၁၂၁။ မုသာဝါဒေါမသဝါဒေ၊ ပေသုညဟရဏေ တထာ။ ပဒသော ဓမ္မသာဂါရာ၊ ဥဇ္ဈာပနက ခိယျနေ။ ။

၁၂၁။ ပါစိတ္တီတိ၊ ကား။ မုသာဝါဒေါမသဝါဒေ၊ မဟုတ်မှန်သောစကားကိုဆိုခြင်း, ဇာတ်စသော ဩမသဝတ္ထုဆယ်ပါး, အက္ကောသဝတ္ထုဆယ်ပါးဖြင့် ရဟန်းကိုဆဲရေးခြင်းကြောင့်၎င်း။ ပေသုညဟရဏေ၊ ချောပစ်ကုန်းတိုက်သောစကားကို ဆောင်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ တထာ၊ ပါး။ ပဒသောဓမ္မသာဂါရာ၊ ပဒါနုပဒါနွက္ခရာနုဗျဉ္ဇနအဖို့အစုအားဖြင့်ပါဠိ, အဋ္ဌကထာတရားကိုလူ, သာမဏေကိုပို့ချခြင်း, လူ, သာမဏေမိန်းမနှင့် တစ်မိုးတစ်ရံတည်းသော အိပ်ရာကျောင်း၌တကွ အိပ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဥဇ္ဈာပနကခိယျနေ၊ သမ္မုတိရသော ရဟန်းကိုကဲ့ရဲ့ခြင်း, သမ္မုတိရသော ရဟန်းကိုရှုတ်ချခြင်းကြောင့်၎င်း။

၁၂၃။ အနုဒ္ဓရိတွာ ဂမနေ၊ သေယျံ သေနာသနာနိ ဝါ။ ဣတ္ထိယာဒ္ဓါနဂမနေ၊ ဧကေကာယ နိသီဒနေ။ ။

၁၂၂-၁၂၃။ တလသတ္တိအနာဒရကုက္ကုစ္စုပ္ပါဒနေသုစ၊ ကိုယ်-ကိုယ််နှင့်စပ်သော လှံစသော လက်နက်ကို ပုတ်ခတ်အံ့နွှဲမိုးရွယ်ချီကြွခြင်း, ပုဂ္ဂလဓမ္မကို မရိုသေခြင်း, ရဟန်းကိုအလို့လို့ဖြစ်စေခြင်းတို့ကြောင့်၎င်း။ ဂါမပ္ပဝေသနာပုစ္ဆာ၊ မပန်ကြားဘဲ နေလွဲအခါ ရွာသို့ဝင်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဘောဇနေစပရမ္ပရာ၊ အာဝသထပိဏ္ဍ, ဂဏဘောဇဉ်, ပရမ္ပရဘောဇဉ်ကို စားခြင်းကြောင့်၎င်း။ သေယျံ၊ ဘုံလျှိုစသောအခင်းဆယ်ပါးကို၎င်း။ သေနာသနာနိဝါ၊ မဉ္စ, ပီဌ, ဘိသိ, ကောစ္ဆဟူသော အိပ်ရာနေရာတို့ကို၎င်း။ အနုဒ္ဓရိတွာဂမနေ၊ မရုတ်ဘဲသွားခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဣတ္ထိယာဒ္ဓါနဂမနေ၊ မိန်းမနှင့်တိုင်ပင်ညီညွတ်၍ အဓွန့်ရှည်သောခရီးကို သွားခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဧကေကာယနိသီဒနေ၊ မိန်းမနှင့်ဆိတ်ငြိမ်ရာ၌ တစ်ယောက်ချင်းချင်းနေခြင်းကြောင့်၎င်း။

၁၂၄။ ဘိံသာပနာကောဋန အညဝါဒေ၊ ဝိဟေသ ဒုဋ္ဌုလ္လ ပကာသ ဆာဒေ။ ဟာသောဒကေ နိစ္ဆုဘနေ ဝိဟာရာ၊ ပါစိတ္တိ ဝုတ္တာနုပခဇ္ဇ သာယေတိ။ ။

၁၂၄။ ဘိံ သာပနာကောဋန အညဝါဒေ၊ ရဟန်းကို ချောက်ခြင်း, ရဟန်းအား ပုတ်ခတ်ခြင်း, အဖျင်းဖျင်းဆိုခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဝ်ိ‌ဟေသဒုဋ္ဌုလ္လပကာသဆာဒေ၊ ဆိတ်ဆိတ်နေ၍ သံဃာကို ညှဉ်းဆဲခြင်း, ရဟန်း၏ ရုန့်ရင်းသော သံဃာဒိသိသ်ကို ဝတ္ထုအာပတ်စပ်၍လူ, သာမဏေအားပြောခြင်း, သံဃာဒိသိသ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဟာသောဒကေ၊ ချိုင်းထိုး၍ကစားခြင်း, ရေ၌မြူးထူးခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဝိဟာရာ၊ သံဃိကကျောင်းမှ။ နိစ္ဆုဘနေ၊ ရဟန်းကို နှင်ထုတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ အနုပခဇ္ဇသာယေ၊ ရှေးဦးကပ်လင့်သောရဟန်းကို ကျဉ်းမြောင်းစေလို၍တိုးဝှေ့လျက် အိပ်နေခြင်းကြောင့်၎င်း။ ပါစိတ္တိ၊ ပါစိတ်အာပတ်ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်၏ ။

[ ဤဂါထာကား ဒုတိယပါဒဥပေန္ဒဝဇိရာ၊ အကြွင်းသုံးပါဒဣန္ဒဝဇိရာ။ ]

ဇာတိနာမဂေါတ္တကမ္မံ၊ သိပ္ပအာဗါဓလိင်္ဂိကံ။ ကိလေသာပတ္တိအက္ကောသော၊ ဒသိမောမသဝါဒကာ။ ။

ဇာတိ၊ ယုတ််မြတ်သောအမျိုး။ နာမ၊ ယုတ်မြတ်သောအမည်။ ဂေါတ္တ၊ ယုတ်မြတ်သောအနွယ်။ ကမ္မံ၊ ယုတ်မြတ်သောအမှု။ သိပ္ပ၊ ယုတ်မြတ်သောအတတ်။ အာဗာစ၊ ယုတ်မြတ်သောအနာ။ လိင်္ဂိ ကံ၊ ယုတ်မြတ်သောသဏ္ဌာန်အသွင်။ ကိလေသ၊ ယုတ်သောကိလေသာ။ အာပတ္တိ၊ ယုတ်သောအာပတ်။ အက္ကောသော၊ ယုတ်မြတ်သောဆဲရေးခြင်း။ ဣမေဒသ၊ တို့သည်။ ဩမဝါဒကာ၊ မည်ကုန်၏ ။

ဩဠမေဏ္ဍဂေါဂဒြဘာ၊ တိရစ္ဆာန နေရယိကာ။ နသုဂတီဒုဂ္ဂတီဝ၊ ယဘက္ကောသာတိတေ ဒသ။ ။

ဩဠ၊ ကုလားအုပ်။ မေဏ္ဍ၊ ဆိတ်။ ဂေါ၊ နွား။ ဂဒြဘာ၊ မြည်း။ တိရစ္ဆာန၊ တိရစ္ဆာန်။ နေရယိကာ၊ ငရဲသူ။ နသုဂတီ၊ သင့်အားလားရာ သုဂတိမရှိ။ ဒုဂ္ဂတီဝ၊ သင်လားစရာအပါယ်သာတည်း။ ယဘ၊ မေထုန်နှင့်စပ်‌သောဆဲရေးခြင်း။ အက္ကောသာ၊ ယုတ်သောဇာတ်စသည်ဖြင့်ဆဲရေးခြင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ တေ၊ ထိုအက္ကောသဝတ္ထုတို့သည်။ ဒသ၊ ဆယ်ပါးတို့တည်း။

[ ဘောဇနေစပရမ္ပရာ၌ အာဝသထပိဏ္ဍ-ဂဏဘောဇနတို့ကို သိက္ခာပုဒ်ချင်းချင်း နီးသောကြောင့်၎င်း၊ ဘောဇနသာမညအားဖြင့်၎င်း, ထိုကို ယူသဖြင့် အပြစ်မထင် အကျိုးမြင်သောကြောင့်၎င်း ဤ၌ သမ္ဗန်သည်၊ ဤမှ တစ်ပါးသောဘောဇဉ်ကိုပေးခြင်း, ခံခြင်း, စားခြင်းနှင့် စပ်သောပါစိတ်ဟူသမျှကိုလည်း ယူအပ်၏ ။

(က) နိမန္တိတမကပ္ပိယံ၊ သမယေ ကပ္ပတေ ဂဏံ။ ဝိညတ္တိစတဒါကိန္နု၊ ဣတိပုစ္ဆန္တိပဏ္ဍိတာ။ ။

(ခ) တဒကပ္ပံယဒဂ္ဂေန၊ ကပ္ပတေသာတဒဂ္ဂတော။ ယဒါ ပသဝိ တံ ဒွီဟိ၊ တဒါ န တန္တိသောဓယေ။ ။

(ဂ) ကပ္ပတေ သာ ဂိလာနဿ၊ သမယံ လဒ္ဓတော ယထာ။ တဒညေသံပိ သာဧဝ၊ မနုညာတသမာနတော။ ။

(က) နိမန္တိတမကပ္ပိယံ၊ အကပ္ပိယဝေါဟာရဖြင့် နိမန်အပ်သော။ ဂဏံ၊ ဂဏဘောဇဉ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှါ။ [ ထည့်။ ] သမယေ၊ အခါ၌။ ကပ္ပတေ၊ အပ်၏ ။ တဒါ၊ ထိုသမယ၌။ ဝိညတ္တိစ၊ တောင်းခြင်းသည်ကား။ ကပ္ပတေကိန္နု၊ အပ်အံ့‌လော။ ဣတိ၊ သို့။ ပဏ္ဍိတာ၊ တို့သည်။ ပုစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏ ။

(ခ) တဒကပ္ပံ၊ ထိုအကပ္ပိယဝေါဟာရဖြင့် နိမန်အပ်သော ဂဏဘောဇဉ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှါ။ ယဒဂ္ဂေန၊ အကြင်သမယလဒ္ဓအဖို့အားဖြင့်။ သမယေ၊ ၌။ ကပ္ပတေ၊ ၏ ။ သာ၊ ထိုဝိညတ်သည်။ တဒဂ္ဂတော၊ ထိုသမယလဒ္ဓ အဖို့အားဖြင့်။ သမယေ၊ ၌။ ကပ္ပတေ၊ ၏ ။ ယဒါ၊ အကြင်သမယ ဝိမုတ်အခါ၌။ တံ၊ ထိုဂဏဘောဇဉ်သည်။ ဒွီဟိ၊ မအပ်သောနိမန်, ဝိညတ် နှစ်ပါးတို့ကြောင့်။ ပသဝိ၊ ပွါး၏ ။ ဖြစ်၏ ။ ပြီး၏ ။ တဒါ၊ ထိုသမယဝိမုတ်အခါ၌။ တံ၊ ထိုနှစ်တန်ကြောင်းလျားဖြစ်ပွါးလာသော ဂဏဘောဇဉ်သည်။ နကပ္ပတေ၊ မအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ သောဓယေ၊ ဖြေရာ၏ ။

(ဂ) သာဝိညတ္တိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဂိလာနဿ၊ အား။ သမယံလဒ္ဓတော၊ ဂိလာနသမယ, စီဝရဒါနသမယစသည်ကိုရသောကြောင့်။ ကပ္ပတေယထာ၊ အပ်၏သို့။ ဝါ၊ စီရင်အပ်၏သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ တဒညေသံပိ၊ ထိုဂိလာနမှတစ်ပါးသောရဟန်းတို့အားလည်း။ သမယံလဒ္ဓတော၊ ဒါနကာရ, အဒ္ဓ, နာဝါ, မဟာသမယကိုရသောကြောင့်၎င်း။ အနုညာတသမာနတော၊ အညတြသမယာဟူသောဥဒ္ဒေသ, တတ္ထာယံသမယောစသော နိဒ္ဒေသ, အနာပတ္တိ သမယေစ‌သော ပဋိနိဒ္ဒေသသုံးပါးဖြင့် ခွင့်ပြုတော်မူခြင်း တူသောကြောင့်၎င်း။ သာဝိညတ္တိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ကပ္ပတေ၊ အပ်၏ ။ ဝါ၊ စီရင်အပ်၏ ။ ဣတိသောဓယေ၊ ၏ ။

ကထံနိမန္တနတောပသဝတိ။ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ တုမှေဘန္တေ ဩဒနေန နိမန္တေမိ ဩဒနံမေဂဏှထအာကင်္ခထ ဩလောကေထ အဓိဝါသေထ ပဋိမာနေထာတိ ဧဝံ ယေနကေနစိ ဝေဝစနေနနဝါ ဘာသန္တ‌ရေနဝါ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ နာမံဂဟေတွာနိမန္တေတိ။ ။ အဋ္ဌကထာ။

ပဉ္စန္နံဘောဇနာနံနာမံ ဂဟေတွာနိမန္တေတီတိ ဝုတ္တတ္တာပန ဩဒနံ ဘုဉ္ဇထာတိဝါ ဘတ္တံဘုဉ္ဇထာတိ ဝါ ဘောဇနနာမံ ဂဟေတွာဝ ဝုတ္တေ ဂဏဘောဇနံဟောတိ။ ။ သာရတ္ထဒီပနီ။

ယေနကေနစိဝေ ဝစနေနာတိ ဝုတ္တတ္တာဘောဇနံဂဏှထာတိ အာဒိသာမညနာမေနပိ ဂဏဘောဇနံဟောတိ။ ။ ဝိမတိဝိနောဒနီ။

ဧတ္ထပနပဉ္စသုဘောဇနေသု အညတရံနာမံဂဟေတွာ ဩဒနေနဝါ ကုမ္မာသေနဝါသတ္တုနာဝါမစ္ဆေနဝါ မံသေနဝါနိမန္တေတီတိ အာဒိနာယေနကေနစိ ဝေဝစနေနဝါ အကပ္ပိယ နိမန္တနာယ နိမန္တိတဿ။ ။ ဋီကာဟောင်း။

ဤအဋ္ဌကထာဋီကာတို့၌ မူလနာမ်ဝေ ဝုစ်ဘာသန္တရသာမညနာမ်တို့ဖြင့် အကပ္ပိယ နိမန္တနဂဏဘောဇဉ်ဖြစ်သည်ကိုဆို၏ ၊ ထိုမှပြန်သဖြင့် ကပ္ပိယနိမန္တနကိုသိအပ်၏ ၊ ယင်းသို့သိအပ်ရာဝယ် ပဌမဘောဇဉ်၌ ဩဒန-ဘတ္တစသော‌ဝေဝုစ်, ထမင်း-ဘတ်-အစာ-ဘောဇဉ်စသောဘာသန္တရ, ဘောဇန-အာဟာရစသော သာမညနာမ်ဖြစ်သောအကပ္ပိယဝေါဟာရ, ပိဏ္ဍ-ဘိက္ခာ-ပိဏ္ဍပါတစသောဝေဝုစ်, ဆွမ်းပိဏ္ဍပါတ်စသော ဘာသန္တရ ထင်ရှားရှိသကဲ့သို့၊ သတ္တု, ကုမ္မာသတို့၌ ဝေဝုစ်ဘာသန္တရသာမညဝိသေသအမည်မထင်ရှား၊ အသုံးလည်းနည်း၏၊ ပိသိတ-အာမိသ- အာမဂန္ဓ-မဟာဘူတတို့ကား မစ္ဆ-မံသ၏ဝေဝုစ်, ထိုပုဒ်တို့၏အနက်ကား ဘာသန္တရဖြစ်၏ ၊ ထို့ကြောင့် အသားခံပါဟု ဘာသန္တရအားဖြင့် ဆိုမူအပ်, မအပ်သောအမဲ, ငါး, အသားနှင့်ဆက်ဆံသော အကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ အမဲခံပါဟူသော ဘာသန္တရ, မံသံဂဏှ-ဟူသော မာဂဓဖြင့်ဆိုမူအပ်, မအပ်သောမံသနှင့် ဆက်ဆံသော အကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ ဟတ္ထိ မံသံဂဏှ-စသည်ဖြင့် ဆိုမူအကပ္ပိယနိမန် ဝိသေသဖြစ်၏ ၊ ဂေါဏမံသံ ဂဏှ-စသည်ဖြင့်ဆိုမူ ဥဒ္ဒိဿကတသင်္ကာအပ္ပဋိဝေက္ခိတ အဖြစ်ကိိုငဲ့၍ အကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ ဥဒ္ဒိဿသင်္ကာမရှိသော်၎င်း, ရှိ၍ပဋိဝေက္ခိတပြုသော်၎င်း ကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ မစ္ဆ၌ကား ဥဒ္ဒိဿကတသင်္ကာအပ္ပဋိဝေက္ခိတကိုငဲ့၍ အကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ ထိုမှပြန်သဖြင့် ကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ။

မဏီတဘောဇန သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်ကို ထောက်၍ ပဏီတံဂဏှ, သာဓုံဂဏှ, မဓုရံဂဏှ, သုရသံဂဏှ-စသောသာမညနာမ်။ မစ္ဆံဂဏှ, မံသံဂဏှ, ဗျဉ္ဇနံဂဏှ, မစ္ဆဗျဉ္ဇနံဂဏှ, မံသဗျဉ္ဇနံဂဏှ-စသောဝိသေသနာမ်ဖြင့်၎င်း၊ ပဝါရိတ်သင့်ကောင်းသောအရာ၌ကဲ့သို့ဣမံဟူ၍၎င်းဆိုမူအကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ ကပ္ပိယ မစ္ဆံ ကပ္ပိယမံသံကပ္ပိယဗျဉ္ဇနံဂဏှ-စသည်ဖြင့်ဆိုမူ ကပ္ပိယနိမန်ဖြစ်၏ ၊ ယခုအခါဆွမ်းခံ, ဆွမ်းစဉ်, ပရိတ်ရွတ်ပင့်ဖိတ်၍ အမဲငါးလှူရာ၌အသို့နည်းဟူမူ ပဉ္စန္နံဟိဘောဇနာနံ ယေဝဝသေန ဂဏဘောဇနေဝိသင်္ကေတံနတ္ထိ။ ဩဒနေနနိမန္တိတာကုမ္မာသံဂဏှန္တာပိအာပဇ္ဇန္တိ-ဟူသော အဋ္ဌကထာ၌ ပိဏ္ဍပါတေနနိမန္တိတာမစ္ဆမံသံဂဏှန္တာပိနအာပဇ္ဇန္တိ-ဟူသော ဗျာတိရေကတ္ထကြောင့် အနာပတ္တိဖြစ်၏ဟူပေ။

ပရိဝေသနဌာနေပိ၊ မစ္ဆမံသေဟိဘောဇနေ။ ဥဒ္ဒိသာပဋိဝေက္ခိတ၊ မပေက္ခံကပ္ပကပ္ပိယံ။

ပရိဝေသနဌာနေပိ၊ ပင့်ဖိတ်၍လုပ်ကျွေးရာ၌လည်း။ မစ္ဆမံသေဟိဘောဇနေ၊ ငါး, အမဲတို့ဖြင့် လုပ်ကျွေးရာ၌။ ဥဒ္ဒိဿာ ပဋိဝေက္ခိတံ၊ ဥဒ္ဒိဿာနုဒ္ဒိဿပဋိဝေက္ခိတာ ပဋိဝေက္ခိတအဖြစ်ကို။ အပေက္ခံ၊ ငဲ့၍။ ကပ္ပကပ္ပိယံ၊ အပ်မအပ်သော အသားသည်။ ဟောတိ၊ ၏ ။

ဤသို့လျှင် ဂဏဘောဇဉ်အရာ၌ ပညာရှိတို့ မေးအပ်သော ပြဿနာကို ဖြေခြင်းစသော အဆုံးအဖြတ်ကို ဆိုရခြင်းအကျိုး ရှိ‌သောကြောင့် ဋီကာရှင်တို့မဖွင့်သော်လည်း ဘောဇန သာမညအားဖြင့် ဂဏဘောဇဉ်ကိုယူအပ်သတည်း။

ဘိသိစိမိလိကတ္တရာ၊ ဘုမ္မကဋ္ဋိကစမ္မကာ။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရ၊ တိဏသန္ထာရပဏ္ဏကာ။

ဘိသိစိမိလိကတ္ထရာ၊ ဘုံလျှို, ပုဆိုးကြမ်း, အိပ်ရာလွှမ်း။ ဘုမ္မကဋ္ဋိကစမ္မကာ၊ မြေအခင်း, သဘော့, စမ္မခဏ်။ နိသီဒနပစ္စတ္ထရတိဏသန္ထာရပဏ္ဏကာ၊ နိသီဒိုင်, အိပ်ရာခင်း, မြက်အခင်း, သစ်ရွက်အခင်း။ ဣမေဒသ၊ တို့သည်။ သေယျာ၊ မည်ကုန်၏ ။ ]

ပါစိတ္တိယပြီး၏ ။