34. Pathavīniddesavaṇṇanā
242. Jātā ( pāci .86; pāci . aṭṭha .86-88; kaṅkhā . aṭṭha . pathavīkhaṇanasikkhāpadavaṇṇanā ) ajātāti duvidhā pathavīti attho .
Idāni tadubhayaṃ dassetuṃ ‘‘ suddhamattikapaṃsukā ’’ tiādimāha .
Tattha suddhamattikapaṃsukā ca adaḍḍhā ca bahumattikapaṃsukā ca cātumāsādhikovaṭṭhapaṃsumattikarāsi ca jātapathavīti sambandho .
Ettha pana adaḍḍhāti uddhanapacanakumbhakārāvāpabhājanapacanādivasena tathā tathā adaḍḍhā .
Ayaṃ pana visuṃ natthi , suddhapaṃsuādīsu aññatarāva veditabbā .
Suddhapaṃsu suddhamattikā
M0.164 yebhuyyenapaṃsu yebhuyyenamattikā atirekacātumāsādhikovaṭṭhamattikāpaṃsupuñjā ca adaḍḍhā cāti ayaṃ sabbāpi jātapathavīti veditabbā . 243. Dutiyāti ajātapathavīti attho .
Vuttarāsīti mattikarāsi ca paṃsurāsi ca cātumāsomavaṭṭhako ajātapathavīti attho .
244. Idāni yebhuyyenamattikā yebhuyyenapaṃsukā yebhuyyenasakkharāti evaṃ vuttāsu kittāvatā yebhuyyatā hotīti taṃ dassetuṃ ‘‘ dve bhāgā ’’ tiādimāha .
Tattha tīsu bhāgesu dve bhāgā mattikā yassā bhūmiyā , esā yebhuyyamattikāti sambandho .
Upaḍḍhapaṃsuādayopi kappiyā eva akappiyabhāgassa anatirekato .
‘‘ Yebhuyyenamattikā yebhuyyenapaṃsukā ’’ ti ( pāci .86) hi vuttaṃ , na ‘‘ upaḍḍhamattikā , upaḍḍhapaṃsukā ’’ ti .
Sesesupīti yebhuyyapaṃsukādīsupi .
245. Jātasaññissa
V0.153 pācittīti sambandho .Dveḷhassa vimatissa dukkaṭaṃ .
Jāte ajātasaññissa anāpatti .
246. Ekāyāṇattiyā ekāti sace sakiṃ āṇatto divasampi khaṇati , āṇāpakassa ekā evāti attho .
Vācasoti vācāya vācāyāti attho .
247. Ettha ‘‘ jālehi aggin ’’ ti vā vattuṃ na vaṭṭati .
Aniyametvā pana ‘‘ pokkharaṇiṃ khaṇa , pathaviṃ khaṇa , vāpiṃ khaṇa , āvāṭaṃ khaṇa , kandaṃ khaṇā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati .
248. Edisan ti ettha aññampi evarūpaṃ kappiyavohāravacanaṃ vaṭṭatīti adhippāyo .
249. Kopetuṃ
M0.165 labbhanti sambandho , ghaṭādīhi gahetuṃ sakkuṇeyyakaṃ ussiñcanīyakaddamaṃ . 251-2.
Udakasantike patiteti sambandho .
Udake patitaṃ pana sabbakālaṃ kappiyameva , tasmā akappiyaṃ dassetuṃ ‘‘ udakasantike ’’ ti vuttaṃ .
Pāsāṇe lagge raje ca navasoṇḍiyā patite raje cāti sambandho .
Abbhokāsuṭṭhite vammike ca mattikākuṭṭe cāti attho , tathā etepi sabbe cātumāsādhikovaṭṭhā na kopetabbāti attho .
253-5.
Bhūmiṃ vikopayaṃ thambhādiṃ gaṇhituṃ na ca kappatīti sambandho .
Dhārāyāti passāvadhārāya .
Padaṃ dassessāmīti sambandho .
257. Sekoti siñcanaṃ .
Bhūmiyā allahatthaṃ ṭhapetvāti sambandho .
258. Avase satīti hatthadāhādīsu āpadāsūti attho .
Pathavīvinicchayo .
Pathavīniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .