒဝိဟေသာဒိကရဏပစ္စယာ ဝါ၊ မေးသည်မှတပါး‌ကို ဆိုခြင်း ဆိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် သံဃာကို ညှဉ်းဆဲခြင်းကို ပြုခြင်းစသော အကြောင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ယာ အာပတ္တိ၊ အကြင်အာပတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သာ အာပတ္တိ၊ သို့။ အာရောပေတဗ္ဗာ၊ တင်အပ်၏။ ကိမိဝ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း။ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နဿ၊ အယူပျက်သော ရဟန်းအား။ အာပတ္တိ၊ သို့။ အာရောပေတဗ္ဗာ ဝိယ၊ တင်အပ်သကဲ့သို့တည်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ယဿ ပန၊ အကြင်ရဟန်းအားကား။ ဣဒံ ဝစနံ၊ ဤ မာ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧသော အဇေသိ-အစရှိသော စကားကို။ ဝိနာဝ၊ ကြဉ်၍သာလျှင်။ ကာယဝါစာဟိ၊ ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့်။ အာပန္နာ၊ သင့်သော။ လဟုကာပတ္တိ၊ လဟုကအာပတ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တဿပိ၊ ထိုရဟန်း အားလည်း။ အာ‌ရောပေတဗ္ဗာဝ၊ တင်အပ်သလျှင်ကတည်း။
ကမ္မဝါစာယ၊ ကမ္မဝါစာ၌။ "အတ္တနာ ဘဏ္ဍနကာရကာ"တိ၊ ဟူ၍။ ယံ ပန အတ္တနာ သဒ္ဒဂ္ဂဟဏံ၊ အကြင် အတ္တနာ-သဒ္ဒါကို ယူခြင်းသည်လည်းကောင်း။ "ယေပိ စညေ ဘိက္ခူ ဘဏ္ဍနကာရကာ။ ပ။ တေ ဥပသင်္ကမိတွာ"တိ အာဒိဝစနဉ္စ၊ အစရှိသော စကားသည်လည်းကောင်း။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ ဒွယံ၊ ထိုနှစ်ပါးအပေါင်းကို။ ဝတ္ထုဝသေန၊ ဝတ္ထု၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်၏။
ပန၊ စင်စစ်သော်ကား။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သယမေဝ၊ မိမိသာလျှင်။ ဘဏ္ဍနကာရကော၊ ငြင်းခုံခြင်းကို ပြုတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အညေ၊ တပါးကုန်သော။ ဘဏ္ဍနကာ‌ရကေ ပန၊ ငြင်းခုံခြင်းကို ပြုတတ်သော ရဟန်းတို့ကိုကား။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ကပ်၍။ "မာ ခေါ တုမှေ"တိ-အာဒိဝစနံ၊ မာ ခေါ တုမှေ-အစရှိသော စကားကို။ န ဝဒတိ၊ မဆို။ တဿာပိ၊ ထိုရဟန်းအားလည်း။ ဧတံ ကမ္မံ၊ ဤတဇ္ဇနီယကံကို။ ကာတဗ္ဗမေဝ၊ ပြုအပ်သလျှင်ကတည်း။
ကရောန္တေဟိ စ၊ ပြုသောရဟန်းတို့သည်လည်း။ "သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ အယံ (၂၁၂) ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ဘဏ္ဍနကာရကော။ ပ။ သံဃေ အဓိကရဏကာရကော။ ယဒိ သံဃဿ ပတ္ထကလ္လ"န္တိ အာဒိနာဝ၊ အစရှိသည်ဖြင့် သာလျှင်။
ကမ္မဝါစာ၊ ကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
ယော စ၊ အကြင်ရဟန်းသည်လည်း။ အညေပိ ဘိက္ခူ၊ တပါးသော ရဟန်းတို့ကိုလည်း။ ကလဟာယ၊ ငြင်းခုံစေခြင်းငှာ။ သမာဒပေတိ၊ တိုက်တွန်း၏။ တဿာပိ၊ ထိုရဟန်း အားလည်း။ ဧဝ မေဝ၊ ဤအတူသာလျှင်။ ကမ္မဝါစံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ကသ္မာ၊ နည်း။ အညေသံ၊ သူတပါးတို့အား။ သမာဒါပနဿပိ၊ တိုက်တွန်းခြင်း၏လည်း။ ဘဏ္ဍနကာရကတ္တေ ဧဝ၊ ငြင်းခုံခြင်းကို ပြုတတ်သော အဖြစ်၌သာလျှင်။ ပဝိသနတော၊ ဝင်ခြင်းကြောင့်တည်း။
အညေသံ၊ သူတပါးတို့အား။ သမာဒါပနာကာရမ္ပိ၊ တိုက်တွန်း‌သောအခြင်းအရာကိုလည်း။ ဝတွာဝ၊ ဆို၍သာလျှင်။ ကမ္မဝါစံ၊ ကို။ ကာတု-ကာမေနပိ စ၊ ပြုလိုသော ရဟန်းသည်လည်း။ တေဟိ၊ ထိုတိုက်တွန်းသော ရဟန်းတို့သည်။ ဝုတ္တဝစနတ္ထမေဝ၊ ဆိုအပ်သောသဒ္ဒါ၏ အနက်ကိုသာလျှင်။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ တဒနုဂုဏံ၊ ထိုအနက်နှင့် လျော်စွာ။ ယောဇေ-တွာဝ၊ ယှဉ်၍သာလျှင်။ ကာတဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣဓာဂတဝသေနေဝ၊ ဤကမ္မက္ခန္ဓက၌လာသည်၏အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။ န ကာတဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ သဗ္ဗေ-သမ္ပိ၊ ခပ်သိမ်းသော ရဟန်းတို့အားလည်း။ ဣဓာဂတဝသေနေဝ၊ ဤခန္ဓက၌လာသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာလျှင်။ ဝစနာသမ္ဘဝါ၊ စကားမဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ဘူတေန၊ ဟုတ်မှန်သော။ ဝတ္ထုနာ၊ ဝတ္ထုဖြင့်။ ကတမေဝ၊ ပြုအပ်သော ကံသည်သာလျှင်တည်း။ အဝိပန္နံ၊ မပျက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အညံ၊ သည်မှတပါးသောကံသည်။ အဝိပန္နံ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
နိယဿကမ္မာဒီသုပိ၊ နိယဿကံအစရှိသည်တို့၌လည်း။ ဧသ နယော၊ ဤနည်းသာတည်း။
တဇ္ဇနီယကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကကထာဒိဝဏ္ဏနာ

၄။ အပ္ပဋိညာယ ကတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝတ္ထုံ ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အာပတ္တိံ ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။ အသမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ၊ ဝန်မခံစေမူ၍။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။
ယော ပန၊ အကြင် ရဟန်းသည်ကား။ သဗ္ဗေသံ၊ ခပ်သိမ်းသောသူတို့သည်။ ပဿန္တာနံ ဧဝ၊ မြင်ကုန်စဉ်လျှင်။ ဝတ္ထုဝီတိက္ကမံ၊ ဝတ္ထုကိုလွန်ကျူးခြင်းကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ ကမ္မကရဏဘယေန၊ ကံပြုအံ့သည်မှ ကြောက်သောကြောင့်။ "န ကရောမီ"တိ၊ ငါမပြုဟူ၍။ မုသာ၊ လှည့်စားသော အားဖြင့်။ ဝဒတိ၊ ဆို၏။ တဿ၊ ထိုရဟန်းအား။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ သမ္မုခေ၊ မျက်မှောက်၌။ ဝီတိက္ကမကရဏမေဝ၊ လွန်ကျူးခြင်းကို ပြုခြင်းပင်လျှင်။ ပဋိညာ၊ မည်၏။
တထတော၊ ဟုတ်မှန်သောအားဖြင့်။ ဇာနနတ္ထမေဝ၊ သိခြင်းငှာသာလျှင်။ ပဋိညာယ ကရဏံ၊ ဝန်ခံသဖြင့်ပြုခြင်းကို။ အနုညာတံ၊ ခွင့်ပြုအပ်၏။
ယတ္ထ ပန၊ အကြင်ဝတ္ထု၌ကား။ သန္ဒေဟော၊ ယုံမှားခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ထိုဝတ္ထု၌။ သမ္ပ-ဋိစ္ဆာပေတွာဝ၊ ဝန်ခံစေ၍သာလျှင်။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
"ပါရာဇိကာပတ္တိယာ ဝါ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ လိင်္ဂနာသန-နိမိတ္တတာယ၊ အသွင်ပျက်ခြင်း၏ အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပါရာဇိကဿ၊ ၏။ ကမ္မေန၊ ကံဖြင့်။ အတိကိစ္ဆနီယတော၊ မကုစားကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
"သံဃာဒိသေသာပတ္တိယာ ဝါ" တိ ဣဒံ ပန၊ ဟူသောစကားကိုကား။ အာဝေဏိကဿ၊ အသီးဖြစ်သော။ ပရိဝါသာဒိနိဿာ-ရဏကမ္မဿ၊ ပရိဝါသ်အစရှိသော နိဿာရဏကံ၏။ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ၊ ရှိလေပြီးဖြစ်သောကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပန၊ ပုဗ္ဗာပရဝိရောဓိကို ပယ်ဦးအံ့။ ပရ-တော၊ နောက်မှ။ "အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ။ ပ။ တဇ္ဇနီယ-ကမ္မံ ကရေယျာ"တိ၊ ဟူ၍။ ယံ ဝစနံ၊ အကြင်စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တံ ဝစနံ၊ ကို။ "အာယတိံ သံဝရေ၊ နောင်စောင့်စည်းခြင်း၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ဝုဋ္ဌာနံ၊ အာပတ်မှ ထခြင်းကို။ ကရောဟိ၊ ပြုလော့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဩဝ-ဒိယမာနဿ၊ ဆုံးမသည်ကို။ အနာဒရိယာဒိပစ္စယံ၊ ရိုသေခြင်း စသည်အကြောင်းရှိသော။ လဟုကာပတ္တိံ၊ လဟုကအာပတ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။ သီလဝိပတ္တိမူလကံ၊ သီလဝိပတ္တိလျှင် မူလရှိသော။ လဟု-ကာပတ္တိံ၊ သို့။ အာပန္နော၊ ရောက်သောရဟန်းကို။ ဣဓ၊ ဤအရာ၌။ အဘေဒူပစာရေန၊ အဘေဒူပစာအားဖြင့်။ "အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ၏။ ကိမိဝ၊ နည်း။ "အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော"တိ ဧတ္ထ ဝိယ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော-ဟူသော ဝါကျ၌ကဲ့သို့တည်း။
ဒိဋ္ဌိံ၊ မှားသော အယူကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဝေါဟရန္တဿ၊ ဆုံးဖြတ်ပြောဆိုသော ရဟန်းအား။ "ဣတော ဒိဋ္ဌိတော၊ ဤအယူမှ။ ဩရမာဟိ၊ ရှောင်ကြဉ်လော့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတွာ အဝတွာ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ၍။ ကတံ၊ သော။ ကမ္မံ၊ သည်။ ကေဝလာယ၊ သက်သက်သော။ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိယာ၊ ဖြင့်။ ကတတ္တာ၊ ပြုအပ်သောကြောင့်။ အနာပတ္တိယာ၊ အနာပတ္တိဖြင့်။ ကတံ၊ ပြုအပ်သော။ အဓမ္မ-ကမ္မံ နာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထိုအတူ။ သီလဝိပတ္တိံ၊ သို့။ အာပဇ္ဇိတွာ၊ ရောက်ပြီးခါမှ။ (၂၁၃) လဇ္ဇိဓမ္မေ၊ လဇ္ဇီသဘောသို့။ ဩက္ကန္တေ၊ သက်သည်ရှိသော်။ ယထာဓမ္မံ၊ တရားအလျောက်။ ဝုဋ္ဌာယ၊ အာပတ်မှ ထအောင်ပြု၍။ သံဝရေ၊ ‌စောင့်စည်းခြင်း၌။ ဌာတုကာမဿ၊ တည်လိုသော ရဟန်းအား။ ကတံ၊ ပြုအပ်သော။ တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မံ၊ တဇ္ဇနီယစသောကံသည်။ ကေဝလာယ၊ သက်သက်သော။ သီလဝိပတ္တိယာ၊ ဖြင့်။ ကတတ္တာ၊ ပြုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အဒေသနာဂါမိနိယာ၊ ဒေသနာဂါမ် မဟုတ်သော အာပတ်ဖြင့်။ ကတံ၊ သော။ အဓမ္မကမ္မံ နာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ နိယဿကမ္မေပိ၊ နိယဿကံ၌လည်း။ "အပိဿု ဘိက္ခူ ပကတာ ပရိဝါသံ ဒေန္တာ"တိ အာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ သံဝရေ၊ ၌။ အဋ္ဌာနမေဝ၊ မတည်ခြင်းကိုသာလျှင်။ ကမ္မနိမိတ္တဘာဝေန၊ ကံပြုခြင်းအကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။ အဒန္တံ ဒမနတ္ထမေဝ၊ မယဉ်ကျေးသော သူကို ဆုံးမခြင်းငှာသာလျှင်။ တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မာနိ၊ တဇ္ဇနီယစသောကံတို့ကို။ အနုညာတာနိ၊ ခွင့်ပြုအပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ သိအပ်၏။
ကေစိ ပန၊ အချို့ဆရာတို့သည်ကား။ "အဒေသနာဂါမိနိယာတိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ ပါရာဇိကာပတ္တိံယေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ သံဃာဒိသေသံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ န ဝုတ္တံ၊ အပ်"။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တံ ဝစနံ၊ သည်။ သုက္ကပက္ခေ၊ သုက္ကပက္ခ၌။ "ဒေသနာဂါမိ-နိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတီ"တိ ဣမိနာ ဝစနေန၊ ကတံ ဟောတိဟူသော ဤစကားနှင့်။ ဝိရုဇ္ဈတိ၊ ဆန့်ကျင်၏။
သံဃာဒိသေသဿာပိ၊ ၏လည်း။ ပရိယာယတော၊ ပရိယာယ်အားဖြင့်။ ဒေသနာဂါမိနိ ‌ဝေါဟာရေ၊ ဒေသနာဂါမ်ဟူသော ဝေါဟာရကို။ ဂယှမာနေ၊ ယူချေသည်ရှိသော်။ "အာ-ပတ္တိယာ ကတံ ဟောတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တဝါဒတော ဝုတ္တဝါရတော- (ဆဋ္ဌ) ၊ ဟောအပ်သောစကားမှ။ ဣမဿ ဝါဒဿ၊ ဤ ဒေသနာဂါမိနိယာ-ဟူသောစကား၏။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်။ န သိယာ၊ မဖြစ်ရာ။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ဟူသောနှစ်ပုဒ်၌။ ဝိသေသာဘာဝေါ ဝိသေသဘာဝေါ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အထူးမရှိခြင်းကို။ န ဒဿိတော၊ မပြအပ်။
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ငါဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ ဧတ္ထ၊ ဤအရာ၌။ အဓိပ္ပါယော၊ အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ယူအပ်၏။
၆။ သဗ္ဗာနိပီတိ၊ ဟူသည်ကား။ တီဏိပိ၊ သုံးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ တဇ္ဇနီယနိယဿပဗ္ဗာဇနီယကမ္မာနိ၊ တဇ္ဇနီယကံ နိယဿကံ ပဗ္ဗာဇနီယကံတို့သည်။
အညကမ္မဿ ဝတ္ထုနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ တဇ္ဇနီယတော၊ တဇ္ဇနီယကံမှ။ အညဿ၊ တပါးသော။ ကမ္မဿ၊ ၏။ ဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။ အညကမ္မကရဏံ နာမ၊ တပါးသောကံကိုပြုခြင်းမည်သည်ကား။ ကောစိ ဒေါသောပိ၊ တစုံတခုသောအပြစ်သည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။ "ကသ္မာ"တိအာဒိနာ၊ ကသ္မာ အစရှိသည်ဖြင့်။ အာဟ၊ ၏။
၈။ ပန္နလောမာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပတိတမာနလောမာ၊ ကျသောမာန်တည်းဟူသော အမွေးရှိကုန်၏။
အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကကထာဒိဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

နိယဿကမ္မကထာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၁။ နိယဿကမ္မေ၊ နိယဿကံ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "အပိဿူ"တိ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ အပိစာတိ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ အပိစ-ဟူသောဤအနက်၌။ နိပါတသမု-ဒါယော၊ နိပါတ်အပေါင်းတည်း။
"နိဿာယ တေ ဝတ္ထဗ္ဗ"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ကေစိ၊ တို့သည်။ ကလျာဏမိတ္တာယတ္တဝုတ္တိတံ၊ ကလျာဏမိတ္တနှင့် စပ်၍အသက်မွေးခြင်းရှိသော အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ အညေ ပန၊ တပါးသောဆရာတို့သည်ကား။ နိဿယဂ္ဂ-ဟဏမေဝ၊ နိဿရည်းယူခြင်းကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ ဥဘယေနာပိ၊ နှစ်ပါးသော အခြင်းအရာဖြင့်လည်း။ အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သေရိဝိဟာရော၊ အလိုအလျောက်နေခြင်းသည်။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒီပိတံ၊ ပြအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
၂၁။ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မေ၊ ၌။ "ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတူ"တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ ပက္ကမနာဒိံ၊ ဖဲခြင်းအစရှိသည်ကို။ အကတွာ၊ မပြုမူ၍။ သမ္မာဝတ္တန္တာနံ၊ ကောင်းစွာကျင့်သောရဟန်းတို့၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
(၂၁၄) ၃၃။ ပဋိသာရဏီယကမ္မေ၊ ၌။ "နေဝ ဘိက္ခုဝစနံ န ဂိဟိ-ဝစန"န္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ပရိယာယတောပိ၊ ပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ ပရခုံသနံ၊ သူတပါးအား ဆဲရေးခြင်းကို။ န ဝဒန္တိ၊ မဆိုကုန်။ ဂဟဋ္ဌာ ပန၊ လူတို့သည်ကား။ သရူပေနေဝ၊ သရုပ်ထုတ်သဖြင့်သာလျှင်။ အက္ကောသိတုံ၊ ဆဲရေးခြင်းငှာ။ သမတ္ထာပိ၊ စွမ်းနိုင်ကုန်သော်လည်း။ ဥပကာရီသု၊ ကျေးဇူးရှိသောသူတို့၌။ အကာရဏံ၊ အကြောင်းမရှိပဲ။ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော စကားကို။ န ဝဒန္တိ၊ မဆိုကုန်။ တွံ၊ သည်။ ဂိဟိဂုဏတောပိ၊ လူတို့ဂုဏ်မှလည်း။ ပရိဟီနော၊ ယုတ်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
၃၉။ "အင်္ဂသမန္နာဂမော ပုရိမေဟိ အသဒိသော"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ တဇ္ဇနီယာဒီနံ၊ တဇ္ဇနီယအစရှိသည်တို့၏။ ဝုတ္တကာရဏမတ္တေန၊ ဆိုအပ်သောအကြောင်းမျှဖြင့်။ ဣဒံ၊ ဤ ပဋိသာရဏီယကံကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒီပေတိ၊ ၏။
ဣဓ၊ ဤ ပဋိသာရဏီယကံ၌။ ဝုတ္တေန၊ သော။ ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကနာဒိနာ၊ လူတို့အား လာဘ်မရအောင်ပြုခြင်းအစရှိသော။ အင်္ဂေန ပန၊ အင်္ဂါဖြင့်ကား။ တာနိပိ၊ ထိုတဇ္ဇနီယစသောကံတို့ကိုလည်း။ ကာတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧတ္ထ၊ ဤပဋိသာရဏီယကံ၌။ "သဒ္ဓံ ပသန္နံ ဒါယကံ ကာရကံ သံဃုပဋ္ဌာကံ ဟီနေန ခုံသေတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တာဒိသေသု၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော။ ဂိဟီသု၊ လူတို့၌။ ခုံသနာဒီဟိ ဂိဟိပဋိသံယုတ္တေဟိ၊ ဆဲရေးခြင်းအစရှိသောလူတို့နှင့် စပ်ယှက်ကုန်သော။ အင်္ဂေဟိ ဧဝ၊ တို့ဖြင့်သာလျှင်။ ကမ္မာ-ရဟတာ၊ ကံထိုက်သောအဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အာရာမိကစေဋကာဒီသု၊ အရံစောင့် ကျွန်အစရှိသည်တို့၌။ ခုံသနာဒီဟိ၊ ဆဲရေးခြင်းစသည်တို့ဖြင့်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
တတ္ထာပိ၊ ထိုသဒ္ဓါပသန္နဖြစ်သော ဒါယကာတို့၌လည်း။ ဒါယကာဒီသု၊ ဒါယကာ အစရှိသည်တို့သည်။ ခမာပိတေသု၊ သည်းခံကုန်သည်ရှိသော်။ ကမ္မာရဟတာ၊ ကံထိုက်သောအဖြစ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ အာပတ္တိ စ၊ ကိုလည်း။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မရှိသောအရပ်၌။ ဒေသေတုံ၊ ‌ဒေသနာကြားခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ယော၊ အကြင် ဒကာသည်။ တိက္ခတ္တုံ၊ သုံးကြိမ်။ ခမာပိယမာ-နောပိ၊ ကန်တော့လျက်လည်း။ န ခမတိ၊ သည်းမခံ။ အကတကမ္မေနပိ၊ ကံမပြုအပ်သော ရဟန်းသည်လည်း။ တဿ၊ ထိုဒကာ၏။ (ထည့်)။ ဒဿနူပစာရေ၊ မြင်လောက်သော ဥပစာ၌။ အာပတ္တိ၊ ကို။ ဒေသေတဗ္ဗာ၊ ဒေသနာကြားအပ်၏။
သော၊ ထိုဒကာသည်။ ကာ‌လကတော၊ သေသည်။ စေ ဟောတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်အံ့။ ဒေသန္တရံ ဝါ၊ အရပ်တပါးသို့မူလည်း။ ဂတော၊ သွားသည်ဖြစ်အံ့။ ဂတဒိသာ၊ သွားသောအရပ်ကို။ န ဉာယတိ၊ မသိ။ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝါ၊ ခရီးအကြား၌မူလည်း။ ဇီဝိတန္တရာယော၊ အသက်၏ အန္တရာယ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကတကမ္မေနပိ၊ ကံပြုအပ်သောရဟန်းသည်လည်းကောင်း။ အကတကမ္မေနပိ၊ ကံမပြုအပ်သောရဟန်းသည်လည်းကောင်း။ သံဃမဇ္ဈေ၊ သံဃာအလယ်၌။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သော အတိုင်း။ ဝိညာပေတွာ၊ သိစေ၍။ ခမာပေတွာ၊ ကန်တော့၍။ အာပတ္တိ၊ ကို။ ဒေသေတဗ္ဗာ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဓမ္မိကပဋိဿဝဿ၊ တရားနှင့်လျော်သော ဝန်ခံခြင်းကို။ အသစ္စာပနေ ပန၊ မမှန်စေခြင်း၌ကား။ တေသံ၊ ထိုဒကာတို့၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ "မယာ၊ သည်။ အသမဝေက္ခိတွာ၊ မဆင်ချင်မူ၍။ ပဋိဿဝံ၊ ဝန်ခံခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ သော၊ ထိုဝန်ခံခြင်းကို။ န သစ္စာပိတော၊ မမှန်စေအပ်။ မေ၊ ငါ၏။ တံ ဒေါသံ၊ ထိုအပြစ်ကို။ ခမထ၊ သည်းခံကုန်လော"။ ဣတိအာဒိနာ၊ ဤသို့အစရှိသည်ဖြင့်။ ခမာပနေ၊ ကန်တော့ခြင်း၌။ ဝစနက္ကမော၊ စကားအစဉ်ကို။ ဉာတဗ္ဗော၊ ၏။
၄၁။ ပါဠိယံ၊ ၌။ မင်္ကုဘူတော နာသက္ခိ စိတ္တံ ဂဟပတိံ ခမာပေ-တုန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ တိံသယောဇနမဂ္ဂံ၊ ယူဇနာသုံးဆယ်ခရီးကို။ ပုန၊ တဖန်။ ဂန္တွာပိ၊ သွား၍လည်း။ မာနထဒ္ဓတာယ၊ မာန်ခက်ထန် သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သောအတိုင်း။ ဒေါသံ၊ အပြစ်ကို။ အာဝိကတွာ၊ ထင်စွာပြု၍။ အခမာပနေန၊ မကန်တော့ခြင်းကြောင့်။ "အဟံ၊ ငါသည်။ န ခမာမိ၊ သည်းမခံ"။ ဣတိ၊ သို့။ တေန၊ ထိုသူကြွယ်သည်။ ပဋိက္ခိတ္တော၊ ပယ်အပ်သည်ဖြစ်၍။ မင်္ကုဘူတော၊ မျက်နှာ မသာယာသည်ဖြစ်၍။ တံ၊ ထိုသူကြွယ်ကို။ ခမာပေတုံ၊ သည်းခံစေခြင်းငှာ။ န သက္ခိ၊ မတတ်နိုင်။ သော၊ ထိုသုဓမ္မ မထေရ်သည်။ ပုနဒေဝ၊ တဖန်သာလျှင်။ သာဝတ္ထိံ၊ သာဝတ္ထိမြို့သို့။ ပစ္စာဂန္တွာပိ၊ ပြန်ခဲ့၍လည်း။ မာနံ၊ မာန်ကို။ နိဂ္ဂဟတ္ထာယေဝ၊ နှိပ်ခြင်းငှာသာလျှင်။ ပုနပိ၊ တဖန်လည်း။ သတ္ထာရာ၊ ဘုရားရှင်သည်။ ပေ-သိတော၊ စေလွှတ်အပ်သည်ဖြစ်၍။ ပုရိမနယေနေဝ၊ ရှေးနည်းဖြင့်သာလျှင်။ ခမာပေတုံ၊ သည်းခံစေခြင်းငှာ။ အသက္ကောန္တော၊ မတတ်နိုင်သည် ဖြစ်၍။ ပုန၊ တဖန်။ အာဂစ္ဆိ၊ လာ၏။
အထ၊ ထိုအခါ၌။ အဿ၊ ထိုသုဓမ္မမထေရ်အား။ ဘဂဝါ၊ သည်။ "အသန္တံ ဘာဝနမိစ္ဆေယျာ"တိ အာဒိ-နာဝ၊ အစရှိသည်ဖြင့်လျှင်။ ဓမ္မံ၊ ဓမ္မပဒ၌ လာသော ဂါထာတရားကို။ ဒေသေတွာ၊ ဟော၍။ မာနနိမ္မထနံ၊ မာန်ကို နှိပ်ခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ အနုဒူတဒါနံ၊ လျောက်ပတ်သော တမန်ပေးခြင်းကို။ အနုညာသိ၊ ခွင့်ပြု၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
၄၂။ "နော စေ ခမတိ။ ပ။ အာပတ္တိံ ဒေသာပေတဗ္ဗော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဂေဝ၊ ရှေးဦးကလျှင်။ ဂဟဋ္ဌော၊ ဒါယကာသည်။ ခမတိ စေ၊ သည်းခံသည်ဖြစ်အံ့။ ဒဿနူပစာရေ၊ မြင်လောက်သော ဥပစာ၌။ အာပတ္တိ ဒေသနာကိစ္စံ၊ အာပတ်ကို ဒေသနာကြားခြင်းကိစ္စသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူအပ်၏။
(၂၁၅) ၄၆။ တီသု၊ ကုန်သော။ ဥက္ခေပနီယကမ္မေသု၊ တို့၌။ အရိဋ္ဌဝတ္ထုသ္မိံ၊ ၌။ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝိသုံ၊ အသီးလည်းကောင်း။ သံဃမဇ္ဈေ သံံဃံမဇ္ဈေဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သံဃာအလယ်၌လည်းကောင်း။ ပါပိကာယ၊ ယုတ်မာသော။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ ကို။ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇနပစ္စယာ၊ မစွန့်ခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ ဝါ၊ ဒုက္ကဋ်လည်း‌ ဖြစ်သော။ သမနုဘာသန-ပရိယောသာနေ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့် ဆုံးမပြီးသော အဆုံး၌။ ပါစိတ္တိယံ ဝါ၊ ပါစိတ်အာပတ်လည်း ဖြစ်သော။ အာပတ္တိံ၊ သို့။ အာရောပေတွာ၊ တင်၍။
ဧတ္ထာပိ၊ ဤ ဥက္ခေပနီယကံ၌လည်း။ ကမ္မဝါစာယ၊ ဖြင့်။ "တထာဟံ ဘဂ-ဝတာ"တိ အာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ ဝတ္ထုဝသေနေဝ၊ ဝတ္ထုအစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ယေန ယေန ပကာရေန၊ အကြင် အကြင် အပြားဖြင့်။ ဒိဋ္ဌိဂတိကာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူရှိသော သူတိုသည်။ ဝေါဟရိံသု၊ ပြောဆိုကုန်၏။ တေန တေန ပကာရေန၊ ထိုထိုအပြားဖြင့်။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။ ကမ္မဝါစာ၊ ကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဂဟဏာကာရံ၊ ယူသော အခြင်းအရာကို။ ဝိနာပိ၊ ကြဉ်၍လည်း။ "သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ၊ သော တံ ဒိဋ္ဌိံ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇတိ၊ ယဒိသံဃဿ ပတ္တကလ္လ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ သာမညတောပိ၊ သာမညအားဖြင့်လည်း။ ကမ္မဝါစံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှါ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
၆၅။ "ယံ ဒိဋ္ဌိံ နိဿာယ ဘဏ္ဍနာဒီနိ ကရောတီ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဒိဋ္ဌိံ၊ ကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဥပ္ပန္နာနိ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ ဘဏ္ဍ-နာဒီနိ ဧဝ၊ ငြင်းခုံခြင်းစသည်တို့ကိုလျှင်။ ဣဓ၊ ၌။ အဓိပ္ပေတာနိ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်၏။ ကေဝလာနိ၊ သက်သက်သော ဘဏ္ဍနစသည်တို့ကို။ န အဓိပ္ပေ-တာနိ၊ ကုန်။ ဣတိ ဒဿေတိ၊ ဤသို့ပြ၏။
ယော ပန၊ အကြင်ရဟန်းသည်ကား။ "ဘဏ္ဍနာဒီနံ၊ ငြင်းခုံခြင်းစသည်တို့ကို။ ကရဏေ၊ ပြုခြင်း၌။ ‌ဒေါသော၊ အပြစ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ"။ ဣတိ ဒိဋ္ဌိကော၊ ဤသို့ အယူရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဘဏ္ဍနာဒိံ၊ ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သာပိ၊ ထိုအယူသည်လည်း။ ဒိဋ္ဌိ ဧဝ၊ ဒိဋ္ဌိပင်လျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ တဿပိ၊ ထိုအယူကိုလည်း။ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ မစွန့်ခြင်းကြောင့်။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှါ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သိအပ်၏။
နိယဿကမ္မကထာဒိဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
ကမ္မက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာနယော၊ ကမ္မက္ခန္ဓကကို ဖွင့်ကြောင်းဖြစ်သောနည်းသည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။