ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။
ယာ အသန္တုဋ္ဌိတာ၊ (အရဟတ္တမဂ်ကို မရသေးသမျှ) အကြင် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း မရှိသည် အဖြစ်သည်။(တစ်နည်း) "တပနံ ဝါ ဒုက္ခံ" ဟသော ဋ္ဋီကာနှင့်အညီ တပဓာတ်, ယုပစ္စည်းဖြင့်ပြီးသော တပနသဒ္ဒါသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခဟူသောအနက်ကိုဟော၏။ တပနဿ ဒုက္ခဿ ဟိတာတိ တပနီယာ- ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခ၏ စီးပွားဖြစ်သောတရားများ၊ (မျက်မှောက်, တမလွန်၊ နှစ်တန်သောဘဝ၌ ဒုက္ခကိုဖြစ်စေခြင်း, ထိုဒုက္ခကိုအားပေးအားမြှောက် အထောက်အကူပြုခြင်းအားဖြင့် ဒုက္ခ၏စီးပွားဖြစ်သောတရားများဟုဆိုလို၏)
(တစ်နည်း) တပန္တိ တေနာတိ တပနံ- ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ကြောင်းဖြစ်သောနောင်တ တစ်ဖန်ပူပန်ခြင်းသဘော၊ တပနဿ ဟိတာတိ တပနီယာ- ထိုပူပန်ခြင်း၏ စီးပွားဖြစ်သောတရားများ ( ပူပန်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ပူပန်ခြင်း၏စီးပွားဟု ဆိုလို၏)။ ဤဒုတိယနည်းနှင့် တတိယနည်းတို့၌ သဒ္ဒနီတိ၊ တဒ္ဓိတ်- ၇၇၅- သုတ်မှ ဒဿနီယာပုဒ်ကဲ့သို့ "တပန+ ဤယ- တပနီယ" ဟုဒီဃဖြင့်သော်လည်းကောင်း သုတ္တန္တိက ဒုကမာတိကာ မူလဋ္ဋီကာ မဓုဋ္ဋီကာအတိုင်း "တပန+ ဣယ- တပနိယ" ဟု ဣရဿဖြင့်သော်လည်းကောင်းရှိနိုင်၏။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ တာယ အသန္တုဋ္ဌိုတာယစ၊ ထို ကုသိုလ်တရားတို့၌ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်၏ လည်းကောင်း။) ပဓာနသ္မိံ၊ လုံ့လဝီရိယ၌။ ယာ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာအပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာ။ ။ ဝီရိယပ္ပဝါဟေ- ဝီရိယအယဉ်သည်၊ ဝတ္တမာနေ- ဖြစ်လသော်၊ အန္တရာဧဝ- အလုပ်ကိစ္စမပြီးပြတ်ပီ အကြားကာလ၌သာလျှင်၊ ပဋ္ဋိဂမနံ နိဝတ္တနံ ပဋ္ဋိဝါနံ- နောက်သို့တွန်းဆုတ်ခြင်း၊ ပဋ္ဋိဝါနံ အဿ အတ္ထီတိပဋ္ဋိဝါနီ- နောက်သို့တွန့်ဆုတ်ခြင်းရှိသောသူ၊ နပဋ္ဋိဝါနီ၊ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိနောဘာဝေါ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာ- နောက်သို့တွန်းဆုတ်ခြင်းမရှိသူ၏အဖြစ်၊ အနောသက္ကနာ- နောက်သို့မတွန့်ဆုတ်ခြင်း၊ဋ္ဋီကာအဖွင့်။ ၊ (အလုပ်ကိစ္စ မပြီးပြတ်မီအတွင်း၌) အကြင်နောက်သို့ တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်သည် (အတ္ထိ၊ ၏။ တာယ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာယ စ၊ ထို့နောက်သို့ တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်၏လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။) ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့၏။ (ဂုဏံ၊ ဂုဏ်ကို၊) အဟံ၊ ငါသည်။ ဥပညာသိံ၊ (နီးနီးစပ်စပ်) ကပ်ရောက်၍သိတော်မူပြီ။
(တစ်နည်း) တပန္တိ တေနာတိ တပနံ- ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ကြောင်းဖြစ်သောနောင်တ တစ်ဖန်ပူပန်ခြင်းသဘော၊ တပနဿ ဟိတာတိ တပနီယာ- ထိုပူပန်ခြင်း၏ စီးပွားဖြစ်သောတရားများ ( ပူပန်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် ပူပန်ခြင်း၏စီးပွားဟု ဆိုလို၏)။ ဤဒုတိယနည်းနှင့် တတိယနည်းတို့၌ သဒ္ဒနီတိ၊ တဒ္ဓိတ်- ၇၇၅- သုတ်မှ ဒဿနီယာပုဒ်ကဲ့သို့ "တပန+ ဤယ- တပနီယ" ဟုဒီဃဖြင့်သော်လည်းကောင်း သုတ္တန္တိက ဒုကမာတိကာ မူလဋ္ဋီကာ မဓုဋ္ဋီကာအတိုင်း "တပန+ ဣယ- တပနိယ" ဟု ဣရဿဖြင့်သော်လည်းကောင်းရှိနိုင်၏။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ တာယ အသန္တုဋ္ဌိုတာယစ၊ ထို ကုသိုလ်တရားတို့၌ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်၏ လည်းကောင်း။) ပဓာနသ္မိံ၊ လုံ့လဝီရိယ၌။ ယာ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာအပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာ။ ။ ဝီရိယပ္ပဝါဟေ- ဝီရိယအယဉ်သည်၊ ဝတ္တမာနေ- ဖြစ်လသော်၊ အန္တရာဧဝ- အလုပ်ကိစ္စမပြီးပြတ်ပီ အကြားကာလ၌သာလျှင်၊ ပဋ္ဋိဂမနံ နိဝတ္တနံ ပဋ္ဋိဝါနံ- နောက်သို့တွန်းဆုတ်ခြင်း၊ ပဋ္ဋိဝါနံ အဿ အတ္ထီတိပဋ္ဋိဝါနီ- နောက်သို့တွန့်ဆုတ်ခြင်းရှိသောသူ၊ နပဋ္ဋိဝါနီ၊ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိနောဘာဝေါ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာ- နောက်သို့တွန်းဆုတ်ခြင်းမရှိသူ၏အဖြစ်၊ အနောသက္ကနာ- နောက်သို့မတွန့်ဆုတ်ခြင်း၊ဋ္ဋီကာအဖွင့်။ ၊ (အလုပ်ကိစ္စ မပြီးပြတ်မီအတွင်း၌) အကြင်နောက်သို့ တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်သည် (အတ္ထိ၊ ၏။ တာယ အပ္ပဋ္ဋိဝါနိတာယ စ၊ ထို့နောက်သို့ တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိသည်အဖြစ်၏လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။) ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့၏။ (ဂုဏံ၊ ဂုဏ်ကို၊) အဟံ၊ ငါသည်။ ဥပညာသိံ၊ (နီးနီးစပ်စပ်) ကပ်ရောက်၍သိတော်မူပြီ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဟံ၊ ငါသည်။
[သုဒ့ အနက်မှရှိ]
အပ္ပဋ္ဋိဝါနီ၊ နောက်သို့ တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိဘဲ။
(ပဓာနံ၊ ဝီရိယကို။)
ပဒဟာမိ၊ (သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို တောင့်တကာ)
ကြိုးစား အားထုတ်တော်မူ၏။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ နှလုံးသွင်း၍။
ပဒဟာမိ၊ ကြိုးစားအားထုတ်တော်မူသနည်းဟူမူ။)
သရီရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်၌။
တစော စ၊ အရေသည်လည်းကောင်း။
နှာရု စ၊ အကြောသည်လည်းကောင်း။
အဋ္ဌိ စ၊ အရိုးသည်လည်းကောင်း။
ကာမံ အဝသိဿတု၊ အကယ်၍ပင် ကြွင်းကျန်တော့စေကာမူ။
မံသလောဟိတံ၊ အသားအသွေးသည်။
ကာမံ ဥပသုဿတု၊ အကယ်၍ပင် ခြောက်ခန်းသွားစေကာမူ။
ယံ တံ(ဂုဏဇာတံ)၊ အကြင်ဂုဏ်ထူးသို့။
ပုရိသထာမေန၊ ယောက်ျား၏ ဉာဏ်စွမ်းအားဖြင့်။
ပုရိသဝီရိယေန၊ ယောက်ျား၏ဉာဏ် ဝီရိယဖြင့်။
ပုရိသပရက္ကမေန၊ ယောက်ျား၏ ဉာဏ်လုံ့လဖြင့်။
ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောက်အပ် ရောက်နိုင်၏။
တံ(ဂုဏဇာတံ)၊ ထိုဂုဏ်ထူးသို့။
အပါပုဏိတွာ၊ မရောက်သေးမူ၍။
ဝီရိယဿ၊ လုံ့လ၏။
သဏ္ဌာနံ၊ ရပ်တန့်ဆုတ်နစ်ခြင်းသည်။
န ဘဝိဿတိ၊ မဖြစ်လတ္တံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍(ပဒဟာမိ- အားထုတ်တော်မူ၏၊)
[နောက်ပြန်စပ်သည်]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တဿ မယှံ၊ ထိုငါသည်။
သမ္ဗောဓိ၊ မဂ်ဉာဏ်လေးရပ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို။
အပ္ပမာဒါဓိဝတာ၊ မမေ့လျော့ မပေါ့ဆခြင်းဖြင့် ရအပ်ပြီ။
အနုတ္တရော၊ မိမိထက် ထူးချွန်လွန်မြတ်သော တရားမရှိသော။
ဝါ၊ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော။
ယောဂက္ခေမော၊ ယောဂလေးဖြာ, ဘေးကုန်ရာအရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို။
အပ္ပမာဒါဓိဝတော၊ ပြီ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တုမှေ၊ သင်တို့သည်။
အပ္ပဋ္ဋိဝါနံ၊ နောက်တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိသော ဝီရိယကို [ပဓာနံကိုငဲ့သည်။တုမှေနှင့် အရတူ ဝိဘက်တူအောင် အပ္ပဋ္ဋိဝါနီ, အပ္ပဋ္ဋိဝါနိနော, အပ္ပဋ္ဋိဝါနာ- ဟုလည်း တမျိုးမျိုးရှိနိုင်သည်သာ။ "စေပိ" ၌ ပိကို ဧဝံ သတိပိ- ဟု တွေ့လတ္တံ့]
စေပဒဟေယျာထ၊ အကယ်၍ ကြိုးစားအားထုတ်ကုန်အံ့။
(ကိန္တိ၊ ၍။
ပဒဟေယျာထ၊ အားထုတ်ကြရမည်နည်းဟူမူ။)
သရီရေ၊ ၌။
တစော စ၊ ၎င်း။
ပ။
န ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။
(စေ ပဒစေယျာထ၊ အံ့။
ဧဝံ သတိပိ၊ ဤသို့အားထုတ်သည်ဖြစ်လျှင်လည်း။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တုမှေပိ၊ သင်တို့သည်လည်း။
နစိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီသာလျှင်။
[ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထတို့၌ လှမ်းစပ်]
သဿ၊ အကြင်အရဟတ္တဖိုလ်၏။
ဝါ၊ အကြင် အရဟတ္တဖိုလ် ဟူသော။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။
ကုလပုတ္တာ၊ (အကျင့်သီလရှိသော)အမျိုးကောင်းသားတို့သည်။
သမ္မဒေဝသမ္မဒေဝ။ ။ပ။ ပဗ္ဗဇန္တိ။ ။ "သမ္မဒေဝါတိ ဟေတုနာဝ ကာရဏေနေဝ" ဟူ၍ သီလက္ခန် အဋ္ဌကထာ မဟာသီဟနာဒသုတ်(၂၂၉)စသည်ဖွင့်၏၊ထိုအဖွင့်နှင့်အညီ အနက်ပြဆိုထား၏၊ "သမ္မဝေ- အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့် သာလျှင်၊ အနဂါရိယံ- ရဟန်းအဖြစ်သို့၊ ပဗ္ဗဇန္တိ- ဝင်ရောက်ကြ (ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြ) ကုန်၏" ဟူသော ပါဠိတော်၌ ဇာတိဇရာမရဏ အစရှိသောဘေးဒုက္ခတို့ကြောင့် သံဝေဂဖြစ်ပွား၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြား ဆုံးမတော်မူသည်းအတိုင်း ရဟန်းတရား သိက္ခာများကို ကျင့်ကြံပွါးများ အားထုတ်ကြသည်ကို ရည်ရွယ်၍ "သမ္မဒေဝ" ဟု ဟောတော်မူသည်။ ဩတိဏ္ဏောမှိ ဇာတိယာတိ အာဒိနာ နယေန ဟိ သံဝေဂပုဗ္ဗိကံ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဗ္ဗဇ္ဇွံ သန္ဓာယ ဣဓ "သမ္မဒေဝါ" တိ ဝုတ္တံ၊ ဟေတုနာတိ ဥာယေန(နယေန)။ ၎င်းဋ္ဋီကာ၊ ၃၅၉။ ၊ အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်သာလျှင်။
(ဇာတိ ဇရာ မရဏအစရှိသောဘေးဒုက္ခတို့ကြောင့် သံဝေဂဖြစ်ပွား၍ မြတ်စွာဘုရားဟောကြား ဆုံးမတော်မူအပ်သည့်အတိုင်း ရဟန်းတရား သိက္ခာများကို ကျင့်ကြံပွားများ အားထုတ်လိုခြင်းဟူသော အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန် အားဖြင့်သာလျှင်)သံယုတ်အဋ္ဌကထာ ဋ္ဋီကာ။ ။ ကြွေးမြီနှိပ်စက်ခြင်း, ဘေးအန္တရာယ်နှိပ်စက်ခြင်း, အသက်မွေးမှုခက်ခဲခြင်းဟူသော အကြောင်းများကြောင့် ရဟန်းပြုသည် မဟုတ်ဘဲ ပင်ကိုယ်သဘောရိုး ယုံကြည်ချက်သဒ္ဓါတရားဖြင့် ရဟန်းပြုမှသာ သမ္မဒေဝ (အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်) ရဟန်းပြုသည်ဟုဆိုရ၏။ တနည်းအားဖြင့်ကား နဂိုမူလရဟန်း ပြုချိန်တုန်းက မည်သည့်အကြောင်း, မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်ဖြစ်စေ ရဟန်းပြုပြီးနောက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော လောကုတ္တရာ တရားအားလျော်သော သီလသမထ ဝိပဿနာအကျင့် (အနုလောမပဋ္ဋိပဒါ)ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြလျှင်ကား အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့် ရဟန်းပြုကြသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါ၏။ အဂါရသ္မာ၊ မှ (နိက္ခမိတွာ- ထွက်ခွာကြ၍။)
အနဂါရိယံ၊ သို့။
ဝါ၊ ကို။
ပဗ္ဗဇန္တိ၊ ဝင်ရောက်ကြကုန်၏။
ဝါ၊ ကျင့်ကြကုန်၏။
အနုတ္တရံ၊ သော။
ဝါ၊ သော။
ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော။
တံ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို။
ဝါ၊ သို့။
ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ ယခုတွေ့ကြုံနေရသော အတ္တဘော၌ပင်လျှင်။
ဝါ၊ ယခုဘဝ၌ပင်လျှင်။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။
အဘိညာ(အဘိညာယ)၊ ထူးမြတ်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့်။
သစ္ဆိကတွာ၊ မျက်မှောက်ပြုကြကုန်၏။
ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရောက်ကြကုန်၍။
ဝါ၊ ရကြကုန်၏။
ဝိဟရိဿထ၊ နေကြရကုန်လတ္တံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။
(ထိုသို့တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိသောဝီရိယမည်သည်မှာ ကျေးဇူးများ၍ မြတ်သောအရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးကို ပြီးစေနိုင်သည်အဖြစ်ကြောင့်)
ဣဟ၊ ၌။
(ဝေါ၊ တို့သည်)
ဧဝံ၊ ၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည် (ကိန္တိ- ၍၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ- မူ၊)
သရီရေ။
၌။
တစောစ၊ လည်းကောင်း။
ပ။
န ဘဝိဿတိ၊ တ္တံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
(မယံ၊ ငါတို့သည်။)
အပ္ပဋ္ဋိဝါနံ၊ နောက်တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိဘဲ။
(ပဓာနံ၊ ဝီရိယကို။)
ပဒဟိဿာမ၊ အားထုတ်ကုန်အံ့။
ဣတိ၊ ၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧဝံဟိ၊ လျှင်။
ဝေါ သိက္ခိတဗ္ဗံ ဣတိ (အဝေါစ)
မဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သုတ်တည်း။