236. Ādeyyavāco hotīti gahetabbavacano hoti . Idha kammaṃ nāma dīgharattaṃ apharusavāditā . Kammasarikkhakaṃ nāma ye pharusavācā honti , te iminā kāraṇena nesaṃ jivhaṃ parivattetvā parivattetvā pharusavācāya kathitabhāvaṃ jano jānātūti baddhajivhā vā honti , gūḷhajivhā vā dvijivhā vā mammanā vā . Ye pana jivhaṃ parivattetvā parivattetvā pharusavācaṃ na vadanti , te baddhajivhā gūḷhajivhā dvijivhā na honti . Mudu nesaṃ jivhā hoti rattakambalavaṇṇā . Tasmā tathāgatassa dīgharattaṃ jivhaṃ parivattetvā pharusāya vācāya akathitabhāvaṃ sadevako loko iminā kāraṇena jānātūti pahūtajivhālakkhaṇaṃ nibbattati . Pharusavācaṃ kathentānañca saddo bhijjati . Te saddabhedaṃ katvā pharusavācāya kathitabhāvaṃ jano jānātūtiP3.939V3.110 chinnassarā vā honti bhinnassarā vā kākassarā vā . Ye pana sarabhedakaraṃ pharusavācaṃ na kathenti , tesaṃ saddo madhuro ca hoti pemanīyo . Tasmā tathāgatassa dīgharattaṃ sarabhedakarāya pharusavācāya akathitabhāvaṃ sadevako loko iminā kāraṇena jānātūti brahmassaralakkhaṇaṃ nibbattati . Lakkhaṇaṃ nāma idameva lakkhaṇadvayaṃ . Ādeyyavacanatā ānisaṃso .

237. Ubbādhikan ti akkosayuttattā ābādhakariṃ bahujanappamaddanan ti bahujanānaṃ pamaddaniṃ abāḷhaṃ giraṃ so na bhaṇi pharusan ti ettha akāro parato bhaṇisaddena yojetabbo .

Bāḷhan ti balavaṃ atipharusaṃ . Bāḷhaṃ giraṃ so na abhaṇīti ayamettha attho .

Susaṃhitan ti suṭṭhu pemasañhitaṃ . Sakhilan tiM3.122 mudukaṃ .

Vācāti vācāyo . Kaṇṇasukhāti kaṇṇasukhāyo . ‘‘ Kaṇṇasukhan ’’ tipi pāṭho , yathā kaṇṇānaṃ sukhaṃ hoti , evaṃ erayatīti attho .

Vedayathāti vedayittha .

Brahmassarattan ti brahmassarataṃ .

Bahuno bahun ti bahujanassa bahuṃ . ‘‘ Bahūnaṃ bahunti ’’ pi pāṭho , bahujanānaṃ bahunti attho .