15. Upajjhācariyavattaniddesavaṇṇanā
145. Upajjhācariyeti ettha ( mahāva .64,67,74,78-79; cūḷava .375,377;379-382; mahāva . aṭṭha .64,67,75,76,77) ācariyo nāma nissayācariyo pabbajjācariyo upasampadācariyo dhammācariyoti catubbidho .
Etesu hi nissayantevāsikena yāva ācariyaṃ nissāya vasati , tāva sabbamācariyavattaṃ kātabbaṃ .
Pabbajjāupasampadādhammantevāsikehi pana nissayamuttakehipi ādito
M0.138 paṭṭhāya yāva cīvararajanaṃ , tāva vattaṃ kātabbaṃ .Anāpucchitvā pattadānādimhi pana etesaṃ anāpatti .
Etesu ca pabbajjantevāsiko ca upasampadantevāsiko ca ācariyassa yāvajīvaṃ bhāro , nissayantevāsiko ca dhammantevāsiko ca yāva samīpe vasati , tāvadeva .
Suṭṭhu piyasīlo supesalo , sikkhākāmoti attho .
Dantakaṭṭhaṃ dentena ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā mahantaṃ majjhimaṃ khuddakanti tīṇi dantakaṭṭhāni upanetabbāni .
Tesu yaṃ tīṇi divasāni gaṇhāti , taṃ sallakkhetvā catutthadivasato paṭṭhāya tādisaṃyeva sammā ubhohi hatthehi dātabbaṃ .
Sace yaṃ vā taṃ vā gaṇhāti , yathāladdhaṃ upanetabbaṃ .
Toyan ti sītañca uṇhañca udakaṃ upanetvā yaṃ tīṇi divasāni vaḷañjeti , catutthadivasato paṭṭhāya tādisaṃ upanetabbaṃ .
Sace dvepi vaḷañjeti , duvidhampi upanetabbaṃ .
Sace yāgu hoti , bhājanaṃ dhovitvā upanetabbaṃ .
146. Patte vattaṃ careti ‘‘ yāguṃ pītassa udakaṃ datvā bhājanaṃ paṭiggahetvā nīcaṃ katvā
V0.131 sādhukaṃ aparighaṃsantena dhovitvā paṭisāmetabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ patte vattaṃ careti attho .Gāmappavese vattaṃ careti evaṃ sabbattha .
‘‘ Sace upajjhāyo vā ācariyo vā gāmaṃ pavisitukāmo hoti , nivāsanaṃ dātabbaṃ , paṭinivāsanaṃ paṭiggahetabbaṃ , kāyabandhanaṃ dātabbaṃ , saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo dātabbā , dhovitvā patto sodako dātabbo ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) idaṃ gāmappavesane vattaṃ nāma .
‘‘ Sace upajjhāyo vā ācariyo vā pacchāsamaṇaṃ ākaṅkhati , timaṇḍalaṃ paṭicchādentena parimaṇḍalaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā dhovitvā pattaṃ gahetvā upajjhāyassa vā ācariyassa vā pacchāsamaṇena hotabban ’’ tiādinā ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380)
M0.139 nayena vuttaṃ gamane vattaṃ nāma .‘‘ Nivattantena paṭhamataraṃ āgantvā āsanaṃ paññāpetabban ’’ tiādinā ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) nayena vuttaṃ āgame vattaṃ nāma .
‘‘ Upajjhāyamhi vuṭṭhite āsanaṃ uddharitabbaṃ , pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ paṭisāmetabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) evaṃ vuttaṃ āsanādīsu vattaṃ nāma .
Upāhanāya vattaṃ nāma ‘‘ upāhanā puñchitabbā , upāhanā puñchantena paṭhamaṃ sukkhena coḷakena puñchitabbā , pacchā allenā ’’ tiādinā ( cūḷava .357,359) vuttaṃ .
Cīvare vattaṃ nāma ‘‘ sace cīvaraṃ sinnaṃ hoti , muhuttaṃ uṇhe otāpetabbaṃ , na ca uṇhe cīvaraṃ nidahitabban ’’ tiādinā ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ .
147. Paribhojanīyapānīya-vaccappassāvaṭhānisūti ettha sace pānīyaṃ na hoti , pānīyaṃ upaṭṭhāpetabbaṃ .
Sace paribhojanīyaṃ na hoti , paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpetabbaṃ .
Sace vaccakuṭi uklāpā hoti , vaccakuṭi sammajjitabbā .
Tathā passāvaṭṭhāne evaṃ vattaṃ caritabbanti attho .
‘‘ Vihāraṃ sodhentena paṭhamaṃ pattacīvaraṃ nīharitvā ekamantaṃ nikkhipitabban ’’ tiādinā nayena vuttaṃ vihārasodhane vattaṃ nāma .
‘‘ Bhūmattharaṇaṃ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṃ paññāpetabban ’’ tiādinā ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ puna paññāpane vattaṃ nāma .
148. Idāni vihāraṃ sodhentena evaṃ sodhetabbanti taṃ dassetuṃ ‘‘ na papphoṭeyyā ’’ tiādimāha
V0.132 .Tassattho – vihāraṃ sodhento bhikkhu bhūmattharaṇādisayanāsanaṃ paṭivāte vā paṅgaṇe vā pānīyasāmantā vā na papphoṭeyyāti .
Paṅgaṇeti bahūnaṃ sannipāte ṭhāne .
149. Nhāneti
M0.140 ‘‘ sace upajjhāyo nahāyitukāmo hoti , nahānaṃ paṭiyādetabbaṃ .Sace sītena attho hoti , sītaṃ paṭiyādetabban ’’ tiādinā ( mahāva .66; cūḷava .376) vuttaṃ nahāne vattaṃ nāma ,‘‘ upajjhāyassa gattato udakaṃ sammajjitabbaṃ , nivāsanaṃ dātabban ’’ tiādinā ( mahāva .66; cūḷava .376) vuttaṃ nahātassa kātabbaṃ nāma .
Raṅgapāketi ‘‘ sace upajjhāyassa ācariyassa rajanaṃ pacitabbaṃ hoti , saddhivihārikena antevāsikena pacitabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ .
Dhovaneti ‘‘ sace upajjhāyassa ācariyassa cīvaraṃ dhovitabbaṃ hoti , saddhivihārikena antevāsikena dhovitabbaṃ , ussukkaṃ vā kātabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ .
Sibbaneti ‘‘ sace upajjhāyena ācariyena cīvaraṃ kātabbaṃ hoti , saddhivihārikena antevāsikena kātabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) vuttaṃ .
Cīvare theve ṭhite rajanto na vaje na pakkameyyāti attho .
‘‘ Cīvaraṃ rajantena sādhukaṃ samparivattakaṃ samparivattakaṃ rajitabbaṃ , na ca acchinne theve pakkamitabban ’’ ti ( mahāva .66,78; cūḷava .376,380) hi vuttaṃ .
150. Ekaccassāti ācariyupajjhāyānaṃ visabhāgassa anatthakāmassa veripuggalassa .
Anāpucchāti ācariyupajjhāyānaṃ anārocetvā .
Kiñcanan ti yaṃ kiñci .
151-2.
Tassāti ekaccassa .
Ninnetun ti nīharituṃ .
Kiccayaṃ parikammaṃ vāti veyyāvaccaṃ vā piṭṭhiparikammādiparikammaṃ vā attanā tassa kātuṃ vā tena attano kārāpetuṃ vāti evamattho veditabbo .
153. Sace ācariyupajjhāyā aññattha gatā honti , pariveṇaṃ gantvā apassantehi gāmaṃ pavisituṃ vaṭṭati .
Gāmaṃ pavisanto sace passati , āpucchitabbamevāti vadanti .
‘‘ Upajjhāyaṃ
M0.141 anāpucchā na disā pakkamitabbā ’’ ti ( mahāva .66, cūḷava .376) hi vuttaṃ .Attano kiccayaṃ nāma antovihārepi attano pattapacanacīvarakammakesacchedanādi .
154. Saṅghāyattakammāni
V0.133 nāma parivāsamānattaabbhānatajjanīyaniyassapabbājanīyapaṭisāraṇīyaukkhepanādayo . 155. Vuṭṭhānaṃ nesamāgameti ‘‘ sace upajjhāyo vā ācariyo vā gilāno hoti , yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo , vuṭṭhānamassa āgametabban ’’ ti ( mahāva .66; cūḷava .376) hi vuttaṃ .
Upajjhācariyavattavinicchayo .
Upajjhācariyavattaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .