Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
Khuddasikkhā
Khuddasikkhā

၂၂-ဥပါဟန

Author: နိဿယ @ IAPT

၂၂-ဥပါဟန

၁၇၅။ မဇ္ဈဒေသေ န ကပ္ပန္တိ၊ ဂဏင်္ဂဏူပါဟနာ နဝါ။ သဗ္ဗဿ ကပ္ပန္တာရာမေ၊ သဗ္ဗတ္ထာကလ္လကဿ စ။ ။

၁၇၅။ ဥပါဟနာစေဝါတိ၊ ကား။ နဝါ၊ အသစ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဂဏင်္ဂဏူပါဟနာ၊ အထပ်ထပ်သောဖိနပ်တို့သည်။ မဇ္ဈဒေသေ၊ မဇ္ဈိမဒေသ၌။ နကပ္ပန္တိ၊ မအပ်ကုန်။ အာရာမေ၊ အရံတွင်း၌။ သဗ္ဗဿ၊ ခပ်သိမ်းသောနာ, မနာသောရဟန်းအား။ ဥပါဟနာ၊ တို့သည်။ [ ထည့်။ ] ကပ္ပန္တိ၊ ကုန်၏ ။ အကလ္လကဿစ၊ နာသော ရဟန်းအားကား။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အရံတွင်း, အရံပ အရပ်ခပ်သိမ်း၌။ ကပ္ပန္တိ၊ ကုန်၏ ။

တတ္ထ တတ္ထ ဂိလာနောတိ၊ တံ ဝိနာ ဖာသုကော ဂတော။ တတော တာယ ဝိနာ ဖာသု၊ အကလ္လော တေတ္ထ ဉာယတိ။ ။

တတ္ထတတ္ထ၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ တံဝိနာဖာသုကော၊ ထိုထိုအစာစသည်နှင့် ကင်း၍ မချမ်းသာသောသူသည်။ ဂိလာနော၊ မည်၏ ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာဂတော၊ ၏ ။ တတော၊ ထို့ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤအရာ၌။ တာယဝိနာဖာသု၊ ထိုဖိနပ်နှင့်ကင်း၍ မချမ်းသာသောသူကို။ အကလ္လောတိ၊ ဟူ၍။ ဉာယတိ၊ ၏ ။

သမ္ဘဝေ ဗျဘိစာရေစ၊ ဘေဒကံ သာတ္ထကံ ဣတိ။ မဇ္ဈဒေသေတိဘေဒေန၊ တဒညံ ဗျဘိစရတိ။ ။

[ ဋီကာသစ်အဆိုကို သင်္ဂဟဂါထာမူသည်။ ]

သမ္ဘဝေ၊ သာမညဖြစ်သင့်ခြင်းသည်၎င်း။ ဗျဘိစာရေစ၊ သာမညသမ္ဘဝ၏ အကျိုးဖြစ်သော အထူးပိုင်းခြား၍ ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း။ သတိ၊ သော်။ ဘေဒကံ၊ ဝိသေသနသည်။ သာတ္ထကံ၊ အကျိုးရှိ၏ ။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ မဇ္ဈဒေသေတိဘေဒေန၊ မဇ္ဈဒေသ, ပစ္စန္တ၌မအပ်ခြင်း သာမည ဖြစ်သင့်လျက် မဇ္ဈဒေသ ဟူသော ဝိသေသနဖြင့်။ ကြောင့်။ တဒညံ၊ ထိုမဇ္ဈဒေသ၌မအပ်ခြင်းမှတစ်ပါးသော ပစ္စန္တ၌အပ်ခြင်းအကျိုးကို။ ဗျဘိစရတိ၊ အထူးပိုင်းခြား၏ ။ ဗျဘိစရတိ၌ ဝိကားဝိသေသ၊ အဘိကား ပရိစ္ဆိန္န။

[ သမ္ဘဝေါ နာမ သာမညံ၊ ဗျာဘိစာရောတု တပ္ဖလံ။ ။ ဇာလိနီ။ ]

(က) ဘူတကထာဗျဝစ္ဆေဒေါ၊ ဝိသေသနံ ဒုဓာ ထဝါ။ သမ္ဘဝေါ ဘူတကထနံ၊ ဗျဘိစာရောဗျဝစ္ဆိဒေါ။ ယုတ္တိဝ သမ္ဘဝေါနာမ၊ ဂဟဏဟေတု ဘာဝတော။ ။

(ခ) ဂဟိတေ နိဝတ္တိတေ ဝါ၊ ဘေဒကံ သာတ္ထကံ သိယာ။ သမ္ဘဝေါ ဂဟိတောနာမ၊ ဗျဘိစာရော နိဝတ္တိတော။ ။

(က) အထဝါ၊ တစ်နည်းကား။ ဘူတကထာ၊ ဘူတကထနဝိသေသန၎င်း။ ဗျဝစ္ဆေဒေါ၊ ၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝိသေသနံ၊ ဝိသေသနသည်။ ဒုဓာ၊ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏ ။ တေသု၊ တွင်။ သမ္ဘဝေါ၊ အသင့်ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဘူတကထနံ၊ မည်၏ ။ [ ပုံကား-စ်တြပက္ခော မယူရောတည်း။ ] ဗျတိစာရော၊ သည်။ ဗျဝစ္ဆိဒေါ၊ မည်၏ ။ [ ပုံကား-ဗုဒ္ဓံဝိသုဒ္ဓံ တည်း။ ] ယုတ္တိဝ၊ အသင့်သည်လျှင်။ ဂဟဏဟေတုဘာဝတော၊ ယူခြင်း၏ အကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့်။ သမ္ဘဝေါနာမ၊ မည်၏ ။

[ သမ္ဘဝနံ သမ္ဘဝေါ ယုတ္တီတိ အတ္ထော။ ။ သဒ္ဒနီတိ။ သမ္ဘဝေါ ဟိ ဂဟဏကာရဏ။ ။ဋီကာဒွါရ။ ]

(ခ) ဝါ၊ ကား။ ဂဟိတေ၊ ယူအပ်သောအဖြစ်သည်၎င်း။ နိဝတ္တိတေ၊ နစ်စေအပ်သော အဖြစ်သည်၎င်း။ သာဓာ‌ရဏေ၊ ဆက်ဆံလတ်သော်။ ဘေဒကံ၊ ဝိသေသနသည်။ သာတ္ထကံ၊ အကျိုးရှိသည်။ သိယာ၊ ၏ ။ သမ္ဘဝေါ၊ သည်။ ဂဟိတောနာမ၊ မည်၏ ။ ဗျဘိစာရော၊ သည်။ နိဝတ္တိတော၊ မည်၏ ။

[ ဂဟေတဗ္ဗ နိဝတ္တေတဗ္ဗ သာဓာရဏဝစနဉ္စိဒံ-ဟူသော ဋီကာဒွါရနည်း, ဝိသေသန ဘေဒသင်္ဂဟ ဂါထာကို ဋီကာနည်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကျဉ်းမျှသာ ဆိုလိုက်သည်။ ]

၁၇၆။ သဗ္ဗနီလက ဩဒါတ၊ ပီတလောဟိတကဏှကာ။ မဟာရင်္ဂ မဟာနာမ၊ ရင်္ဂရတ္တာဥပါဟနာ။ ။

၁၇၆။ သဗ္ဗနီလက ဩဒါတ ပီတ လောဟိတ ကဏှကာ၊ အလုံးစုံညိုသောအဆင်း, အလုံးစုံဖြူသောအဆင်း, အလုံးစုံ‌ရွှေသောအဆင်း, အလုံးစုံနီသောအဆင်း, အလုံးစုံမဲ‌သော အဆင်းရှိကုန်သာ ဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ မဟာရင်္ဂမဟာနာမရင်္ဂရတ္တာဥပါဟနာ၊ အလုံးစုံ ကင်းခြေများ ကျောက်ကုန်းအဆင်းရှိသော ဆိုးရည်, အလုံးစုံ ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိ‌သောဆိုးရည်ဖြင့်တပ်ကုန်သောဖိနပ်တို့ကို၎င်း။

၁၇၇။ သဗ္ဗမဉ္ဇဋ္ဌိကာ စိတြာ၊ နီလပီတာဒိဝဒ္ဓိကာ။ တိတ္တိရပတ္တိကာ မေဏ္ဍ၊ အဇဝိသာဏဝဒ္ဓိကာ။ ။

၁၇၇။ သဗ္ဗမဉ္ဇဋ္ဌိကာ၊ အလုံးစုံနီတွေးမောင်းစွေးသော အဆင်းရှိကုန်သောဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ ဝါ၊ ထန်းကျင့်တိန်းညက်အဆင်း။ ဝါ၊ ကုလားစလပ်အဆင်း။ စိတြာ၊ သဏ္ဌာန်အားဖြင့် ဆန်းကျယ်သော အသည်းတပ်သော ဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ ဝါ၊ ခြူးပန်းခြူးနွယ်စသည်ဖြင့် ဆန်းကြယ်သော ဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ နိလပီတာဒိဝဒ္ဓိကာ၊ အညို အရွှေ စသော အသည်းတပ်‌‌သော ဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ တိတ္တိရပတ္တိကာ၊ ခါတောင်အလား‌‌ပြောက်ကျားသော အသည်းတပ်သော ဖိနပ်တို့ကို၎င်း။ မေဏ္ဍအဇဝိသာဏဝဒ္ဓိကာ၊ ဆိတ်ကုလား, ဆိတ်မြန်မာချိုကဲ့သို့ အသည်းတပ်သောဖိနပ်တို့ကို၎င်း။

၁၇၈။ ခလ္လဗဒ္ဓါ ပုဋဗဒ္ဓါ၊ တူလပုဏ္ဏာ စုပါဟနာ။ ပါဠိဂုဏ္ဌိမကာ မောရ၊ ပိဉ္ဆေ န ပရိသိဗ္ဗိတာ။ ။

၁၇၈။ ခလ္လဗဒ္ဓါ၊ ဖနှောင့်ဖုံးတပ်ကုန်သော။ ပုဋဗဒ္ဓါ၊ ဘမိုးဖုံး တပ်ကုန်သော။ တူလပုဏ္ဏာ၊ လဲဖြင့်ပြည့်ကုန်သော။ ဥပါဟနာစ၊ တို့ကို၎င်း။ ပါဠိဂုဏ္ဌိမကာ၊ ဖနှောင့်ဖုံး, ဘမိုးဖုံးတပ်ကုန်သော။ ဥပါဟနာ၊ ၎င်း။ မောရပိဉ္ဆေန၊ ဥဒေါင်းမြီးဖြင့်။ ပရိသိဗ္ဗိတာ၊ ထက်ဝန်းကျင် ချုပ်အပ် ကုန်သော။ ဥပါဟနာစ၊ ၎င်း။

၁၇၉။ ဝိစ္ဆိကာဠိကတာ သီဟ၊ ဗျဂ္ဃုဒ္ဒါဇိနဒီပိနံ။ မဉ္စာရကာဠကလုက၊ စမ္မေဟိ စ ပရိက္ခတာ။ ပါဒုကာ သင်္ကမနီယာ၊ ကောစိ ဓာရေယျ ဒုက္ကဋံ။

၁၇၉။ ဝိစ္ဆိကာဠိကတာ၊ ကင်းပုဇွန်လက်မနှင့်တူသော အသည်းတပ်ကုန်သော။ ဥပါဟနာ၊ ၎င်း။ သီဟဗျဂ္ဃုဒ္ဒါဇိနဒီပိနံ၊ ခြင်္သေ့, ကျား, ဖျံ, သစ်နက်, သစ်ဆင်တို့၏ ။ စမ္မေဟိ၊ အရေတို့ဖြင့်၎င်း။ မဉ္ဇာရကာဠကလုက စမ္မေဟိစ၊ ကြောင်, ရှဉ့်နက်, ရှူးရေတို့ဖြင့်၎င်း။ ပရိက္ခတာ၊ ဝန်းကျင်ရံပတ်အနားကွပ်၍ ပြုအပ်ကုန်သော။ ဥပါဟနာစ၊ ၎င်း။ သင်္ကမနီယာ၊ ခြေ၌စွပ်၍ ပြောင်းရွှေ့စီးသွားအပ်ကုန်သော။ ပါဒုကာ၊ မြက်စသည်ဖြင့်ပြုသော ခြေနင်းတို့ကို၎င်း။ ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်နာ, မနာသော ရဟန်းသည်။ ဓာရေယျ၊ ဆောင်ငြားအံ့။ ဒုက္ကဋံ၊ ၏ ။

[ မဉ္ဇဋ္ဌိကာ မဉ္ဇဋ္ဌိဝဏ္ဏာဧဝ။ ။ အဋ္ဌကထာ။ ခန္ဓရဇနအရာ၌ မဉ္ဇဋ္ဌိကိုထန်းကျင့်, တိန်းညက်သမ္ဗန််ကြ၏ ၊ မဉ္ဇဋ္ဌိကာကဏဝေရပုပ္ဖဝဏ္ဏာ။ ။ဋီကာဟောင်း။ မောင်းသော အဆင်းဟူ၍သာ သမ္ဗန်ကြ၏ ၊ ၎င်းအဆင်း၏ သရုပ်အထူးမထင်ရှားခဲ့ရကား-

ကျောင်းဆေးရေးရှင်တော်တစ်ကား။ ။‌‌ မောင်းစွေးတွေးထင်တော်တကား။ ။ နှောင်းမွေးထွေးမြင်မြော်တကား။ ။ ဟူသည်ကိုရှု၍ နီတျာစွေးစွေး၊ တွေးတွေးရဲရဲထင်သောအဆင်းဟု သိအပ်၏ ။

မဉ္ဇဋ္ဌိကေဝိမာနမှီတိ ရတ္တဖလိကမယေ ဝိမာနေ၊ သိန္ဓုဝါရကဏဝီရမကုဠသ-ဒိသဝဏ္ဏမဉ္ဇဋ္ဌံဟိမဉ္ဇဋ္ဌိကန္တိ ဝုစ္စတိ။ ။ ဝိမာန ဝတ္ထုအဋ္ဌကထာ။

ဝိစိတြာတိ သဏ္ဌာနဝိစိတြဝဒ္ဓါ အဓိပ္ပေတာ၊ န ဝဏ္ဏတော။ သဗ္ဗေ တေ အပနေတဗ္ဗာ ခလ္လကာဒီသု ပဝိဋ္ဌတ္တာ။ ။ ဝိမတိ၊ ပုပ္ဖလတာဒီဟိ ဝိစိတ္တာစိတြာ။ ။ ဋီကာဟောင်း။ ဥလူကာပက္ခိဗိဠာလာ။ ဋီကာသစ်ရှိ၏ ။

ဝိမတိ၌လည်း ဗိဠာလသဒိသမုခတ္တာ မဟာဥလူပကာပက္ခီဗိဠာလာတိ ဝုစ္စန္တိ၊ ‌တေသံစမ္မံ နာမပက္ခလောမမေဝ-ဟု ရှိ၏၊ လုကစမ္မပရိက္ခတာတိ ပက္ခိဗိဠာလစမ္မ ပရိက္ခတာ-အဋ္ဌကထာဖွင့်ရကား ဂါထာ၌ မဉ္ဇာရကာဠကလုက-ဟု ရှိလို၏ ။ ]

၁၈၀။ နိလာဒိဝဏ္ဏံ သကလံ၊ ပုဉ္ဆိတွာဝေကဒေသကံ။ ဥပါဟနာ ဝဠဉ္ဇေယျ၊ ဟာ‌‌ရေတွာ ခလ္လကာဒိကန္တိ။ ။

၁၈၀။ နီလာဒိဝဏ္ဏံ၊ အညိုအစရှိသော အဆင်းကို။ ဝါ၊ အညိုစသောအဆင်းရှိသောဖိနပ်ကို။ လဘိတွာ၊ ၍။ ရဇနံ၊ ဆိုးရည်ကို။ [ ထည့်။ ] သကလံ၊ အလုံးစုံကို၎င်း။ ဧကဒေသကံဝါ၊ တစ်စိတ်ကို၎င်း။ ပုဉ္ဆိတွာ၊ သုတ်၍။ ခလ္လကာဒိကံ၊ ဖနှောင့်ဖုံးစသည်ကို။ ဟာရေတွာ၊ ပယ်၍။ ဥပါဟနာ၊ တို့ကို။ ဝဠဉ္စေယျ၊ သုံးဆောင်ရာ၏ ။

[ ဧတာသု ယံကိဉ္စိ လဘိတွာ ရဇနံ စောဠကေန ပုဉ္ဆိတွာ ဝဏ္ဏံ ဘိန္ဒိတွာ ဓာရေတုံ ဝဋ္ဋတိ။ အပ္ပမတ္တကေနပိ ဘိန္နေ ဝဋ္ဋတိယေဝ။ ။ အဋ္ဌကထာ။ ။ ဝဠဇိ ပရိဘောဂေ။ ။ သဒ္ဒနီတိ ဇကာရန္တဓာတ်၌မိန့်ရကား ဝဠဉ္ဇေယျ၌ တတိယက္ခရာရှိလို၏ ။ ]

ဥပါဟနပြီး၏ ။