9. Buddhavammavāṇijakavatthumhi ayamānupubbīkathā
Jambudīpe kira pāṭaliputtanagare buddhavammo nāma vāṇijako ahosi vāṇijakakammena jīvamāno .
So aparabhāge satthavāhehi saddhiṃ gāmanigamajanapada rājadhānīsu vāṇijjaṃ payojayamāno vicarati , tasmiṃ samaye bhagavānekabhikkhusahassaparivuto janapadacārikaṃ carati bahū devamanusse saṃsārakantārā uttārento .
Tadā so bhagavantaṃ addasa dvattiṃsalakkhaṇānubyañjanapatimaṇḍitaṃ jalamānasuvaṇṇameruṃ viyavirocamānaṃ mahābhikkhusaṅghaparivutaṃ , disvā paramapītiyā phuṭasarīro añjaliṃ paggayha bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā sāyaṇhe bhagavantaṃ bhattena nimantesi buddhasāsane aparicitabhāvena .
Athassa bhagavā vikālabhojanā paṭiviratā tathāgatāti āha .
Atha so bhagavantaṃ vanditvā kiṃ bhante bhagavantā vikāle bhuñjissantīti , athassa kathaṃ paṭicca bhagavā
M0.38 aṭṭhavidhaṃ pānaṃ tathāgatānaṃ vikāle bhuñjituṃ kappati .Seyyathidaṃ , ambapānaṃ jambupānaṃ cocapānaṃ mocapānaṃ phārusakapānaṃ madhupānaṃ muddikapānaṃ sālūkapānanti .
Taṃ sutvā vāṇijo sahasakkārārasehi muddikapānaṃ katvā buddhapamukhassa bhikkhusaṅghassa adāsi , sabhikkhusaṅgho satthā paribhuttapānīyaraso tassa dhammaṃ desetvā janapadacārikaṃ pakkāmi .
Sopi pasannamānaso hutvā nivatto saddhiṃ vāṇijakehi tesu tesu janapadesu vāṇijjaṃ payojento mahāvattanīyaṃnāma kantāraṃ pāpuṇi , tatta tesaṃ sabbesuyeva sakaṭesu pānīyaṃ parikkhayamagamāsi .
Tattha sabbamanussānaṃca balīvaddānaṃca pānīyaṃ nāhosi .
Atha so vāṇijo pipāsābhibhūto tesu tesu sakaṭesu pānīyaṃ pariyesanto vicarati .
Athekasmiṃ sakaṭe manussā taṃ disvā kāruññena etthāgaccha , imasmiṃ koḷambe thokaṃ pānīyaṃ atthi pivāti vadiṃsu .
Ta to so gantvā pānīyaṃ pivi .
Tassa taṃ rasaṃ muddikapānarasasadisaṃ ahosi , pivantova so evaṃ cintesi .
Sammāsambuddhassa tadā me dinnamuddikapānassa nissando ajja sampatto bhavissatīti accherabbhutacitto somanassajāto gantvā sayameva cāṭiyā pidhānaṃ vivari .
Sakalāpi sā cāṭi muddikapānena paripuṇṇā ahosi .
Tato so ra sava ntaṃ ojavantaṃ aparikkhayaṃ dibbapānasadisaṃ pānīyaṃ disvā paramāya pītiyā phuṭasarīro ugghosesi sabbe pānīyaṃ pivantūti .
Taṃ sutvā sabbe sannipatitvā pānīyaṃ disvā abbhutacittā jātā .
Vāṇijo tesaṃ majjhe buddhānubhāvaṃ pakāsento āha .
1.
Passathedaṃ bhavanto bho , ānubhāvaṃ mahesino ;
Acintanīyamaccheraṃ , sandiṭṭhika makālikaṃ .
2.
Pasannamanasā buddhe , dinnaṃ pānīyakaṃ mayā ;
Vipaccati idāneva , taṃ dānaṃ munivāhasā .
3.
Ojavantaṃ
M0.39 sukhannaṃva , sītalaṃ madhuro dakaṃ ;Dibbapānaṃva devānaṃ , jātamabbhutamakkhayaṃ .
4.
Sīlavantesu ko nāma , na dadeyya vicakkhaṇo ;
Idha loke paratteca , sukhadaṃ dāna muttamaṃ .
5.
Yathi cchitaṃ gahetvāna , pivantu madhuro dakaṃ ;
Bhājanānica pūretvā , yantu sabbe yathicchitanti .
Evañca pana vatvā sabbe manusseca balīvaddeca muddikaraseneva santappesi .
Tato tato āgatāpi pānīyaṃ pivantoca pānīyaṃ akkhayaṃ ahosi .
Tato vāṇijo satthavāhehi saddhiṃ vāṇijjaṃ payojetvā sakanagaraṃ āgacchanto bhagavantaṃ passitvā gamissāmīti veḷuvanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā katānuñño ekamante nisīdi .
Satthāpi tena saddhiṃ madhurapaṭisanthāramakāsi .
Upāsakopi bhante tumhākaṃ pāṭihāriyaṃ disvā pasanno vanditvā gamissāmīti āgatomhi , evañce vañca pāṭihāriyanti vitthārena kathesi .
Athassa bhagavā dhammaṃ desesi .
So dhammaṃ sutvāna satthāraṃ svātanāya nimantetvā mahādānaṃ datvā attano gehameva agamāsi .
So tato paṭṭhāya dānādīni puññāni katvā tato cuto devaloke dvādasayojanike kanakavimāne devaccharāparivuto devissariyasamannāgato nibbatti .
Tassa pubbakammapakāsanatthaṃ tattha tattha ratanabhājanesu dibbamayehi muddikapānehi paripuṇṇaṃ ahosi .
Pānīyaṃ pivitvā devā naccanti vādenti kīḷantīti .
6.
Na vipulajinasāraṃ jānamāno janevaṃ ,
Labhati vipulabhogaṃ toyamattassa dānā ;
Viditaguṇagaṇā bho tīsu vatthūsu tumhe ,
Labhatha khalu visesaṃ sīlavantesu dānāti .
Buddhavammavāṇijakassa vatthuṃ navamaṃ .