23. Pādapīṭhikāya vatthumhi ayamānupubbīkathā
Jambudīpe
M0.84 mahābodhito kira dakkhiṇapasse etaṃ paccantanagaraṃ ahosi .Tattha saddhāsampanno ratanattayamāmako eko upāsako paṭivasati .
Tadā eko khīṇāsavo bhagavatā paribhuttaṃ pādapīṭhaṃ thavikāya pakkhipitvā gatagataṭṭhāne pūjento anukkamena taṃ nagaraṃ sampāpuṇitvā sunivattho supāruto pattaṃ gahetvā antaravīthiṃ paṭipajji yugamattadaso pabbajjālīlāya janaṃ paritosento .
Atha so upāsako tathā gacchantaṃ theraṃ disvā pasannamānaso upagantvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā pattaṃ gahetvā bhojetvā nibaddhaṃ mama gehaṃ āgamanamicchāmi , mamānukampāya ettheva vasatha sāmīti yācitvā nagarāsanne ramaṇīye vanasaṇḍe nadīkūle paṇṇasālaṃ katvā therassa taṃ nīyyātetvā catupaccayehi paṭijagganto mānento pūjento vasati .
Theropi tattha phāsukaṭṭhāne bhagavatā paribhuttapādapīṭhadhātuṃ nidhāya vālukāhi thūpaṃ katvā niccaṃ gandhadhūpadīpapupphapūjādīhi pūjayamāno vāsaṃ kappeti .
Tasmiṃ samaye tasso pāsakassa anantaragehavāsiko eko issarabhattiko attano devataṃ nibaddhaṃ namassati .
Taṃ disvāssa upāsako buddhaguṇe vatvā akhette samma mā viriyaṃ karohi .
Pajahetaṃ diṭṭhiṃti āha .
Tato so kerāṭiko issarabhattiko ko te satthu guṇānubhāvo , amhākaṃ issarassa guṇova mahantoti vatvā tassa aguṇaṃ guṇanti kathento āha .
1.
Tipuraṃ so vināsesi , lalāṭanayanagginā ;
Asureca vināsesi , tisūlena mahissaro .
2.
Jaṭākalāpamāvattaṃ , naccatī dinasandhiyaṃ ;
Vādeti bherivīṇādiṃ , gītaṃcāpi sa gāyati .
3.
Bhariyāyo
M0.85 tassa tisso , jaṭāyekaṃ samubbahe ;Ekamekena passena , passamāno carekakaṃ .
4.
Hatthicammambaradharo , teneva vāritā tapo ;
Asādisehi puttehi , rūpena ca supākaṭo .
5.
Ratiyā ca madhupāne ca , byāvaṭo sabbadā ca so ;
Manussaṭṭhidharo sīsa , kapālenesa bhuñjaki .
6.
Na jāto na bhayaṃ tassa , maraṇaṃ natthi sassato ;
Īdiso me mahādevo , natthaññassīdiso guṇoti .
Taṃ sutvā upāsako samma tuyhaṃ issarassa ete guṇā nāma tāva hontu .
Aguṇā nāma kittakā hontīti vatvā bhagavato sakalaguṇe saṃharitvā kathento āha .
7.
Loke sabbasavantīnaṃ , ādhāro sāgaro yathā ;
Sabbesaṃ guṇarāsīnaṃ , ādhārova tathāgato .
8.
Carācarānaṃ sabbesaṃ , ādhārāva dharā ayaṃ ;
Tathā guṇānaṃ sabbesaṃ , ādhārova tathāgato .
9.
Evaṃ santo viyattoca [ viyanto itikatthaci ], evaṃ so karuṇāparo ;
Eva middhividhā tassa , evamevaṃ guṇā iti .
10.
Buddhopi sakkoti na yassa vaṇṇe ,
Kappampi vatvā khayataṃ gametuṃ ;
Pageva ca brahmasurā surehi ,
Vattuṃ na hānantaguṇassa vaṇṇanti .
Evaṃ vadantā pana te ubhopi amhākaṃ devo uttamo amhākaṃ devo uttamoti kalahaṃ vaḍḍhetvā rañño santikamagamaṃsu , rājā
M0.86 tesaṃ kathaṃ sutvā tenahi tumhākaṃ devatānaṃ mahantabhāvaṃ iddhipāṭihāriyena jānissāma .Dassetha tehi no iddhiṃti nagare bheriṃ carāpesi .
Ito kira sattāhaccayena imesaṃ dvinnaṃ satthārānaṃ pāṭihāriyāni bhavissanti .
Sabbe sannipatantūti taṃ sutvā nānādisāsu bahū manussā samāgamiṃsu , atha micchādiṭṭhikā ajja amhākaṃ devassa ānubhāvaṃ passāmāti mahantaṃ pūjaṃ karonto tattha sāraṃ nāddasaṃsu , sammādiṭṭhikāpi ajja amhākaṃ bhagavato ānubhāvaṃ passissāmāti vāḷukāthūpaṃ gantvā gandhamālādīhi pūjetvā padakkhiṇaṃ katvā añjalimpaggayha aṭṭhaṃsu .
Atha rājāpi balavāhanaparivuto ekamante aṭṭhāsi .
Nānāsamayavādinopi ajja tesaṃ pāṭihāriyaṃ passissāmāti mañcātimañcaṃ katvā aṭṭhaṃsu .
Tesaṃ samāgame sammādiṭṭhikā vāḷukāthūpa mabhimukhaṃ katvā añjalimpaggayha sāmi amhākaṃ bhagavā sabbabuddhakiccāni niṭṭhāpetvā anupādisesāya nibbāṇadhātuyā parinibbāyi .
Sāriputtamahāmoggallānādayo asītimahāsāvakāpi parinibbāyiṃsu , natthettha amhākaṃ aññaṃ paṭisaraṇanti vatvā saccakiriyaṃ karontā āhaṃsu .
11.
Āpāṇakoṭiṃ buddhassa , saraṇaṃ no gatā yadi ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
12.
Āpāṇakoṭiṃ dhammassa , saraṇaṃ no gatā yadi ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
13.
Āpāṇakoṭiṃ saṅghassa , saraṇaṃ no gatā yadi ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
14.
Rāmakāle munindassa , pādukā cāsi abbhutā ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
15.
Chaddantakāle
M0.87 munino , dāṭhā charaṃsirañjitā ;Tena saccenayaṃ dhātu , nicchāretu cha raṃsiyo .
16.
Jātamatto tadā buddho , ṭhito paṅkajamuddhani ;
Nicchāresāsabhiṃvācaṃ , aggo seṭṭhotiādinā ;
Tena saccenayaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
17.
Nimitte caturo disvā , nikkhanto abhinikkhamaṃ ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
18.
Mārasenaṃ palāpetvā , nisinno bujjhi bodhiyaṃ ;
Tena saccena yaṃ dhātu dassetu pāṭihāriyaṃ .
19.
Dhammacakkaṃ pavattesi , jino sipatane tadā ;
Tena saccena yaṃ dhātu , dassetu pāṭihāriyaṃ .
20.
Nandopanandabhogindaṃ , nāgaṃ nālāgirivhayaṃ ;
Āḷavakā dayo yakkhe , brahmāno ca bakā dayo .
21.
Saccakādinigaṇṭheca , kūṭadantā dayo dvije ;
Damesi tena saccena , dassetu pāṭihāriyaṃti .
Evañca pana vatvā upāsakā amhākaṃ anukammaṃ paṭicca mahājanassa micchādiṭṭhibhedanattaṃ pāṭihāriyaṃ dassetha sāmīti ārādhesuṃ .
Atha buddhānubhāvañca therānubhāvañca upāsakānaṃ saccakiriyānubhāvañca paṭicca vāḷukāthūpaṃ dvidhā bhinditvā pādapīṭhadhātu ākāsa mabbhuggantvā chabbaṇṇaraṃsiyo vissajjentī vilāsamānā aṭṭhāsi .
Atha mahājanā celukkhepasahassāni pavattentā sādhukīḷhaṃ kīḷantā mahānādaṃ pavattentā mahantaṃ pūjamakaṃsu .
Micchādiṭṭhikāpi imaṃ acchariyaṃ disvā vimhitamānasā micchādiṭṭhiṃ bhinditvā ratanattayaparāyaṇā saraṇa magamaṃsūti .
22.
Phuṭṭhopi
M0.88 pādena jinassa evaṃ ,Kaliṅgaro pā si mahānubhāvo ;
Lokekanāthassa anāsavassa ,
Mahānubhāvo hi acintanīyoti .
Pādapīṭhikāya vatthuṃ tatiyaṃ .