ဝိတက္ကဝိစာရာနံ၊ ဝိတက်ဝိစာရတို့ကို။ ဝူပသမာ၊ ချုပ်ငြိမ်းစေခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ ပယ်ခွာလွန်မြောက်ခြင်းကြောင့်။ အဇ္ဈတ္တံ၊ မိမိခန္ဓာအစဉ်၌ဖြစ်သော။ သမ္ပသာဒနံ၊ ကောင်းစွာကြည်လင်သော။ စေတသော၊ စိတ်၏။ ဧကောဒိဘာဝံ
ဧကောဒိဘာဝံ။ ။ ဧကောဒိ- ၌ ဧကသဒ္ဒါသည် အမြတ်ဟူသော(သေဋ္ဌ) အနက်နှင့် အဖော်မမှီး တဉီးတည်းဟူသော (အသဟာယ) အနက်တို့ကိုဟော၏။ ဧကော သေဋ္ဌော (အသဟာယော ဝါ) ဟုတွာ ဥဒေတီတိ ဧကောဒိ- မြတ်သည်ဖြစ်၍ (ဝါ- ဝိတက်ဝိစာရဟူသော အဖော်မမှီးတဉီးတည်းဖြစ်၍) မြင့်တက်လာသော သမာဓိ။ ဧက+ဥဒိ- ဟု ပုဒ်ဖြတ်။ ဥပုဗ္ဗ, ဣဓာတ်, ကွိပစ္စည်း, ဒအာဂုံ [ဥဒေတိကို သူရိယော ဥဒေတိကဲ့သို့ "မြင့်တက်လာ၏" ဟုအနက်ဆိုပါ] တနည်း- သမ္ပယုတ္တဓမ္မေ ဥဒါယတိ ဥဋ္ဌာပေတီတိ ဥဒိ၊ ကာရိတ်ဏယ ပစ္စည်းကျေ၏။ ဧကော စ သော ဥဒိ စာတိ ဧကောဒိ- မြတ်သည်ဖြစ်၍(ဝါ- အဖော်မမှီး တဉီးတည်းဖြစ်၍) သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို မြင့်တက်လာစေတတ်သည်လည်းဖြစ်သော သမာဓိ။ ဧကောဒိံ ဘာဝေတိ ဝဍ္ဎေတီတိ ဧကောဒိဘာဝံ- ဧကောဒိကို တိုးပွားစေတတ်သော ဒုတိယဈာန်။ ၊ မြတ်သည်ဖြစ်၍ မြင့်တတ်လာသော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သော။တနည်း- "ဝိဝေကာ- ကြောင့်၊ (တနည်း- ဝိဝေကေ- ၌) ဇာတံ- ဖြစ်သောပီတိသုခတည်း၊ ဝိဝေကဇံ (ဝိဝေကကြောင့်(၌) ဖြစ်သော ပီတိသုခ)ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ဝိဝေကဇံအရ ပီတိသုခကို အရကောက်ရ၏။ ပီတိ စ သုခံ စ ပီတိသုခံ(ပီတိနှင့်သုခ)။ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ အဿ ဈနဿာတိ ဝိဝေကဇံပီတိသုခံ(ဝိဝေကကြောင့်ဖြစ်သော ပီတိသုခရှိသောဈာန်)ဟူ၍ အလယ်(ဇံ)၌ ဝိဘတ်မကျေသော ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ် တစ်ပုဒ်တည်း အဖြစ်လည်း ဈာန်ခန်းအဋ္ဌကထာတို့၌ ဖွင့်သေး၏။ ထိုအတိုင်းလည်း ဒုတိယတနည်း အနက် ပြန်ဆိုထားပြသည်။ ဝါ၊ ဝိတက်ဝိစာရဟူသော အဖော်မမှီး တဉီးတည်းဖြစ်၍ မြင့်တက်လာသောသမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သော။ ဝါ၊ မြတ်သည်ဖြစ်၍ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို မြင့်တက်လာစေတတ်သော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သော။ ဝါ၊ ဝိတက်, ဝိစာရဟူသော အဖော်မမှီး တဉီးတည်းဖြစ်၍ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို မြင့်တက်လာစေတတ်သော သမာဓိကို တိုးပွားစေတတ်သော။ [ဤနည်း၌ စေတသောပုဒ်ကိုဧကောဒိဘာဝံ၌ စပ်ပါ။ တနည်း- "အဇ္ဈတ္တံ၊ သော။ စေတသော၊ စိတ်ကို။ သမ္ပသာဒနံ၊ ကောင်းစွာ ကြည်လင်စေတတ်သော။ ဧကောဒိဘာဝံ၊ သော"ဤသို့လည်း စေတသောပုဒ်ကို သမ္ပသာဒနံ၌ စပ်၍ အနက်ဆိုနိုင်သေး၏] အဝိတက္ကံ၊ ဝိတက်လည်း မရှိသော။ အဝိစာရံ၊ ဝိစာရလည်း မရှိသော။ သမာဓိဇံ၊ ပဌမဈာန်သမာဓိကြောင့် ဖြစ်သော။ ဝါ၊ ယှဉ်ဘက်ဒုတိယဈာန် သမာဓိကြောင့် ဖြစ်သော။ ပီတိသုခံ၊ ပီတိသုခရှိသော။ [ဤ၌လည်း "သမာဓိဇံပီတိသုခံ" ကို ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ပုဒ် တပုဒ်တည်း ပြုလုပ်၍ အနက်ပေးနိုင်၏] ဒုတိယံ၊ ဂဏန်းစဉ်အားဖြင့် နှစ်ခုမြောက်ဖြစ်သော။ ပ။ [ဤတိုင်အောင်ဒုတိယဈာန်ခန်းတည်း]
သရိသဗ္ဗာ အနုဿရိတဗ္ဗာတိ သာရဏီယာ- အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် အမှတ်ရသင့်သောစကား။ (သရ+အနီယ) ကာရတ် ပစ္စည်းမပါ၍ ဝုဒ္ဓိမရောက်သောကြောင့် သ၌ အကို ဒီဃပြု။ သရဓာတ်သည် စိန္တာ အနက်ဟောတည်း။ (တနည်း) ပဝတ္တန အနက်ဟောကြံ၍" သုစိရမ္ပိ ကာလံ သာရေတဗ္ဗာ နိရန္တ ရံ ပဝတ္တေတဗ္ဗာတိ သာရဏီယာ" ဟုပြု။ (သရ_ ကာရိတ် ဏေ+အနီယ) ဤနည်း၌ "သာရဏီယံ- အမြဲမသွေ ကြာမြင့်စွာ ဖြစ်တည်နေစေသင့်သော" ဟု အနက်ဆို။ ဧကမန္တံ၌- ဧက- တခုသော+ အန္တ (ကောဋ္ဌာသ)- နေရာအရပ်အဖို့။ ဧကသ္မိံ အန္တေ ယုတ္တပဒေသေတိ အတ္ထော၊ ဝိမတိဋီကာ။ ပ- ၆၇။ ဧကမန္တန္တိ ဘာဝန ပုံသကနိဒ္ဒေသော၊ ဧကသ္မိံ ဌာနေ၊ အတိသမ္မုခါဒိကေ ဆ နိသဇ္ဇဒေါသေ ဝဇ္ဇေတွာ ဧကသ္မိံ ပဒေသေတိ အတ္ထော။ ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာ ၄၉။ (ကျန်းမာသာရေး စသည်မေးကား ညီညာဆိုပြောနှီးနှောမိပြီ)။
တနည်း - ဘော ဂေါတမ -မ (ဝစနံ- တရားစကားတော်သည်) အဘိက္ကန္တံ- ကိလေသာအပြစ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့် အလွန်ကောင်းပါပေ၏။ ဘောဂေါတမ- မ၊ (ဝစနံ- သည်) အဘိက္ကန္တံ- သီလစသော ဂုဏ်တို့ကို ရစေနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် အလွန်ကောင်းပါပေ၏။
တနည်း- ဘောဂေါတမ- မ၊ (ဝစနံ- သည်) အဘိက္ကန္တံ- သဒ္ဓါတရားဖြစ်ပွားစေနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် အလွန်ကောင်းပါပေ၏။ ဘောဂေါတမ- မ၊ (ဝစနံ- သည်) အဘိက္ကန္တံ- ပညာတရား ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့် အလွန်ကောင်းပါပေ၏။ [ဤသို့ စသည်ဖြင့် အကြောင်းပြချက် နှစ်မျိုးစီ နှစ်မျိုးစီကို စိတ်ဖြင့် ရည်မှန်းကား နှစ်ကြိမ်တိတိ မြွက်ဆိုအပ်သော အဘိက္ကန္တ သဒ္ဒါတို့ဖြင့် ပုဏ္ဏားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားဒေသနာတော်ကိုသာ ချိီးကျူးသည်ဟု အဋ္ဌကထာ၌ နောက်တနည်း ဖွင့်ပြတော်မူ၏။] [ကြည်ညိုခြင်း, ချီးကျူးခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် အဓိပ္ပါယ်တမျိုးတည်းကိုပင် နှစ်ကြိမ်ထပ်၍ မြွက်ဆိုအပ်သော အာမေဍိတ် စကားတည်း။]
ထိုဋီကာသစ် မည်သို့ ဖွင့်စေကာမု တာပစ္စည်းအနက်မရှိကြောင်း အခိုင်လုံဆုံး သာဓကကား "အဇ္ဇတာတိ အဇ္ဇတိဝဒဿ ဝဍ္ဎနမတ္တံ ဟေတ္ထ တာသဒ္ဒေါ၊ ယထာ "ဒေဝတာတိ ဟူသော သံယုတ်ဋီကာ၊ ပ ၁၇၄ တည်း။ ဒအာဂုံဖြင့် အဇ္ဇဒဂ္ဂေဟူသော မူကွဲပါဌ်ကိုကာ း"အဇ္ဇ- ယနေ့ကို၊ အဂ္ဂေ- အဦးအစကို၊ ကတွာ- ပြု၍" ဟု အနက်ဆိုပါ၊ အဂ္ဂေ၌ ဒုတိယာ အံဝိဘတ်ကိက ဧပြု၊ တနည်းအားဖြင့် ဒုတိယာဧကဝုစ် အံဝီဘတ်ကို ဗဟုဝုဏ်ယောဝဘတ်သို့ ပြောင်းလဲကာ ထိုယောဝိဘတ်ကိုပင် မပြုခြင်းအားဖြင့် ဧကဝုဏ်မှ ဗဟုဝုစ်သို့ ပြောင်းလဲမှု ဝစနဝိပလ္လာသဟု ကြံပါ။ ["အဇ္ဇတံ+အဂ္ဂေ" ဟု ပုဒ်ဖြတ်၍ " အဇ္ဇတံ၊ ယနေ့ကို။ ဝါ၊ ယနေ့၌ဖြစ်သော ကြည်ညိုမှု စသည်ကို။ အဂ္ဂေ၊ အဦးအစကို။ ကတွာ၊ ပြု၍" ဟု ကတွာပုဒ်ထည့်ကာ သေချာစွာ အနက်ဆိုနိုင်၏။] ပါဏုပေတံ၊ အသက်တိုဖြင့် ဆည်းကပ်လျက်။ ဝါ၊ အသက်ထက်ဆုံး ဆည်းကပ်လျက်။ သရဏံ၊ ၍။ ဂတံ၊ သဘောပေါက်သိမြင်သော။ ဥပါသကံ၊ သီတင်းသည် ဒါယကာဟူ၍။ မံ၊ အကျွန်ုပ်ကို။ ဘဝံ ဂေါတမော၊ အရှင်ဂေါတမသည်။ ဓာရေတု၊ အသိအမှတ် ပြုတေ်ာမူပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့ ။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ)။