32. Nissayaniddesavaṇṇanā
230. Byattassāti ettha kittāvatā byatto hotīti ce ?
Nissayamuccanakena pana sabbantimena dhammaparicchedena atthato ca byañjanato ca dve mātikā paguṇā vācuggatā kātabbā , pakkhadivasesu dhammassāvanatthāya suttantato cattāro bhāṇavārā , sampattānaṃ parisānaṃ parikathanatthāya andhakavindamahārāhulovādadhammakkhandhasadiso eko kathāmaggo , saṅghabhattamaṅgalāmaṅgalesu anumodanatthāya tisso anumodanā , uposathappavāraṇādivijānanatthaṃ kammākammavinicchayo
V0.149 , samaṇadhammakaraṇatthaṃ samādhivasena vā vipassanāvasena vā arahattapariyosānaṃ ekaṃ kammaṭṭhānaṃ ettakaṃ uggahetabbaṃ .Ettāvatā byatto nāma hoti cātudiso , itarathā abyatto .
231. Idāni nissayaggahaṇākāraṃ dassetuṃ ‘‘ ekaṃsan ’’ tiādi vuttaṃ .
Ettha ( mahāva .103) āyasmatoti āyasmantaṃ .
232. Idāni
M0.160 paṭippassaddhividhānaṃ dassetuṃ ‘‘ pakkante ’’ tiādi vuttaṃ ,‘‘ pañcimā , bhikkhave , nissayappaṭippassaddhiyo upajjhāyamhā .Upajjhāyo pakkanto vā hoti vibbhanto vā kālakato vā pakkhasaṅkanto vā āṇattiyeva pañcamī ’’ ti ( mahāva .83),‘‘ chayimā , bhikkhave , nissayappaṭippassaddhiyo ācariyamhā .
Ācariyo pakkanto vā hoti vibbhanto vā kālakato vā pakkhasaṅkanto vā āṇattiyeva pañcamī , upajjhāyena vā samodhānagato hotī ’’ ti idaṃ pana ubhayaṃ idha dassitaṃ .
Sace ācariyupajjhāyā sāmantavihāresupi aparikkhittesu leḍḍupātadvayabbhantare vasanti , nissayo na paṭippassambhati .
Parikkhittesupi na paṭippassambhatīti eke .
Ācariyā pana na icchanti .
Kasmāti ce ?
Nissayaggahaṇappaṭippassaddhīnaṃ upacārasīmāya paricchinnattā .
Leḍḍupātena upacārasīmāparicchedo pana aparikkhittesu eva labbhati , na parikkhittesu .
Tasmā ācariyānaṃ vinicchayeva ṭhātabbaṃ .
Pakkanteti ettha ( mahāva . aṭṭha .83) sace ācariyo antevāsikaṃ anāmantetvāva upacārasīmaṃ atikkamati , nissayo paṭippassambhati .
Sace upacārasīmaṃ anatikkamitvāva nivattati , na paṭippassambhati .
Ācariyaṃ anāmantetvā antevāsikassa gamanepi eseva nayo .
Sace ācariyo katthaci gantukāmo antevāsikaṃ āpucchati , antevāsikopi ‘‘ sādhu sādhū ’’ ti sampaṭicchati , taṅkhaṇe eva paṭippassambhati .
Evaṃ ācariyaṃ āpucchitvā antevāsikassa gamanepi .
Dvīsupi antovihāreyeva ṭhitesu ācariyo vā antevāsikaṃ , antevāsiko vā ācariyaṃ anāpucchitvāva sace dve leḍḍupāte atikkamati , paṭippassambhati .
Pakkhasaṅkante vā vibbhante vā kālakate vā taṅkhaṇeyeva paṭippassambhati
M0.161 .Āṇatti nāma nissayappaṇāmanā .
Dassanasavanavasena duvidhaṃ samodhānaṃ .
233. Alajjin ti
V0.150 ettha –‘‘ Sañcicca āpattiṃ āpajjati ;
Āpattiṃ parigūhati ;
Agatigamanañca gacchati ;
Ediso vuccati alajjipuggalo ’’ ti .( pari .359)–
Evaṃ vuttaṃ .
‘‘ Na bhikkhave alajjinaṃ nissāya vatthabbaṃ .
Yo vaseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( mahāva .120) hi vuttaṃ .
234.‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , addhānamaggappaṭipannena bhikkhunā nissayaṃ alabhamānena anissitena vatthun ’’ ti ( mahāva .121) vuttattā ‘‘ addhikassā ’’ ti vuttaṃ .
Gilānupaṭṭhākassa ca yācitassāti sambandho .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , gilānupaṭṭhākena bhikkhunā nissayaṃ alabhamānena yāciyamānena anissitena vatthun ’’ ti ( mahāva .121) hi vuttaṃ .
Sallakkhentena phāsukan ti phāsuvihāraṃ sallakkhentena .
Idaṃ pana parihāraṃ ( mahāva . aṭṭha .121) sotāpannādiariyasāvako vā thāmagatasamathavipassanālābhī vā bālaputhujjano vā na labhati .
Yassa kho pana samathavipassanā taruṇā hoti , na thāmagatā , ayaṃ labhati .
Asante nissayadāyake ‘‘ yadā paṭirūpo nissayadāyako āgacchissati , tadā tassa nissāya vasissāmī ’’ ti ābhogaṃ katvā yāva āsāḷhīpuṇṇamā , tāva vasituṃ labhati .
Sace pana āsāḷhīmāse nissayadāyakaṃ na labhati , yattha atthi , tattha gantabbaṃ .
Antovasse pana anissitena vatthuṃ na vaṭṭati .
Sabhāge
M0.162 dāyake asante vasituṃ labbhatīti sabbapadesu yojanā kātabbā .Nissayavinicchayo .
Nissayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .