13. Purisakārānuyogavaṇṇanā
123. Karaṇamattan ti kammānaṃ nipphādakappayojakabhāvena pavattā khandhā .
124. Purimakammena vinā puggalassa jāti , jātassa ca vijjaṭṭhānādīsu sammā micchā vā pavatti natthīti sandhāya ‘‘ purimakammameva tassā ’’ tiādimāha .
125. Kammavaṭṭassāti ettha kammakārakassa yo kārako , tenapi aññaṃ kammaṃ kātabbaṃ , tassa kārakenapi aññanti evaṃ kammavaṭṭassa anupacchedaṃ vadanti .
Puggalassa kārako kammassa kārako āpajjatīti vicāretabbametaṃ .
Mātāpitūhi janitatādinā tassa kārakaṃ icchantassa kammakārakānaṃ kārakaparamparā āpajjatīti idañca vicāretabbaṃ .
170. Suttavirodhabhayenāti ‘‘ so karoti so paṭisaṃvedayatīti kho , brāhmaṇa , ayameko anto ’’ tiādīhi ( saṃ . ni .2.46) virodhabhayā .
171.‘‘ Idha
V0.61 nandati pecca nandatī ’’ ti ( dha . pa .18) vacanato kammakaraṇakāle vipākapaṭisaṃvedanakāle ca soyevāti paṭijānātīti adhippāyo .Sayaṃkataṃ
M0.61 sukhadukkhan ti ca puṭṭho ‘‘ kiṃ nu kho , bho gotama , sayaṃkataṃ sukhaṃ dukkhanti ?Mā hevaṃ kassapā ’’ tiādisuttavirodhā ( saṃ . ni .2.18) paṭikkhipati .
176. Laddhimattamevetan ti soyeveko neva so hoti na aññoti idaṃ pana nattheva , tasmā evaṃvādino asayaṃkārantiādi āpajjatīti adhippāyo .
Apicātiādinā idaṃ dasseti – na parassa icchāvaseneva ‘‘ so karotī ’’ tiādi anuyogo vutto , atha kho ‘‘ so karotī ’’ tiādīsu ekaṃ anicchantassa itaraṃ , tañca anicchantassa aññaṃ āpannanti evaṃ kārakavedakicchāya ṭhatvā ‘‘ so karotī ’’ tiādīsu taṃ taṃ anicchāya āpannavasenāpīti .
Atha vā na kevalaṃ ‘‘ so karotī ’’ tiādīnaṃ sabbesaṃ āpannattā , atha kho ekekasseva ca āpannattā ayaṃ anuyogo katoti dasseti .
Purimanayenevāti etena ‘‘ idha nandatī ’’ tiādi sabbaṃ paṭijānanādikāraṇaṃ ekato yojetabbanti dasseti .
Purisakārānuyogavaṇṇanā niṭṭhitā .
Kalyāṇavaggo niṭṭhito .