Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
顯學譯文
中文
NGP-English First Draft
English
Khuddasikkhā
Khuddasikkhā

ဂန္ထာရမ္ဘ

Author: နိဿယ @ IAPT

ဂန္ထာရမ္ဘ

ခုဒ္ဒံပိ ဒွါစရံ ခုဒ္ဒံ၊ ခုဒ္ဒံပိ သွာစရံ စရံ။ ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခယံ နာထော၊ ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခတံ သ နော။ ။

ခုဒ္ဒံပိ၊ အနည်းငယ်မျှလည်း။ ဒွါစရံ၊ ပြက်ချော်ကျင့်သွပ် မပြုအပ်သော ဒုစရိုက်ကို။ ခုဒ္ဒံ၊ ထူပြောပည်းဖြင် အများထင်၍။ ဒွါစရံ၊ ဝေးစွာကြဉ်ဘဲ ရှောင်လွှဲတော််မူသော။ ခုဒ္ဒံပိ၊ များစွာလည်း။ သွာစရံ၊ ကောင်းစွာကျင့်အပ်သော သုစရိုက်ကို။ စရံ၊ ကျင့်သုံးတော်မူသော။ ခုဒ္ဒံပိ၊ အကျဉ်းသုံးသွယ်, အကျယ်အချိ, အဓိသီလ, အဓိပညာသိက္ခာသုံးပါးကိုလည်း။ သိက္ခယံ၊ ကိုယ်တော်ရှေးတီး ကျင့်သုံးပြီးမှ ဝေနေယျကို လုံ့လကုဿေ ကျင့်စေတော်မူတတ်သော။ သ-သောနာထော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ နော၊ အကျွန်ုပ်တို့အား။ ခုဒ္ဒံပိ၊ အနည်းသုံးပါး, အများအချိ, အဓိသီလ, အဓိစိတ္တ, အဓိပညာ သိက္ခာသုံးပါးကိုလည်း။ သိက္ခတံ၊ သင်အံ နေ့ည လုံ့လကုဿေ ကျင့်စေတော်မူစေသောဝ်။

အာဒိတော ဥပသမ္ပန္န၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ သမာတိကံ။ ခုဒ္ဒသိက္ခံ ပဝက္ခာမိ၊ ဝန္ဒိတွာ ရတနတ္တယံ။ ။

အဟံ၊ သည်။ အာဒိတော၊ လက်မွန်မဆွ အစဦးစွာ ရှေးခါကျမ်းမှပဌမ၌။ ရတနတ္တယံ၊ ရတနာတို့၏ သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကို။ ဝါ၊ ရတနာတို့၏ သုံးပါးသော အစိတ်ရှိသော အပေါင်းကို။ ဝါ၊ ရတနာတို့၏ သုံးပါးတို့ကို ပေါင်းအပ်သော အပေါင်းကို။ တစ်နည်း၊ သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော ရတနာကို။ ဝါ၊ သုံးပါးသော အစိတ်ရှိသော အပေါင်းဖြစ်သော ရတနာကို။ ဝါ၊ သုံးပါးတို့ကို ပေါင်းအပ်သော အပေါင်းဖြစ်သော ရတနာကို။ ဝါ၊ သုံးပါးတို့ကို ပေါင်းအပ်သော အပေါင်းဖြစ်သော ရတနာကို။ ဝါ၊ စိတ္တီကတသဘာဝကြောင့် ရတနာမည်သော ရတနာတို့၏ သုံးပါးတို့၏ အပေါင်းကို။ ဝန္ဒိတွာ၊ ရှိခိုးပါ၏ ။ ဝန္ဒိတွာ၊ ၍။ အာဒိတော၊ ရှေးဦးစွာယူအပ်သောရှင်အဖြစ်မှ။ ပစ္ဆာ၊ ၌။ (ထည့်။ ) ဥပသမ္ပန္န- ဥပသမ္ပန္နောဟုတွာ၊ ပဉ္စင်းဖြစ်၍။ အာဒိတော၊ ရှေးဦးစွာယူအပ်သော အဓိသီလသိက္ခာမှစ၍။ သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာအားဖြင့်သင်အပ်, ကျင့်အပ်, အားထုတ်အပ်သော။ ဝါ၊ ဝစသာပရိစိတအားဖြင့် သင်အပ်သော။ ဝါ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ-သံဣက္ခိတဗ္ဗံ၊ မနသာနုပေက္ခိတအားဖြင့် အဖန်ဖန် ရှုအပ်သော။ ဝါ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ-သုဣက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဒိဋ္ဌိယာဟု ပဋိဝိဒ္ဓအားဖြင့် သိအပ်သော။ ဝါ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ-သိက္ခာဣတဗ္ဗံ၊ သင်ခြင်း, ကျင့်ခြင်း, အားသစ်ခြင်းဖြင့် သရဇ္ဈာယ်အပ်, သိအပ်, ရောက်အပ်သော။ ခုဒ္ဒသိက္ခံ၊ သဒ္ဒါနည်းလျက်, အနက်များစွာ, သင်ရာကျင့်တန်း, လက်သန်းအဋ္ဌကထာကို။ သမာတိကံ၊ အမိပမာ မာတိကာနှင့်တကွ။ ဝါ၊ ‌ရေမြောင်းသဖွယ် ဆောင်လွယ်လိုရာ မာတိကာနှင့်တကွ။ အာဒိတော၊ ရှေးဦးစွာပါရာဇိကမှစ၍။ ဝါ၊ ပါရာဇိကစသောအပိုင်းပိုင်း။ ဝါ၊ ပါရာဇိက စသည်၌ ပဌမပါရာဇိကစသော အစိတ်အစိတ်။ ပဝက္ခာမိ၊ အပြားအားဖြင့် ဆိုပေအံ့သတည်း။ [ အာဒိတောပုဒ်ကား၊ အာဒိဒီပကဖြစ်၍ သင့်ရာယှဉ်။တိဏ္ဏံသမူဟောတယံ၊ တယောအဝယဝါပဿာတိဝါ တယံ။ တီဏိသမာဟဋာနီတိဝါတယံ၊ ရတနာနံ တယံ။ တွဲ၊ နောက်သုံးနက်မှာ ဝိသေသနပရနိပါတ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ၌-သိက္ခ-ဝိဇ္ဇောပါဒါနေ။ ဣက္ခ-ဒဿနဝင်္ကသု။ ဣ-ဂတိယံ။ ဣ-အဇ္ဈာယနေ၊ ဓာတ်နက်။

ဧတ္ထ စ ဒုဝိဓေန ဘဂဝတော ထောမနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ကထံ အတ္တဟိတသမ္ပတ္တိတော ပရ ဟိတ ပဋိပတ္တိတော။ တတ္ထ ရမနံ ရတနန္တိဝစနတ္ထေန ရတနသဒ္ဒေန အရဟတ္တ ဖလသမာပတ္တိသင်္ခါတာ ဝိသယဇ္ဈတ္တဘူတာ နိစ္စကပ္ပဝိဟာ‌ရာ အတ္တဟိ ဒဿိတာ။ ရတိံ ပေမံ ဇနေတီတိ ရတနန္တိ ဝစနတ္ထေန သဗ္ဗညုတဉာဏ သင်္ခါတဒေသနာ ဉာဏဘူတာ နိယျာနိကဓမ္မဒေသနာဘူတာစ ပရဟိတပဋိပတ္တိဒဿိတာ။ တာဟိစအနတ္တုက္ကံသနတာအပရဝမ္ဘနတာ။ တတောယေဝ သရဏ ဂမနီယတာသရဏဂတာနဉ္စတဒတ္ထသိဒ္ဓိသူစိတာတိ။

အထဝါ စိတ္တီကတဋ္ဌေန ရတနသဒ္ဒေန သဒေဝိကေန လောကေန စိတ္တီကတဋ္ဌဘူတာ သီလာဒယော ဓမ္မာ ဒဿိတာ။ သီလဉ္စ သဗ္ဗဗုဒ္ဓဂုဏာနံ အာဒိ၊ သမာဓိမဇ္ဈေ၊ ပညာပရိယောသာနန္တိ အာဒိမဇ္ဈ ပရိယောသာန ကလျာဏာ သဗ္ဗေဗုဒ္ဓဂုဏာ ဒဿိတာ ဟောန္တိ။ မဟဂ္ဃဋ္ဌာဒီသုပိ ဧသေဝနယော။

အထဝါ စိတ္တီက တဋ္ဌေန ရတနသဒ္ဒေန ဂုဏမဟတ္တတာ ဒဿိတာ။ မဟဂ္ဃဋ္ဌေန ပုညမဟတ္တတာ။ ပုညမဟတ္တာဟိ ဟတ္ထာဇာနိယာ ဒယော မဟဂ္ဃာ ဟောန္တိ။ အတုလဋ္ဌေန ဇာတိမဟတ္တတံ။ ဒုလ္လဘဒဿနဋ္ဌေန ဒဿနာ နုတ္တရိယတံ။ တာဒိသဉှိ ပုရိသုတ္တမံ တာဒိသေယေဝ ကာလေ ဒဿနာယ လာဘန္တိ နာညဒါ။ အနောမသတ္တ ပရိဘောဂဋ္ဌေန ပါရိစရိယာ နုတ္တရိယတံ။ သဝနလာဘသိက္ခာ အနုဿတာ နုတ္တရိယတံဝါ။ တေဟိ တေ အနောမသတ္တာတံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ နာညထာတိ၊ ဓမ္မရတနေ ပန သွာက္ခာတတ္တာ ရတိံ ဇနေတီတိ ရတနန္တိအာဒိနာ တံတဒတ္ထော ဒဿိတဗ္ဗော၊ သံဃရတနေစ သုပ္ပဋိပန္နတ္တာ ရတိံ ဇနေတီတိ ရတနန္တိ အာဒိနာ တံတဒတ္ထော ဒဿိတဗ္ဗော။

တယန္တိဣမိနာ ဂဏနပရိစ္ဆေဒေါ ဒဿိတော၊ အထဝါ တယ-ဂတိယံ၊ တယတိ နာမိကပဒံ ပန ပရိယေသိတဗ္ဗန္တိ သဒ္ဒနီတိယံ ဝုတ္တတ္တာတယတိ ဂစ္ဆတိပဝတ္တတိယထာ သဘာဝန္တိတယန္တိနိဗ္ဗစနီယံ၊ အထဝါ ‌တေနတေန သဘာဝေနတီဟာဝိယဝေဟိပါ အယတိ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတိ၊ တံတံသဘာဝံ တိဓာဝယဝံ ဝါယာတိ ပါပုဏာတီတိတယံ၊ ဣမိနာ ယံကိဉ္စိဝိတ္တံဣမဝါတိ အာဒိနာ ဝုတ္တာ ရတနဘာဝါဒယော ပိဋကတ္တယဂတာ သဗ္ဗေ ရတနတ္တယဂုဏာဒဿိ တာဟောန္တိ။

အထဝါ တိဝိဓေန ထောမနာဟေတု ‌‌ဖလောပကာရတော၊ တတ္ထ ဟေတုမဟာကရုဏာ၊ သာ ဒုဝိဓာ ကုသလကိရိယဝသေန၊ ကုသလံ ဒုဝိဓံ ပရိတ္တမဟဂ္ဂတတော၊ ပရိတ္တံစတုဓာစိတ္တုပ္ပါဒဝသေန၊ မဟဂ္ဂတံတိဓာစတုဓာဝါ၊ တထာကိရိယာ၊ ဒုဝိဓာဝါကရုဏာအတ္တဟိတပရဟိတသမ္ပတ္တိဟေတုတော၊ ပါရမိတာ ဟေတုဓမ္မဒေသနာ ဟေတု တောဝါ၊ ဟေတုဖလကရုဏာတောဝါ၊ ပုရိမာစေတ္ထသုမေဓသန္တာနဂတာ၊ ပစ္ဆိမာ ဗုဒ္ဓသန္တာနဂတာ၊ တာ ပန အတ္တဟိတပရ ဟိတသမ္ပတ္တိဒီပကေန ရတနသဒ္ဒေနဒီပေတဗ္ဗာ။

ဖလံ ပန နိဿန္ဒဖလမတ္တတော ဧကဝိဓံ၊ ရူပကာယ နာမကာယ သမ္ပတ္တိ ဖလတောဒုဝိဓံ၊ ပါရမိတာဖလသမထဝိပဿနာ ဖလတောဝါ၊ တေသုပါရ မိတာဖလေကဒေသမတ္တံရူပကာယသမ္ပတ္တိဖလံ၊ နာမကာယသမ္ပတ္တိဖလံ ပန ဉာဏပဟာနာ နုဘာဝသမ္ပဒါဝသေနတိဝိဓံ၊ တတြဉာဏသမ္ပဒါ ဝိပဿနာဖလံ၊ ပဟာနာနုဘာဝသမ္ပဒါ သမထဖလံ၊ ဥပကာရော ဒုဝိဓောအာသယပယောဂတော၊ အာသယော စ ဟိတဇ္ဈာသယိန္ဒြိယပရိပါကကာလာဂမနဝသေန ဒုဝိဓော၊ ပယောဂေါ ပန သဏှေန ဝိနယနာဒိဝသေန တိဝိဓော၊ သဗ္ဗော ပေသောဖလသမ္ပဒေကဒေသောယေဝ၊ တထာပိကိဉ္စိမတ္တာကာရ နာနတ္တဘေဒတော ဝိသုံဝုတ္တော၊ ဧဝဉှိသတိအတ္ထဝိသေသာဝဗောဓော ဟောတီတိ၊ တံသဗ္ဗံစိတ္တီကတာဒျတ္ထေန ရတနသဒ္ဒေန ဒဿိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။

ရူပပမာဏိကာဒယော ဟိ စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာရူပကာယာဒိသမ္ပတ္တိ မာဂမ္မစိတ္တီကတာ ဟောန္တိ၊ တာစ ဘဂဝတော ရူပကာယသမ္ပတ္တာဒယော အတိသယေနစိတ္တီကတာ မဟဂ္ဃာ အတုလာ ဒုလ္လဘဒဿနာအနော မသတ္တပရိဘောဂါ ဟောန္တီတိအလမတိ ပပဉ္စေန။

မာတိကာ

[ သမာတိကံ၌-မာတိကာ ဟူသော ဥဒ္ဒေသကို နိဒ္ဒေသမူလိုရကား၊ ပါရာဇိကာစ၊ စသည်ကိုမိန့်။ ]

(၁) ပါရာဇိကာ စ စတ္တာရော၊ ဂရုကာ နဝ စီဝရံ။ ရဇနာနိ စ ပတ္တော စ၊ ထာလကာ စ ပဝါရဏာ။ ။

(၁)

၁။ ပါရာဇိကာ စ စတ္တာရော၊ ပါရာဇိကလေးပါးတို့၎င်း။ ဝါ၊ ပါရာဇိကလေးပါးကိုဆိုရာ စကားအစဉ်တို့၎င်း။ ၂။ ဂရုကာနဝ၊ သံဃာဒိသိသ်ကိုးပါးတို့၎င်း။ ၃။ စီဝရံ၊ သင်္ကန်း၎င်း။ ၄။ ရဇနာနိစ၊ ဆိုးရည်တို့၎င်း။ ၅။ ပတ္တောစ၊ သပိတ်၎င်း။ ၆။ ထာလကာစ၊ ခွက်တို့၎င်း။ ၇။ ပဝါရဏာ၊ ပဝါရိတ်သင့်ခြင်း၎င်း။

(၂) ကာလိကာစ ပဋိဂ္ဂါဟော၊ မံသေသု စ အကပ္ပိယံ။ နိဿဂ္ဂိယာနိ ပါစိတ္တိ၊ သမဏကပ္ပဘူမိယော။ ။
(၂) ၈။ ကာလိကာစ၊ ကာလိကလေးပါးတို့၎င်း။ ၉။ ပဋိဂ္ဂါဟော၊ အကပ်ခံခြင်း၎င်း။ ၁၀။ မံသေသုစအကပ္ပိယံ၊ အသားတို့တွင် မအပ်သော အသား၎င်း။ ၁၁။ နိဿဂ္ဂိယာနိ၊ နိဿဂ္ဂိဝတ္ထုတို့၎င်း။ ၁၂။ ပါစိတ္တိ၊ မုသာဝါဒစသော ပါစိတ်၎င်း။ ၁၃။ သမဏကပ္ပ၊ ရဟန်းတို့၏ ကပ္ပီခြင်း၎င်း။ ၁၄။ ဘူမိယော၊ ကပ္ပိယကုဋီလေးလုံးတို့၎င်း။
(၃) ဥပဇ္ဈာစေရ ဝတ္တာနိ၊ ဝစ္စပ္ပဿာဝဌာနိကံ။ အာပုစ္ဆကရဏံ နဂ္ဂေါ၊ နှာနကပ္ပေါ အဝန္ဒိယော။ ။

(၃)

၁၅။ ဥပဇ္ဈာစေရဝတ္တာနိ၊ ဥပဇ္ဈာယဝတ်, အာစရိယ ဝတ်တို့၎င်း။ ၁၆။ ဝစ္စပ္ပဿာဝဌာနိကံ၊ ဝစ္စကုဋီ, ပဿာဝကုဋီ၌ပြုရာသောဝတ်၎င်း။ ၁၇။ အာပုစ္ဆကရဏံ၊ ပန်ခြင်းကိုပြုခြင်း၎င်း။ ၁၈။ နဂ္ဂေါ၊ သင်္ကန်းမဝတ်သော ရဟန်းပြုရာသောဝတ်၎င်း။ ၁၉။ နှာနကပ္ပေါ၊ အပ်သောရေချိုးခြင်း၎င်း။ ၂၀။ အဝန္ဒိယော၊ ရှိမခိုးအပ်သောသူ၎င်း။

(၄) စမ္မံ ဥပါဟနာ စေဝ၊ အနောလောကိယမဉ္ဇနီ။ အကပ္ပိယသယနာနိ၊ သမာနာသနိကော ပိ စ။ ။

(၄)

၂၁။ စမ္မံ၊ သားရေ၎င်း။ ၂၂။ ဥပါဟနာစေဝ၊ ဘိနပ်၎င်း။ ၂၃။ အနောလောကိယံ၊ မကြည့်အပ်‌သောဝတ္ထု၎င်း။ ၂၄။ အဉ္ဇနီ၊ မျက်စဉ်းကျည်၎င်း။ ၂၅။ အကပ္ပိယသယနာနိ၊ မအပ်သောအိပ်ရာ,‌နေရာတို့၎င်း။ ၂၆။ သမာနာသနိကောပိစ၊ နေရာတူနေရသောသူ၎င်း။

(၅) အသံဝါသိကောစ ကမ္မံ၊ မိစ္ဆာဇီဝဝိဝဇ္ဇနာ။ ဝတ္တံ ဝိကပ္ပနာ စေဝ၊ နိဿယော ကာယဗန္ဓနံ။ ။
(၅) ၂၇။ အသံဝါသိကောစ၊ ပေါင်းဖော်ခြင်းငှါ မထိုက်သောသူ၎င်း။ ၂၈။ ကမ္မံ၊ ကံ၎င်း။ ၂၉။ မိစ္ဆာဇီဝဝိဝဇ္ဇနာ၊ မိစ္ဆာဇီဝမှကြဉ်ခြင်း၎င်း။ ၃၀။ ဝတ္တံ၊ အာဂန္တုကစသော ဝတ်၎င်း။ ၃၁။ ဝိကပ္ပနာစေဝ၊ ဝိကပ္ပနာ၎င်း။ ၃၂။ နိဿယော၊ နိဿယ၎င်း။ ၃၃။ ကာယဗန္ဓနံ၊ ခါးပန်း၎င်း။
(၆) ပထဝီ စ ပရိက္ခာရော၊ ဘေသဇ္ဇုဂ္ဂဟဒူသနံ။ ဝဿူပနာယိကာ စေ ဝါ၊ ဝေဘင်္ဂိယံ ပကိဏ္ဏကံ။ ။
(၆) ၃၄။ ပထဝီစ၊ မြေ၎င်း။ ၃၅။ ပရိက္ခာရော၊ ရဟန်းတို့၏ ပရိက္ခရာ၎င်း။ ၃၆။ ဘေသဇ္ဇံ၊ ဆေးကုခြင်း၎င်း။ ၃၇။ ဥဂ္ဂဟ၊ ‌ရွှေ, ငွေစသည်ကိုခံခြင်း၎င်း။ ၃၈။ ဒူသနံ၊ ကုလဒူသန၎င်း။ ၃၉။ ဝဿူပနာယိကာစေဝ၊ ဝါကပ်ခြင်း၎င်း။ ၄၀။ အဝေဘင်္ဂိယံ၊ မဝေဖန်အပ်သောဝတ္ထု၎င်း။ ၄၁။ ပကိဏ္ဏကံ၊ ပြိုးပြွမ်းသောအဆုံးအဖြတ်၎င်း။

(၇) ဒေသနာ ဆန္ဒဒါနာဒိ၊ ဥပေါသထပ္ပဝါရဏာ။ သံဝရော သုဒ္ဓိ သန္တောသော၊ စတုရက္ခာ ဝိပဿနာတိ။ ။

(၇) ၄၂။ ဒေသနာ၊ ဒေသနာကြားခြင်း၎င်း။ ၄၃။ ဆန္ဒဒါနာဒိ၊ ဆန္ဒစသည်ပေးခြင်း၎င်း။ ၄၄။ ၄၅။ ဥပေါသထပ္ပဝါရဏာ၊ ဥပုသ်, ပဝါရဏာ၎င်း။ ၄၆။ သံဝရော၊ စက္ခုန္ဒြေစသည်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၎င်း။ ၄၇။ သုဒ္ဓိ၊ သုဒ္ဓိလေးပါး၎င်း။ ၄၈။ သန္တောသော၊ ပစ္စည်းလေးပါး၌ ရောင့်ရဲခြင်းသုံးပါး၎င်း။ ၄၉။ စတုရက္ခာ၊ စောင့်ရှောက်ခြင်းလေးပါး၎င်း။ ၅၀။ ဝိပဿနာ၊ လက္ခဏာယာဉ် သုံးပါးတို့တင်၍ သင်္ခါရတို့ကိုရှုခြင်း၎င်း။ ဣတိအယံပညာသပဒဇာတိ၊ ဤငါးဆယ်သောပုဒ်အစုသည်။ မာတိကာ၊ မာတိကာမည်၏ ။ [ စ-သဒ္ဒါ စသည်ကို ပုဒ်တိုင်းယှဉ်အပ်လျက် အနက်၌သာယှဉ်၍သမ္ဗာန်သည်၊ ထိုထိုအရာ၌ ဤနည်းချည်း။ ဥပဇ္ဈာစေရဝတ္တာနိ၌ အာစေရ ပုဒ်ကိုဆန္ဒာ နု ရက္ခဏအလို့ငှါ အာစရိယဿာစေရော၊‌ ဟူသောသဒ္ဒနီတိသုတ်ဖြင့်စီရင်။ ]