၁၂၅။ ဘူတဂါမသမာရဗ္ဘေ၊ ပါစိတ္တိ ကတကပ္ပိယံ။ နခေန ဝါဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ ဘဝေ သမဏကပ္ပိယံ။ ။

၁၂၅။ သမဏကပ္ပါတိ၊ ကား။ ဘူတဂါမသမာရဗ္ဘေ၊ ကြီးပွါးဆဲ, ကြီးပွါးပြီးသောမြက်နွယ်သစ်ပင်အပေါင်းကိုဖျက်ဆီးခြင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိ၊ သင့်၏ ။ နခေနဝါ၊ လက်သည်း, ခြေသည်းဖြင့်၎င်း။ အဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ မီး, ထားတို့ဖြင့်၎င်း။ ကတကပ္ပိယံ၊ ပြုအပ်သောကပ္ပီခြင်းရှိသော ဗီဇဂါမ်, ဘူတဂါမ်သည်။ သမဏကပ္ပိယံ၊ ရဟန်းတို့၏ ကပ္ပီခြင်းမည်သည်။ ဘဝေ၊ ဖြစ်၏ ။ ဝါ၊ ကတကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပိယံပရောဟိ-ဟူ၍ ပြုစေအပ်သည်ရှိသော်။ ကပ္ပိယံ၊ ဟုဆို၍။ နခေနဝါ၊ ဖြင့်၎င်း။ အဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ တို့ဖြင့်၎င်း။ ဘဝေ၊ ဆိတ်ခြင်း, ရှို့ခြင်း, ဖြတ်ခြင်းဖြင့်နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးသည်ရှိသော်။ သမဏကပ္ပိယံ၊ ရဟန်းတို့၏ ကပ္ပိယဝေါဟာရမည်၏ ။

[ ကပ္ပိယံ ကရောဟီတိကာရေတဗ္ဗန္တိ ကတကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပိယန္တိကရဏဝစနံကတကပ္ပိယံ။ ကတကပ္ပိယဉ္စ ကတကပ္ပိယဉ္စကတကပ္ပိယံ ပြု၊ အဂ္ဂိပရိဇိတံစသည်ဖြင့် မိန့်အပ်သော အဘိဘဝနတ္ထဇိဓာတ်၏အရာဖြစ်၍ ဘဝေ၌ဘူဓာတ်ကား အဘိဘဝနတ္ထ။ ဝါ၊ အဘိဘဝေဟူအပ်လျက် ဆန်းကြောင့်အဘိုပုဒ်ကျေ။ ဝါ၊ ကတကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပိယံဟုဆို၍ပြုအပ်သောဗီဇဂါမ်, ဘူတဂါမ်ကို။ နခေန ဝါ၊ ၎င်း။ အဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ ၎င်း။ ဘဝေ၊ နှိပ်စက်လတ်သော်။ သမဏကပ္ပိယံ၊ မည်၏ ။ အာပုဗ္ဗော၊ ရဘဟိံ သာ ကရဏဝါယမနေသု။ အာရဘတိ။ အာရဗ္ဘော။ အာရဒ္ဓံမေဝီရိယံ။ သာရဗ္ဘံ။ အနာရဗ္ဘံ၊ သာရဗ္ဘောတေနဝိဇ္ဇတိ။ ပကရဏာရဗ္ဘေ။ သဒ္ဒနီတိကိုရှု၍ သမာရဗ္ဘေဟု အသဒိသဒွေဘော်လိုသည်၊ မဝဂ္ဂန္တမလို။ ]

[ သမူလကို ‌သောမူလပုဒ်ဖြတ်။ ]

၁၂၆။ သမူလခန္ဓဗီဇဂ္ဂ၊ ဖဠုဗီဇပ္ပဘာဝိတော။ အာရဗ္ဘေ ဒုက္ကဋံ ဗီဇံ၊ ဘူတဂါမဝိယောဇိတံ။ ။

၁၂၆။ သောဘူတဂါမော၊ ထိုကြီးပွါးဆဲ, ကြီးပွါးပြီးသော ဘူတဂါမ်ကို။ ဝါ၊ သည်။ မူလခန္ဓဗီဇဂ္ဂဖဠုဗီဇပ္ပဘာဝိတော၊ အမြစ်မျိုးစေ့, ပင်စည်မျိုးစေ့, အစေ့မျိုးစေ့, အညွန့်မျိုးစေ့၊ အဆစ်မျိုးစေ့တို့သည် ဖြစ်စေအပ်၏ ။ ဝါ၊ မြစ်, ပင်, စေ့, ညွန့်, ဆစ်မျိုးစေ့တို့ကြောင့်ဖြစ်၏ ။ ဝါ၊ တို့မှဖြစ်၏ ။ ဘူတဂါမဝိယောဇိတံ၊ ဘူတဂါမ်မှ ကပ္ပီခြင်းဖြင့် ကင်းစေအပ်သော။ ဝါ၊ ဘူတဂါမ်မှ ကင်းခြင်းသို့ အလိုအလျောက်ရောက်သော။ ဗီဇံ၊ မြစ်, ပင်, စေ့, ညွန့်, ဆစ်ဟူသောအစေ့ကို။ အာရဗ္ဘေ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ၊ သင့်၏ ။

၁၂၇။ နိဗ္ဗတ္တဗီဇံ နောဗီဇ၊ မကတဉ္စာပိ ကပ္ပတိ။ ကဋာဟဗဒ္ဓဗီဇာနိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါပိ ကာရယေ။ ။

၁၂၇။ နိဗ္ဗတ္တဗီဇံ၊ ထုတ်အပ်သော အစေ့ရှိသော သရက်သီးစသည်သည်၎င်း။ နောဗီဇံ၊ အစေ့နုသော သရက်သီး စသည်သည်၎င်း။ အကတဉ္စာပိ၊ မကပ္ပီမူလည်း။ ကပ္ပတိ၊ အပ်၏ ။ ကဋာဟဗဒ္ဓဗီဇာနိ၊ အခွံနှင့်တစ်စပ်တည်းတည်သောအစေ့ရှိသော သီးသီးစသည်တို့ကို။ ဗဟိဒ္ဓါဝါပိ၊ အခွံအပ၌လည်း။ ကာ‌ရယေ၊ ကပ္ပီခြင်းကိုပြုရာ၏ ။

၁၂၈။ ဧကာဗဒ္ဓေသု ဗီဇေသု၊ ဘာဇနေ ဝါပိ ဘူမိယံ။ ကတေ စ ကပ္ပိယေကသ္မိံ ၊ သဗ္ဗေသွေဝ ကတံ ဘဝေ။ ။

၁၂၈။ ဘာဇနေ ဝါပိ၊ တည်ရာ အိုးခွက်၌၎င်း။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌၎င်း။ ဧကာဗဒ္ဓေသု၊ တစ်စပ်တည်းထားအပ်ကုန်သော။ ဗီဇေသု၊ အစေ့တောင်သွင်, သစ်ပင်ထောင်ရာ, ကြီးစွာကြံစည်းဟူသော မျိုးစေ့တို့တွင်။ ဧကသ္မိဉ္စ၊ မျိုးတစ်စေ့, သစ်တစ်ခက်, ကြံတစ်ချောင်း၌လည်း။ ကပ္ပိယေကတေ၊ ကပ္ပီခြင်းကိုပြုအပ်သည်ရှိသော်။ သဗ္ဗေသွေဝ၊ ခပ်သိမ်းသောမျိုးစေ့တို့၌သာလျှင်။ ကတံ၊ ပြုအပ်သည်မည်သည်။ ဘဝေ၊ ၏ ။

[ ဤဂါထာကား-သစေပိဗီဇာနံ ပဗ္ဗတမတ္တောရာသိ ရုက္ခသဟဿံဝါ ဆိန္ဒိတွာ ဧကာဗဒ္ဓံ ကတွာ ဥစ္ဆူနံဝါ မဟာဘာရော ဗန္ဓိတွာဌပိတောဟောတိ။ ဧကသ္မိံ ဗီဇေဝါရုက္ခသာခါယဝါဥစ္ဆုမှိဝါ ကပ္ပိယေကတေသဗ္ဗံကတံ ဟောတိ၊ ဟုသောအဋ္ဌကထာ၏အရပင်။ ဤ၌ရုက္ခသဟဿံ ဆိန္ဒိတွာ ဥစ္ဆူနံ မဟာဘာရောဖြင့် ဘူတဂါမ်မှလွတ်ပြီးသော ဗီဇဂါမ်ကိုပြ၏ ။ ဋီကာသစ်၌ကား၊ ဗီဇဂါမ်ဖြင့် ဗီဇကိုပြ၏ ။ ရုက္ခဥစ္ဆုဖြင့်ဘူတဂါမကိုပြ၏ဟု နှလုံးထား၍ ဗီဇေသူတိဗီဇဂါမဘူတဂါမေသု။ ဘူတဂါမောပိ ဟိ ဣဓ ဗီဇန္တိ ရုဠှီဝသေန ဝုစ္စတိ၊ မိန့်၏မသင့်၊ ဤတွင် ပဏ္ဍိတပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာကို ဆိုအပ်၏ ။

(က) မရိစာဒိံ ပဋိဂ္ဂယှ၊ ကတကပ္ပံဝကပ္ပတိ။ ဥဒါဟုအပ္ပဋိဂ္ဂယှ၊ ကတကပ္ပံပိပုစ္ဆရေ။ ။

(ခ) ပဗ္ဗတမတ္တအာဒီဟိ၊ ပဋိဂ္ဂဟာတိဂံ ဝဒံ။ အဂယှကတကပ္ပံပိ၊ ကပ္ပတီတိဝိသောဓယေ။ ။

(ဂ) ဒုဓာဝါကတကပ္ပိယံ၊ ကတမတ္တံပုနက္ကတံ။ ကပ္ပိယံကရဝုတ္တေတု၊ ပစနာဒိတရေတရံ။ ။

(ဃ) ကပ္ပိယံကရဝုတ္တေစ၊ ပစိတံကပ္ပတေယထာ။ တထာ နခဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ ကတကပ္ပံပိ ကပ္ပတိ။ ။

(က) မရိစာဒိံ၊ ငြုတ်စသည်ကို။ ပဋိဂ္ဂယှကတကပ္ပံဝ၊ အကပ်ခံ၍ ကပ္ပီခြင်းကိုပြုခြင်းသည်သာလျှင်။ ကပ္ပတိ၊ အပ်သလော။ ဥဒါဟု၊ ယင်းသို့မဟုတ်။ ဝါ၊ ဥဒါဟုဥဒအဟု၊ ယင်းမှတစ်ပါးဖြစ်ခြင်းကား။ အပ္ပဋိဂ္ဂယှကတကပ္ပံပိ၊ အကပ်မခံမူ၍လူ, သာမဏေလက်၌ပင်ကပ္ပီခြင်းကိုပြုခြင်းသည်လည်း။ ကပ္ပတိ၊ အပ်အံ့လော။ ဣတိ၊ သို့။ ပဏ္ဍိတာ၊ တို့သည်။ ပုစ္ဆရေ၊ မေးကုန်၏ ။

(ခ) ပဗ္ဗတမတ္တအာဒီဟိ၊ တောင်တရှိမျှစသည်တို့ဖြင့်။ ပဋိဂ္ဂဟာတိဂံ၊ အကပ်ခံထိုက်သောအရာကို လွန်သောဝတ္ထုကို။ ဝဒံ-ဝဒန္တော၊ ကပ္ပီအပ်သည်ကိုဆိုသောကြောင့်။ အဂယှကတကပ္ပံပိ၊ အကပ်မခံဘဲကပ္ပီခြင်းသည်လည်း။ ကပ္ပတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝိသောဓယေ၊ ဖြေရာ၏ ။

(ဂ) ဝါ၊ တစ်နည်းကား။ ကတကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပီခြင်းကိုပြုခြင်းသည်။ ကတမတ္တံ၊ ကပ္ပိယံကရောဟိ-ဟု ပြုစေရုံမျှ၎င်း။ ပုနက္ကတံ၊ ကပ္ပိယံကရောဟိ-ဟု ပြုစေသည်ကို ကပ္ပိယံဘန္တေ-ဟု ကပ္ပီတုံ့ပြန် တစ်ဖန်ပြုခြင်း၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒုဓာ၊ ၏ ။ ဧသု၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင်။ အပ္ပဋိဂ္ဂယှ၊ မူ၍။ [ လိုက်စေ ] ကပ္ပိယံကရဝုတ္တေ၊ ကပ္ပိယံကရဟုဆိုလတ်သော်။ ပစနံ၊ ကြော် လှော် ချက် ပြုတ် ကင် ဖုတ် မြှိုက် အုံး စရုံး ကျိုသင်း ပေါင်းနွေးခြင်းသည်။ အာဒိ၊ အစဖြစ်သော ကတမတ္တကပ္ပိယမည်၏ ။ ဣတရံ၊ ဤကတမတ္တကပ္ပိယမှ တစ်ပါးသော ကပ္ပိယံ ကရောဟိ-ဟု ပြုစေသည်ကို ကပ္ပိယံဘန္တေ-ဟု တစ်ဖန်ပြုခြင်းသည်။ ဣတရံ၊ ပုနက္ကတကပ္ပိယမည်၏ ။

(ဃ) စ၊ ဆက်ဦးအံ့။ ဝါ၊ ဘေဒမှတစ်ပါးဝိနိစ္ဆယကား။ အပ္ပဋိဂ္ဂယှ၊ ၍။ ကပ္ပိယံကရဝုတ္တေ၊ သော်။ ပစိတံ၊ ကြော် လှော် ချက် ပြုတ်အပ်သော ဝတ္ထုသည်။ ကပ္ပတေယထာ၊ အပ်၏သို့။ တထာ၊ တူ။ ပဋိဂ္ဂယှ၊ ၍။ နခဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ကတကပ္ပံပိ၊ သည်လည်း။ ကပ္ပတိ၊ ၏ ။ ဣတိဝိသောဓယေ၊ ရာ၏ ။

၁၂၉။ နိက္ခိတ္တေ ကပ္ပိယံ ကတွာ၊ မူလပဏ္ဏာနိ ဇာယရုံ။ ကပ္ပိယံ ပုန ကာရေယျ၊ ဘူတဂါမော ဟိ‌ သော တဒါ။ ။

၁၂၉။ ကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပီခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ နိက္ခိတ္တေ၊ ထားအပ်သောချင်းဗီဇစသည်၌။ မူလပဏ္ဏာနိ၊ အမြစ်, အရွက်တို့သည်။ ဇာယရုံ၊ ဖြစ်ကုန်အံ့။ ပုနကပ္ပိယံ၊ တစ်ဖန်ကပ္ပီခြင်းကို။ ကာရေယျ၊ ပြုစေရာ၏ ။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဟိယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော၊ ထိုကပ္ပီ၍ထားသောချင်း-ဗီဇစသော ဗီဇဂါမ်သည်။ တဒါ၊ ထိုအမြစ်, အရွက် ထွက်သောအခါ၌။ ဘူတဂါမော၊ ဘူတဂါမ်ဖြစ်ပြန်၏ ။ တသ္မာပုနကပ္ပိယံကာရေယျ၊ ၏ ။

၁၃၀။ သပဏ္ဏော ဝါ အပဏ္ဏော ဝါ၊ သေဝါ‌လောဒကသမ္ဘဝေါ။ စေတိယာဒီသု သေဝါ‌လော၊ နိက္ခန္တဒွတ္တိပတ္တကော။ ဘူတဂါမောဝ ဗီဇမ္ပိ၊ မူလပဏ္ဏေ ဝိနိဂ္ဂတေ။ ။

၁၃၀။ သပဏ္ဏောဝါ၊ အရွက်ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ အပဏ္ဏောဝါ၊ အရွက်မဲ့သည်လည်းဖြစ်သော။ ဥဒကသမ္ဘဝေါ၊ ‌ ရေ၌ဖြစ်သော။ ဝါ၊ ကြီးပွားသောရေသာ ကြီးပွားရာရှိသော။ ဝါ၊ ကြီးပွား‌ရာရေရှိသော။ သေဝါသော၊ မှော်သည်၎င်း။ နိက္ခန္တဒွတ္တိပတ္တကော၊ နှစ်ရွက်, သုံးရွက်ထွက်သော။ စေတိယာဒီသုသေဝါလော၊ ‌ စေတီစသည်တို့၌ မှော်သည်၎င်း။ ဘူတဂါမောဝ၊ ဘူတဂါမ်သာတည်း။ ဗီဇမ္ပိ၊ မြေ၌ပျိုးသောဗီဇဂါမ်သည်လည်း။ မူလပဏ္ဏေ၊ အမြစ်, အရွက်သည်။ ဝိနိဂ္ဂတေ၊ ထွက်လတ်သော်။ ဘူတဂါမောဝ၊ ဘူတဂါမ်မည်သည်သာတည်း။ [ ဗီဇောပိ-ရှိကြ၏မလို။ ]

၁၃၁။ ဃဋာဒိပိဋ္ဌိ သေဝါ‌လော၊ မကုဠံ အဟိဆတ္တကံ။ ဒုက္ကဋဿေဝ ဝတ္ထူနိ၊ ဖုလ္လမဗျဝဟာရိကံ။ ။

၁၃၁။ ဃဋာဒိပိဋ္ဌိ သေဝါလော၊ ရေအိုးစသည်တို့၏ အပ၌ မှော်သည်၎င်း။ မကုဠံအဟိဆတ္တကံ၊ မှိုငုံသည်၎င်း။ ဒုက္ကဋဿေဝ၊ ၏သာလျှင်။ ဝတ္ထူနိ၊ ဝတ္ထုတို့တည်း။ ဖုလ္လံ၊ ပွင့်ပြီးသောမှိုသည်။ အဗျဝဟာရိကံ၊ အာပတ်၏ အင်္ဂါမလောက်။ ဝါ၊ ဒုက္ကဋ်ဝတ္ထုဟုမဆိုအပ်။

[ ပါနီယဃဋာဒီနံဗဟိသေဝါလောဒုက္ကဋဝတ္ထု။ အန္တောအဗ္ဗောဟာရိကော-ဟူသောအဋ္ဌကထာ၌ ဗဟိပုဒ်၏အရာဖြစ်၍ ဃဋာဒိပိဋ္ဌိသေဝါလော-ရှိလို၏ ။ ]

၁၃၂။ လာခါ နိယျာသ ဆတ္တာနိ၊ အလ္လရုက္ခေ ဝိကောပိယ။ ဂဏှတော တတ္ထ ပါစိတ္တိ၊ ဆိန္ဒတော ဝါပိ အက္ခရံ။ ။

၁၃၂။ အလ္လရုက္ခေ၊ စိမ်းသော သစ်ပင်တို့ကို။ ဝါ၊ ၌။ တစံ၊ အခွံကို။ [ ထည့်။ ] ဝိကောပိယ၊ ဖျက်ဆီးစေ၍။ လာခါနိယျာသဆတ္တာနိ၊ ချိပ်, အစေး, မှိုတို့ကို။ ဂဏှတော၊ ယူသောရဟန်းအား၎င်း။ တတ္ထ၊ ထိုစိုသောသစ်ပင်၌။ အက္ခရံ၊ အက္ခရာကို။ ဆိန္ဒတောဝါပိ၊ ‌ရေးသော ရဟန်းအား၎င်း။ ပါစိတ္တိ၊ သင့်၏ ။ [ ဝိကောပယံ-ဟု ပါဌ်ရှိသည်ကား မသင့်ဟုဋီကာသစ်ဆို၏ ။ ] ဝိကောပယံဝိကောပယန္တော၊ လျက်။ [ ကိရိယာဝိသေသနတ္ထ၊ အသင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ]

၁၃၃။ ပီဠေတုံ နာဠိကေရာဒိံ၊ ဒါရုမက္ကဋကာဒိနာ။ ဆိန္ဒိတုံ ဂဏ္ဌိကံ ကာတုံ၊ တိဏာဒိံ န စ ကပ္ပတိ။ ။

၁၃၃။ နာဠိကေရာဒိံ၊ အုန်းပင်စသည်ကို။ ဒါရုမက္ကဋကာဒိနာ၊ သစ်မျောက်လက်စသည်ဖြင့်။ ပီဠေတုံ၊ ညှပ်ခြင်းငှါ။ တိဏာဒိံ၊ မြက်စသည်ကို။ ဆိန္ဒိတုံ၊ ဖြတ်ခြင်းငှါ။ ဂဏ္ဌိကံကာတုံ၊ အထုံးပြုခြင်းငှါ။ နစကပ္ပတိ၊ အလျဉ်းမအပ်။

၁၃၄။ ဘူတဂါမံဝ ဗီဇံ ဝါ၊ ဆိန္ဒ ဘိန္ဒောစိနာဟိ ဝါ။ ဖာလေဟိ ဝိဇ္ဈ ပစ ဝါ၊ နယမေတွာ နဘာသယေ။ ။

၁၃၄။ ဘူတဂါမံဝဗီဇံဝါ၊ ဘူတဂါမ်ကို၎င်း, ဗီဇဂါမ်ကို၎င်း။ ဆိန္ဒ၊ ဖြတ်လော့။ ဘိန္ဒ၊ ဖျက်လော့။ ဩစိနာဟိ၊ ဆွတ်ချွေလော့။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့၎င်း။ ဖာလေဟိ၊ ခွဲလော့။ ဝိဇ္ဈ၊ ထိုးဘောက်ထွင်းလော့။ ပစ၊ ချက်ပြုတ် ဖုတ်ကင်လော့။ ဣတိဝါ၊ ၎င်း။ နိယမေတွာ၊ ဤဘူတဂါမ်, ဗီဇဂါမ်ဟုမှတ်၍။ နဘာသယေ၊ မဆိုရာ။

၁၃၅။ ဣမံ ကရောဟိ ကပ္ပိယံ၊ ဣမံ ဂဏှေဒမာဟရ။ ဣမံ ဒေဟိ ဣမံသောဓေ၊ ဟေဝံ ဝဋ္ဋတိ ဘာသိတုန္တိ။ ။

၁၃၅။ ဣမံရုက္ခဖလံ၊ ဤအပင်ဘူတ, အသီးဗီဇကို။ ကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပီခြင်းကို။ ကရောဟိ၊ လော့။ ဣမံ၊ ဤအမြစ်, အရွက်ကို။ ဂဏှ၊ ယူခဲ့။ ဣဒံ၊ ဤသစ်ပင်, နွယ်ကို။ အာဟရ၊ ဆောင်ခဲ့။ ဣမံ၊ ဤအသီး, အပွင့်ကို။ ဒေဟိ၊ ပေးလော့။ ဣမံ၊ ဤမြက်ကို။ သောဓေဟိ၊ သုတ်သင်လော့။ ဧဝံ၊ သို့။ ဘာသိတုံ၊ ငှါ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏ ။

သမဏကပ္ပပြီး၏ ။