16. Phalakakhaṇḍadinnassa vatthumhi ayamānupubbīkathā
Sāvatthiyaṃ kireko manusso uttarāpathaṃ gacchāmīti addhānamaggapaṭipanno gimhānamāse majjhaṇhe bahalātapena kilanto hutvā rukkhacchāyaṃ pavisitvā tambulaṃ khādanto phalake nisīdi .
Atha uttarāpathenāgacchānto eko tatheva ātapena kilanto āgantvā purimassa santike nisīditvā bho pānīyaṃ atthīti pucchi .
Itaro pānīyaṃ natthīti āha .
Athassa
M0.63 so mayhampi bho tambulaṃ dehi pipāsitomhiti vatvāpi na labhi .Catukahāpaṇena ekaṃ tambulapaṇṇaṃ kiṇitvā laddho tattheva nisīditvā khāditvā pipāsaṃ vinodetvā tena upakārena tassa sinehaṃ katvā attano gamanaṭṭhāna magamāsi , athā parabhāge so paṭṭanaṃ gantvā nāvāya vaṇijjatthāya gacchanto samuddamajjhaṃ pāpuṇi .
Tato sattame divase nāvā bhijji .
Manussā macchakacchapānaṃ bhakkhā jātā .
So eva puriso arogo hutvā ekaṃ phalakakhaṇḍaṃ ure katvā samuddaṃ tarati .
Athe taropi tatheva nāvāya bhinnāya seso hutvā samuddaṃ taranto purimena samāgami .
Atha te sattadivasaṃ samudde tarantā aññamaññaṃ sañjāniṃsu .
Tesu kahāpaṇe datvā tambulaṃ gahito ekaṃ phalakakhaṇḍaṃ ure katvā tarati .
Itarassetaṃ natthi .
Atha so kahāpaṇe gahetvā dinnatambulamattasso pakāraṃ saritvā attano phalakakhaṇḍaṃ tassa adāsi .
So tasmiṃ sayitvā taranto taṃ pahāya agamāsi , aparo anādhārakena taranto ossaṭṭhaviriyo udake osīditumārati .
Tasmiṃ khaṇe samudde adhivatthā maṇimekhalā nāma devadhītā osīdantaṃ taṃ disvā sappurisoti tassa guṇānussarantī vegenā gantvā taṃ attano ānubhāvena samuddatīraṃ pāpesi .
Itaraṃpi sā etasseva guṇānubhāvena tīraṃ pāpesi .
Atha phalakenotiṇṇapuriso taṃ disvā vimhito kathaṃ purato ahosi sammāti pucchi .
So na jānāmi .
Apica kho sukheneva tīraṃ pattosmīti āha .
Atha devadhītā dissamānakasarīreneva attanā ānītabhāvaṃ ārocentī āha .
1.
Yo mātaraṃ pitaraṃvā , dhammena idha posati ;
Rakkhanti taṃ sadā devā , samudde vā thalepi vā .
2.
Yo ce buddhañca dhammañca , saṃghañca saraṇaṃ gato ;
Rakkhanti taṃ sadā devā , samudde vā thalepi vā .
3.
Pañcavidhaṃ
M0.64 aṭṭhavidhaṃ , pātimokkhañca saṃvaraṃ ;Pāleti yo taṃ pālenti , devā sabbattha sabbadā .
4.
Kāyena vācā manasā , sucarittaṃ caratī dha yo ;
Pālenti taṃ sadā devā , samudde vā thalepi vā .
5.
Yo sappurisadhammesu , ṭhito dha katavediko ;
Pālenti taṃ sadā devā , samudde vā thalepi vā .
Tato so āha .
6.
Neva dānaṃ adāsāhaṃ , na sīlaṃ paripālayiṃ ;
Kena me puññakammena , mamaṃ rakkhanti devatā ;
Pucchāmi saṃsayaṃ tuyhaṃ , taṃ me akkhāhi devateti .
Devatā āha .
7.
Agādhā pārage bhīme , sāgare duritā kare ;
Bhinnanāvo taranto tvaṃ , hadaye katvā kaliṅgaraṃ .
8.
Ṭhatvā sappurise dhamme , attāna manavekkhiya ;
Khaṇasanthavassa purisassa , adāsi phalakaṃ sakaṃ .
9.
Taṃ tuyhaṃ mittadhammañca , dānañca phalakassa te ;
Patiṭṭhāsi samuddasmiṃ , evaṃ jānāhi mārisāti .
Evañca vatvā sā te dibbāhārena santappetvā dibbavatthālaṅkārehi alaṅkaritvā attano ānubhāvena sāvatthinagareyeva te patiṭṭhāpesi .
Tato paṭṭhāya tameva ārammaṇaṃ katvā te dānaṃ dadantā sīlaṃ rakkhantā uposathakammaṃ karontā āyupariyosāne saggaparāyaṇā ahesuṃ .
10.
Evaṃ parittakusalenapi sāgarasmiṃ ,
Sattā labhanti saraṇaṃ khalu devatāhi ;
Tumhepi sappurisataṃ na vināsayantā ,
Mā bho pamajjatha sadā kusalappayogeti .
Phalakakhaṇḍadinnassa vatthuṃ chaṭṭhamaṃ .