Issues
Select Version
(DN) Pāthikavaggapāḷi
(DN) Pāthikavaggapāḷi

Acelapāthikaputtavatthuvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Acelapāthikaputtavatthuvaṇṇanā

15. PāthikaputtotiV3.8 pāthikassa putto .
Ñāṇavādenāti ñāṇavādena saddhiṃ .
Upaḍḍhapathan tiP3.824 yojanaṃ ce , no antare bhaveyya , gotamo aḍḍhayojanaṃ , ahaṃ aḍḍhayojanaṃ . Esa nayo aḍḍhayojanādīsu . Ekapadavārampi atikkamma gacchato jayo bhavissati , anāgacchato parājayoti .
Te tatthāti te mayaṃ tattha samāgataṭṭhāne .
Taddiguṇaṃ taddiguṇāhan ti tato tato diguṇaṃ diguṇaṃ ahaṃ karissāmi , bhagavatā saddhiṃ pāṭihāriyaṃ kātuṃ asamatthabhāvaṃ jānantopi ‘‘ uttamapurisena saddhiṃ paṭṭhapetvā asakkuṇantassāpi pāsaṃso hotī ’’ ti ñatvā evamāha . NagaravāsinopiM3.9 taṃ sutvā ‘‘ asamattho nāma evaṃ na gajjati , addhā ayampi arahā bhavissatī ’’ ti tassa mahantaṃ sakkāramakaṃsu .
16. Yenāhaṃ tenupasaṅkamīti ‘‘ sunakkhatto kira pāthikaputto evaṃ vadatī ’’ ti assosi . Athassa hīnajjhāsayattā hīnadassanāya cittaṃ udapādi . So bhagavato vattaṃ katvā bhagavati gandhakuṭiṃ paviṭṭhe pāthikaputtassa santikaṃ gantvā pucchi ‘‘ tumhe kira evarūpiṃ kathaṃ kathethā ’’ ti ? ‘‘ Āma , kathemā ’’ ti . Yadi evaṃ ‘‘ mā bhāyittha vissatthā punappunaṃ evaṃ vadatha , ahaṃ samaṇassa gotamassa upaṭṭhāko , tassa visayaṃ vijānāmi , tumhehi saddhiṃ pāṭihāriyaṃ kātuṃ na sakkhissati , ahaṃ samaṇassa gotamassa kathetvā bhayaṃ uppādetvā taṃ aññato gahetvā gamissāmi , tumhe mā bhāyitthā ’’ ti taṃ assāsetvā bhagavato santikaṃ gato . Tena vuttaṃ ‘‘ yenāhaṃ tenupasaṅkamī ’’ ti .
Taṃ vācan tiādīsu ‘‘ ahaṃ abuddhova samāno buddhomhīti vicariṃ , abhūtaṃ me kathitaṃ nāhaṃ buddho ’’ ti vadanto taṃ vācaṃ pajahati nāma . Raho nisīditvā cintayamāno ‘‘ ahaṃ ‘ ettakaṃ kālaṃ abuddhova samāno buddhomhī ’ ti vicariṃ , ito dāni paṭṭhāya nāhaṃ buddho ’’ ti cintayanto taṃ cittaṃ pajahati nāma . ‘‘ Ahaṃ ‘ ettakaṃ kālaṃ abuddhova samāno buddhomhī ’ ti pāpakaṃ diṭṭhiṃ gahetvā vicariṃ , ito dāni paṭṭhāya imaṃ diṭṭhiṃ pajahāmī ’’ ti pajahanto taṃ diṭṭhiṃ paṭinissajjati nāma . Evaṃ akaronto pana taṃ vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvāti vuccati .
Vipateyyāti bandhanā muttatālapakkaṃ viya gīvato pateyya , sattadhā vā pana phaleyya .
17. Rakkhatetan tiP3.825 rakkhatu etaṃ .
Ekaṃsenāti nippariyāyena . Odhāritāti bhāsitā .
AceloV3.9 ca , bhante , pāthikaputtoti evaṃ ekaṃsena bhagavato vācāya odhāritāya sace acelo pāthikaputto . Virūparūpenāti vigatarūpena vigacchitasabhāvena rūpena attano rūpaṃ pahāya adissamānena kāyena . Sīhabyagghādivasena vā vividharūpena sammukhībhāvaṃ āgaccheyya . Tadassa bhagavato musāti evaṃ sante bhagavato taṃ vacanaṃ musā bhaveyyāti musāvādena niggaṇhāti . Ṭhapetvā kira etaṃ na aññena bhagavā musāvādena niggahitapubboti .
18. DvayagāminītiM3.10 sarūpena atthibhāvaṃ , atthena natthibhāvanti evaṃ dvayagāminī . Alikatucchanipphalavācāya etaṃ adhivacanaṃ .
19. Ajitopi nāma licchavīnaṃ senāpatīti so kira bhagavato upaṭṭhāko ahosi , so kālamakāsi . Athassa sarīrakiccaṃ katvā manussā pāthikaputtaṃ pucchiṃsu ‘‘ kuhiṃ nibbatto senāpatī ’’ ti ? So āha – ‘‘ mahāniraye nibbatto ’’ ti . Idañca pana vatvā puna āha ‘‘ tumhākaṃ senāpati mama santikaṃ āgamma ahaṃ tumhākaṃ vacanamakatvā samaṇassa gotamassa vādaṃ patiṭṭhapetvā niraye nibbattomhī ’’ ti paroditthāti .
Tenupasaṅkami divāvihārāyāti ettha ‘‘ pāṭihāriyakaraṇatthāyā ’’ ti kasmā na vadati ? Abhāvā . Sammukhībhāvopi hissa tena saddhiṃ natthi , kuto pāṭihāriyakaraṇaṃ , tasmā tathā avatvā ‘‘ divāvihārāyā ’’ ti āha .