Catuṭhānādivaṇṇanā
246. Pāpakammaṃ
P3.944 karotīti idaṃ bhagavā yasmā kārake dassite akārako pākaṭo hoti , tasmā ‘‘ pāpakammaṃ na karotī ’’ ti mātikaṃ ṭhapetvāpi desanākusalatāya paṭhamataraṃ kārakaṃ dassento āhaM3.127 .Tattha chandāgatiṃ gacchantoti chandena pemena agatiṃ gacchanto akattabbaṃ karonto .
Parapadesupi eseva nayo .
Tattha yo ‘‘ ayaṃ me mitto vā sambhatto vā sandiṭṭho vā ñātako vā lañjaṃ vā pana me detī ’’ ti chandavasena assāmikaṃ sāmikaṃ karoti , ayaṃ chandāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma .
Yo ‘‘ ayaṃ me verī ’’ ti pakativeravasena taṅkhaṇuppannakodhavasena
V3.115 vā sāmikaṃ assāmikaṃ karoti , ayaṃ dosāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma .
Yo pana mandattā momūhattā yaṃ vā taṃ vā vatvā assāmikaṃ sāmikaṃ karoti , ayaṃ mohāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma .
Yo pana ‘‘ ayaṃ rājavallabho vā visamanissito vā anatthampi me kareyyā ’’ ti bhīto assāmikaṃ sāmikaṃ karoti , ayaṃ bhayāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma .
Yo pana yaṃkiñci bhājento ‘‘ ayaṃ me sandiṭṭho vā sambhatto vā ’’ ti pemavasena atirekaṃ deti ,‘‘ ayaṃ me verī ’’ ti dosavasena ūnakaṃ deti , momūhattā dinnādinnaṃ ajānamāno kassaci ūnaṃ kassaci adhikaṃ deti ,‘‘ ayaṃ imasmiṃ adiyyamāne mayhaṃ anatthampi kareyyā ’’ ti bhīto kassaci atirekaṃ deti , so catubbidhopi yathānukkamena chandāgatiādīni gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma .Ariyasāvako pana jīvitakkhayaṃ pāpuṇantopi chandāgatiādīni na gacchati .
Tena vuttaṃ –
‘‘ imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṃ na karotī ’’ ti .
Nihīyati yaso tassāti tassa agatigāmino kittiyasopi parivārayasopi nihīyati parihāyati .